II SA/Po 976/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Rektora Państwowej Szkoły Zawodowej [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Rektora Państwowej Szkoły Zawodowej [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych UZASADANIENIE Decyzją Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] (dalej również jako: "Rektor") w sprawie o Nr [...] z dnia [...] października 2018 r. skreślono M. J. z listy studentów I roku studiów w roku akademickim [...] na kierunku Pielęgniarstwo w Instytucie Zdrowia i Kultury Fizycznej z powodu z uwagi na fakt, iż nie uzyskała ona zaliczenia semestru w określonym terminie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. J. podnosząc zarzuty dotyczące w pierwszej kolejności wadliwego, w jej ocenie odjęcia jej uzyskanych punktów ECTS (których nie zaliczono jej z uwagi na brak zaliczenia praktyk) oraz kwestionując prawidłowość odmowy dopuszczenia jej do praktyk indywidualnych w szpitalu. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2018 r., wskazując, że odwołująca nie podniosła w treści odwołania nowych, nieznanych wcześniej okoliczności, które stanowiłby podstawę do uwzględnienia wniosku, a okoliczności powołane w decyzji z dnia [...] października 2018 r. dawały podstawę do skreślenia skarżącej z listy studentów. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. J. podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego i przerzucenie na stronę ciężaru dowodowego ; art. 8 i 107 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia; art. 2, art. 7 Konstytucji oraz art. 6 K.p.a. poprzez podjęcie działań pozostających w sprzeczności z obowiązującym prawem. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając skargę opisano w sposób szczegółowy nieprawidłowości, jakich w ocenie skarżącej miał dopuścić się Rektor przed wydaniem decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. W odpowiedzi na skargę Rektor (reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika) wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja zostały wydane po analizie stanu faktycznego, jak i prawnego, a także na podstawie zgromadzonego z urzędu przez organ materiału dowodowego w ramach postępowania administracyjnego, a zatem organ uczynił zadość swoim obowiązkom w zakresie gromadzenia w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z urzędu zgodnie z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. Jak podkreślono, skarżąca chcąc wykazać fakty odmienne niż wynikające z materiału dowodowego, winna przedstawić stosowne dowody, bowiem ciężar dowodu, podobnie jak w innych postępowaniach, tak i w postępowaniu administracyjnym, obciąża co do zasady tę stronę, która z danego faktu chce wywodzić skutki prawne, a które stoją w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi już przez organ w oparciu o inne dowody. W niniejszej sprawie skarżąca na potwierdzenie swojego stanowiska nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwnych. Zdaniem organu skarżąca nie wyjaśnia przy tym dokładnie na czym polegają naruszenia, których rzekomo dopuścił się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a nadto nie wskazała na ich istotny charakter mający wpływ na wynik sprawy. Następnie organ opisał okoliczności faktyczne sprawy oraz odniósł się do stawianych zarzutów, konkludując, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe. Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżąca odniosła się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę, podnosząc, że Rektor przedstawił niezgodne z prawdą wyjaśnienia dotyczące okoliczności faktycznych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...], który utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2018 r. o skreśleniu M. J. z listy studentów I roku studiów w roku akademickim [...] na kierunku Pielęgniarstwo w Instytucie Zdrowia i Kultury Fizycznej z powodu z uwagi na fakt, iż nie uzyskała ona zaliczenia semestru w określonym terminie. W przedmiotowej sprawie istota sporu – podnoszona już na etapie postępowania odwoławczego, odnosiła się do zakwestionowania okoliczności faktycznych związanych z zaliczeniem przedmiotów podstawy pielęgniarstwa – pracownia specjalistyczna oraz podstawy pielęgniarstwa – zajęcia praktyczne. Sąd zwraca uwagę, że w odwołaniu skarżąca wskazała na zarzuty dotyczące wadliwego, w jej ocenie odjęcia jej uzyskanych punktów ECTS oraz kwestionując prawidłowość odmowy dopuszczenia jej do praktyk indywidualnych w szpitalu. Pomimo tak jasnego i precyzyjnego wskazania zarzutów odwołania organ odwoławczy nie odniósł się w jakikolwiek sposób do stanowiska skarżącego. Zaskarżona decyzja – poza powołaniem podstawy prawnej i wskazaniem, że skarżąca nie podniosła w treści odwołania nowych, nieznanych wcześniej okoliczności, które stanowiłby podstawę do uwzględnienia wniosku, pomija więc w zupełności istotę rozpatrywanej sprawy. Dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego – w odpowiedzi na skargę, organ wyczerpująco odniósł się do powyższego zagadnienia, wskazując dlaczego, w jego ocenie, stanowisko skarżącej jest wadliwe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie na skutek braku rzetelnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący został pozbawiony podstawowej wiedzy dotyczącej przyczyn nie uznania przedstawionych przez niego argumentów. Sąd zaznacza, że niedopuszczalne jest deprecjonowanie znaczenia uzasadnienia decyzji, w szczególności poprzez uznanie, że to na skarżącej spoczywał obowiązek wskazania dowodów przemawiających na jej korzyść. W świetle art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji nie może być – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – lakoniczne, a zasadnicze oraz uzasadnione motywy rozstrzygnięcia, nie mogą być zawarte w odpowiedzi na skargę. Sąd oczywiście ma na względzie, że naruszenia materialnoprawne lub proceduralne mogą być powodem uwzględnienia skargi, jeżeli miały lub odpowiednio mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jednakże zarazem należy pamiętać, iż nie oznacza to obowiązku akceptacji przez sąd zaniechań organów, gdy prowadzi to do przeniesienia ciężaru merytorycznego rozpoznania sprawy etap postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie doszło właśnie do takiej sytuacji. Obszerne motywy odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczeniazostały przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę, stanowiąc de facto stanowisko wyrażone po wydaniu decyzji. Odnosząc się co do meritum przedstawionej argumentacji w istocie Sąd kontrolowałby odpowiedź na skargę zamiast decyzji, co prowadziłoby do przeniesienia ciężaru rozstrzygnięcia administracyjnego na etap postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd, stwierdzając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składał się wpisu sądowy od skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest odnieść się do zarzutów skarżącej a następnie wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko