II SA/Po 978/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-11-16
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego sytuacja majątkowa uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. Sytuacja majątkowa skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami z zasiłków i świadczeń, brakiem oszczędności oraz koniecznością ponoszenia wysokich wydatków na utrzymanie rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych. W ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z pomocy społecznej, utrzymywanie czwórki dzieci i opiekę nad niepełnosprawną matką, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015r na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżąca K. K. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z czwórką dzieci. Oświadczyła, że nie pracuje wszystkie pieniądze jakie otrzymuje pochodzą z pomocy społecznej. Skarżąca nie posiada żadnych wartościowych ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł., czy oszczędności. Posiada dożywotnią, bezpłatną służebność mieszkania o powierzchni [...] m². Miesięczne dochody rodziny wynoszą [...]zł netto, na które składa się świadczenie alimentacyjne, zasiłek rodzinny na dzieci oraz świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką skarżącej. Skarżąca zrezygnowała z pracy w celu opieki nad niepełnosprawną matką. Wyszczególniła, że ponosi wydatki na opał, spłatę pożyczki, prąd, wodę, gaz, wywóz śmieci, TV i Internet, czynsz za mieszkanie studiującej córki, bilety miesięczne w łącznej wysokości około [...]zł, a co drugi miesiąc dodatkowo ponosi [...] zł za wodę i prąd.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, rodzina utrzymuje się z zasiłków oraz świadczeń z pomocy społecznej w łącznej wysokości [...]zł netto miesięcznie. Dochód ten w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny skarżącej i nie pozwala na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Konieczne i stałe koszty utrzymania rodziny wynoszą od [...] do [...]zł co drugi miesiąc. Pozostałe środki przeznacza zatem na wyżywienie i wydatki koniecznego utrzymania i kształcenia, w tym dwójki małoletnich dzieci. Skarżąca nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie posiada też wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło