II SA/Po 977/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-01-08
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący emerytem utrzymującym się z żoną z emerytury, z córką i wnukiem, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jego dochody nie pozwalają na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznych wydatków bieżącego utrzymania?Ratio decidendi
Skarżący, będący emerytem utrzymującym się z żoną z emerytury, z córką i wnukiem, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. W sytuacji, gdy dochody ze świadczeń społecznych są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych, a z tych dochodów utrzymuje się czteroosobowa rodzina, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący Z.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową swojej rodziny (emeryci, córka bezrobotna, wnuk). Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające dochody, brak zasiłku dla córki, wysokość alimentów na wnuka oraz koszty utrzymania mieszkania. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznych wydatków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić Z.S. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę postanawia zwolnić Z.S. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący Z.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że wraz z żoną są emerytami, osobami chorującymi, a na życie pozostaje im kwota 200 zł na miesiąc. Wnioskodawca oświadczył, że ma na utrzymaniu bezrobotną córkę oraz wnuka, który ma 10 lat. Wnioskodawca poddał, że z tytułu emerytury łącznie z żoną uzyskują kwotę [...] zł miesięcznie. A córka otrzymuje alimenty na syna w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku nieruchomego wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Z treści przepisu art. 243 §1 i art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który zawierać powinien oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem wniosek skarżącego nie sprostał wymogom tego przepisu, był bowiem niepełny i nie dostarczał informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej wnioskodawcy i jego rodziny, więc informacji niezbędnych do jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Wyjaśnienia wymagało także z jakimi osobami wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż we wniosku w rubryce dotyczącej stanu rodziny wskazał żonę i córkę, a następnie w rubryce dotyczącej dochodów osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał jeszcze inną osobę – Z.Z.
W tych okolicznościach zgodnie z dyspozycją art. 255 powyższej ustawy wnioskodawca został osobiście zobowiązany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w celu uzupełnienia wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, córką i jej synem. Załączył następnie następujące dokumenty:
- zaświadczenie o wysokości dochodów wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2008r., z którego wynika, że wnioskodawca uzyskał w 2007r. dochód w wysokości [...] zł, co daje kwotę około [...] zł miesięcznie,
- zaświadczenie o wysokości dochodów wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2008r., z którego wynika, że żona wnioskodawcy uzyskała w 2007r. dochód w wysokości [...] zł, co daje kwotę około [...] zł miesięcznie,
- zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 9 grudnia 2008r., z którego wynika, że córka wnioskodawcy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 4 kwietnia 2003r.
- kserokopię protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w Kole, w którym odnotowano zawartą między stronami ugodę co do wysokości alimentów na rzecz małoletniego K. w wysokości [...] zł miesięcznie.
- kserokopię dowodu wypłaty wnioskodawcy emerytury w wysokości [...]zł,
- zaświadczenie z dnia 10 grudnia 2008r. z Ludowego Banku Spółdzielczego Filia K., z którego wynika, że żona wnioskodawcy dysponuje rachunkiem bankowym, zaciągnęła kredyt gotówkowy na potrzeby własne w wysokości 3.255 zł z terminem spłaty do lutego 2010 r., który spłaca terminowo, debet na rachunku wynosi 345,03 zł.,
- kserokopię rachunku za wodę i ścieki na kwotę 35,01 zł za listopad 2008r.
- kserokopię rachunku za energię elektryczną na kwotę 203,75 zł za okres dwóch miesięcy,
- kserokopię rozliczenia za mieszkanie na dzień 20 sierpnia 2008r. na kwotę 207,58 zł miesięcznie.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części. Wnioskodawca musi przy tym wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie wraz z żoną uzyskuje stałe miesięczne dochody, ale pochodzą one ze świadczeń społecznych w kwocie około [...] zł miesięcznie, co nie wystarcza na poczynienie oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych. Z dochodu tego utrzymuje się czteroosobowa rodzina, a wysokości alimentów na wnuka jest symboliczna. Wnioskodawca wprawdzie posiada majątek nieruchomy, ale służy on zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych chociażby w części bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach oraz rodziny.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło