II SA/Po 98/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-05-10
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo nakazał usunięcie niezgodności etykiety mieszanki paszowej, która deklarowała zawartość dodatków (żelaza i manganu) w określonej ilości, podczas gdy badanie laboratoryjne wykazało znacznie wyższą całkowitą zawartość tych pierwiastków, uwzględniając również te naturalnie występujące w składnikach paszy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy rozporządzenia (WE) nr 767/2009 dotyczące etykietowania pasz. Kluczowe było ustalenie, że obowiązek deklarowania całkowitej ilości pierwiastków śladowych (takich jak żelazo i mangan) pod nagłówkiem "składniki analityczne" nie wynika wprost z przepisów, a jest elementem etykietowania dobrowolnego, chyba że producent sam zdecyduje się na takie oznaczenie. Organy błędnie wyprowadziły obowiązek z przepisów dotyczących dopuszczalnych tolerancji i kontroli urzędowych, które nie nakładają takich wymogów na producentów w zakresie treści etykiet.Stan faktyczny
Lekarz Weterynarii nakazał spółce D. H. usunięcie niezgodności wykazanych w protokole pokontrolnym, w tym zapewnienie prawidłowej etykiety mieszanki paszowej "KALIBER JUNIOR" oraz analizę procesu technologicznego. Organ stwierdził, że deklarowana zawartość żelaza i manganu na etykiecie jest niezgodna z wynikami badań laboratoryjnych, które wykazały znacznie wyższe poziomy tych pierwiastków, przekraczające dopuszczalne tolerancje. Spółka odwołała się, argumentując, że deklarowana zawartość dotyczy jedynie dodanej ilości, a nie całkowitej, i że nie ma obowiązku podawania całkowitej ilości pierwiastków śladowych w składnikach analitycznych. Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję, modyfikując jedynie termin wykonania nakazu. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w G., zasądzając od Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi "[...]" spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Lekarz Weterynarii z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia niezgodności wykazanych w protokole pokontrolnym; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] września 2016 r. nr [...], II. zasądza od Lekarz Weterynarii na rzecz skarżącej spółki kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Lekarz Weterynarii w G. W. działając na podstawie art. 7 ust. 1, 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 398 ze zm., dalej: u.p.), art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE.L.2004.165.1 ze zm., dalej: rozp. WE 882/2004), art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L.2002.31.1 ze zm., dalej: rozp. WE 178/2002) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) nakazał D. H. z siedzibą w G. W.. usunięcie niezgodności wykazanych w protokole pokontrolnym nr [...]/2016 z dnia [...] sierpnia 2016 r. t.j.: do dnia [...] października 2016 r.
1. zapewnić prawidłową etykietę mieszanki paszowej mieszanki paszowej uzupełniającej [...] KALIBER JUNIOR;
2. w ramach nadzoru właścicielskiego dokonać analizy prawidłowości procesu technologicznego produkcji wyżej wymienionej mieszanki;
3. udokumentowanie wykonania czynności, o których mowa w pkt 1-2.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2016 r. kontroli w wytwórni pasz D. H. ul. [...] w G. W.. stwierdzono następujące uchybienia spisane w protokole o numerze [...]/2016:
- mieszanka paszowa uzupełniająca [...] KALIBER JUNIOR nr [...] została wyprodukowana w dniu [...] czerwca 2016 r. w ilości 20 007,227 kg; do jej wytworzenia użyto 65,88 kg premiksu CALF 0,5 % 936-6/211 dostawca T. N. P. - nr [...]; w wyżej wymienionym premiksie zawartość Fe (El) wynosi 10 000 mg/kg, zawartość Mn (E5) wynosi 6 000 mg/kg;
- deklaracja zawartości dodatków Fe 34 mg/kg i Mn 20 mg/kg na etykiecie przedmiotowej mieszanki paszowej uzupełniającej jest zgodna z założeniem technologicznym - recepturą zgodnie z rozdziałem I załącznika VI pkt 1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (Dz.U.UE.L.2009.229.1 ze zm.);
- wartość oznaczona żelaza 356 mg/kg ± 36 mg/kg oraz manganu 89,9 ±9,0 mg/kg w próbie mieszanki paszowej uzupełniającej [...] KALIBER JUNIOR nr [...] pobranej w ramach monitoringu Rocznego Planu Urzędowej Kontroli 2016 r. (sprawozdanie z badań [...] z [...].08.2016r.) jest niezgodna z dopuszczalną tolerancją odchylenia wyniku badań od deklaracji wskazaną w załączniku IV część B ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 939/2010 z dnia 20 października 2010 r. zmieniające załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 767/2009 dotyczący dopuszczalnych tolerancji w odniesieniu do etykietowania składu materiałów paszowych lub mieszanek paszowych, o których mowa w art. 11 ust. 5. (Dz.U.UE.L.2010.277.4); tolerancje są stosowane zarówno do dodatków paszowych wskazanych pod nagłówkiem dodatki jak i w składnikach analitycznych. Organ I instancji wyjaśnił, że na całkowitą ilość dodatków w paszy nr partii składają się dodatki naturalnie występujące w materiałach paszowych oraz dodatki w ilości dodane. Tak duża tolerancja uwzględnia całkowitą ilość dodatków w paszy. 65,88 kg PLW w G. W.. stanął na stanowisku, że wedle wymienionego rozporządzenia zakres dopuszczalnej zawartości manganu w danej mieszance paszowej wynosi od 16 mg/kg do 32 mg/kg, żelaza od 27,2 mg/kg do 54,4 mg/kg. Żeby wynik urzędowego badania monitoringowego mógł zostać uznanym za prawidłowy i zgodny z etykietą, oznaczony poziom żelaza i manganu (z uwzględnieniem niepewności pomiarowej) musi mieścić się w powyższych granicach. Tymczasem czynności kontrolne wykazały, że pobrano próbę inspekcyjną z próby archiwalnej kwestionowanej mieszanki paszowej [...] KALIBER JUNIOR nr [...] w kierunku oznaczenia zawartości żelaza i manganu (protokół pobrania próbek 300535 z dnia [...] sierpnia 2016 r.).
Wyjaśniono, że badanie przeprowadzono w Instytucie Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego - Krajowe Laboratorium Pasz w L. (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].09.2016 r.), wyniki badań: 1. Żelazo 424 mg/kg ± 64 mg/kg; 2. Mangan 82,2 mg/kg ± 12,3 mg/kg. Sprawozdanie z badań potwierdziło niezgodności wartości deklarowanej Fe i Mn z wartością oznaczoną w próbie mieszanki paszowej uzupełniającej [...] KALIBER JUNIOR nr [...] Organ uznał, że w przypadku przekroczenia dopuszczalnych tolerancji, etykieta mieszanki paszowej wprowadza użytkownika w błąd. Jest to złamanie zasad etykietowania określonych w art. 11 rozporządzenia WE nr 767/2009 oraz art. 16 rozporządzenia WE nr 178/2002.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. H. podnosząc, że rozbieżności pomiędzy etykietą a wynikiem badania (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...].08.2016 r.) wynikają z tego, iż podana zawartość żelaza i manganu na etykiecie przedmiotowej mieszanki jest to ilość dodana. W związku z powyższym spółka wdrożyła postępowanie wyjaśniające, przeanalizowano szczegółowo proces produkcyjny. Wyjaśniono, że wynik badania odnosi się do zawartości ogólnej badanego składnika, w tym zawiera zadeklarowaną dodaną zawartość żelaza - 34 mg/kg i manganu- 20 mg/kg - w miejscu "dodatki" wynikającą z dodania do mieszanki premiksu, który zawierał w swym składzie pierwiastki śladowe, w tym żelazo i mangan (dodatek paszowy – E1 siarczan żelaza monohydrat oraz E5- tlenek manganu). Wskazano, iż jako producent pasz spółka zobligowana jest obowiązującym prawem do podawania zgodnie z art. 15 lit. f) rozporządzenia 767/2009 wykazu dodatków paszowych, poprzedzonych nagłówkiem "dodatki". Zgodnie z obowiązującymi przepisami spółka nie jest zaś zobligowana do podawania całkowitej ilości pierwiastków śladowych pod nagłówkiem "skład analityczny", a jedynie pod nagłówkiem "dodatki" - gdzie dodatki zgodnie z Rozdziałem VI pkt 1 są wyszczególnione z podaniem ich szczególnych nazw przewidzianych w odpowiednim akcie prawnym dopuszczającym dany dodatek paszowy, dodanej ilości, numeru identyfikacyjnego, grupy funkcjonalnej określonej w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1831/2003. Ponadto odwołująca podniosła, że skoro Inspekcja weterynaryjna porusza kwestię dużej tolerancji uwzględniającej całkowitą ilość dodatków w paszy to w takiej sytuacji poruszana kwestia nie dotyczy przypadku Spółki, która deklaruje dodatki paszowe pod nagłówkiem "dodatki" a nie składniki analityczne, o których mówi zał. VI pkt 3. rozporządzenia 767/2009. Wyjaśniono, że ze względu na własną metodykę badawczą laboratoria nie mają możliwości zbadania i podania w sprawozdaniu z badań jedynie wartości dodanej przez producenta. Raport z badań dotyczy poziomu zawartości żelaza i manganu w formie dodatku paszowego, jak również żelaza i manganu wnoszonego przez pozostałe składniki. Wskazano przy tym, że ilość żelaza występująca w naturalnym stanie w materiałach paszowych wchodzących w skład mieszanki paszowej oraz ilości dodane w formie premiksu nie przekroczyły maksymalnych zawartości tego dodatku paszowego w paszy zgodnie z rozporządzeniem nr 1334/2003 zmieniającym warunki zezwolenia na kilka dodatków paszowych, należących do grupy pierwiastków śladowych, co nie stanowi zagrożenia dla zdrowia zwierząt.
Lekarz Weterynarii [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. w zakresie określenia terminu wykonania nakazów, o których mowa w pkt 1-3 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy poprzez nakazanie w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna usunięcie niezgodności wykazanych w protokole pokontrolnym nr [...]/2016 z dnia [...].08.2016 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, nadto zaś stwierdził, że poziom żelaza jak i manganu, określone w wyniku badania urzędowego znacznie przekraczają górną granicę tolerancji (zawartość żelaza = 424 mg/kg ± 64 mg/kg, zawartość manganu = 82,2 mg/kg ± 12,3 mg/kg; sprawozdanie z badań Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego - Krajowe Laboratorium Pasz w L. nr [...] z dnia [...] września 2016r.). Wskazał, że deklaracja zawartości dodatku widniejąca na etykiecie powinna być zgodna z rzeczywistym poziomem żelaza i manganu, a w konsekwencji z wynikiem laboratoryjnym, po uwzględnieniu dopuszczalnych tolerancji zgodnie z załącznikiem IV rozporządzenia 767/2009 część B (art. 11 ust. 5 rozporządzenia 767/2009).
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że dopuszczalne tolerancje w odniesieniu do etykietowania zapisane w załączniku IV rozporządzenia 767/2009 odnoszą się do odchyleń technicznych i analitycznych. Odchylenia techniczne dotyczą równomierności rozmieszczenia składników w paszy (homogeniczności), prawidłowości pobrania próby itp. czynników mających wpływ na wynik, a niezwiązanych bezpośrednio z analizą laboratoryjną. Odchylenia analityczne dotyczą niepewności pomiaru i procedur analitycznych w laboratorium. W części B, dotyczącej dodatków w mieszankach paszowych (zarówno tych wymienionych w wykazie dodatków paszowych jak i dodatków w wykazie składników analitycznych) wskazano, że tolerancje określone w tej części dotyczą jedynie odchyleń technicznych. Oznacza to, że do analizy wyniku należy dodatkowo uwzględnić niepewność oszacowaną przez laboratorium, która jest umieszczana na wyniku. Zwiększa to zakres prawidłowego wyniku. Tolerancje te stosowane są zarówno do dodatków paszowych wskazanych pod nagłówkiem dodatki jak i w składnikach analitycznych.
Jednocześnie organ II instancji dodał, że zgodnie z zapisami rozporządzenia (WE) nr 767/2009 jak i rozporządzenia (WE) nr 1831/2003 z dnia 22 sierpnia 2003 r. rozróżniane są trzy ilości dodatków: ilość dodatków występująca w stanie naturalnym w materiałach paszowych, ilość dodatków dodanych, ilość dodatków = całkowita ilość dodatków (naturalnie występujące + dodane). W myśl załącznika VI rozdział I ust. 1 rozporządzenia (WE) 767/2009 określony dodatek paszowy deklaruje się, pod nagłówkiem "dodatki", w ilości dodanej. Jednak jednocześnie należy spełnić warunki załącznika IV tegoż rozporządzenia, gdzie w części B ust. 1 akapit 3 wskazano, że "w przypadku stwierdzenia, że poziom zawartości dodatku w materiale paszowym lub mieszance paszowej znajduje się poniżej poziomu zawartości deklarowanej, stosuje się następujące tolerancje...". W powyższym zapisie ustawodawca wskazuje na całkowitą zawartość dodatku w paszy. Potwierdza to ust. 3, w którym zapisano, że "o ile nie przekracza się ustalonej maksymalnej zawartości dodatku odchylenie powyżej poziomu zawartości deklarowanej może stanowić trzykrotność tolerancji określonej w ust. 1." Tak dużą tolerancję in plus ustalono właśnie z tytułu obecności dodatków występujących w stanie naturalnym, w materiałach paszowych.
W związku z powyższym Lekarz Weterynarii uznał, że maksymalne zawartości badanych pierwiastków śladowych dla zwierząt gospodarskich, wynoszące: dla żelaza 750 mg/kg mieszanki paszowej pełnoporcjowej oraz dla manganu 150 mg/kg mieszanki paszowej pełnoporcjowej (rozporządzenie (WE) nr 1334/2003 z dnia 25 lipca 2003 r.) nie zostały przekroczone, ale etykieta badanej mieszanki paszowej wprowadza użytkownika w błąd (art. 11 ust. 1 Rozporządzenia 767/2009). Tym samym uzasadnienie odwołania jest chybione. Zgodnie z obowiązującym prawem rozwiązaniem jest zmiana receptury lub skorzystanie z zapisu art. 2 rozdz. 2 zał. VI rozporządzenia (WE) nr 767/2009 i podanie całkowitej zawartości dodatku na etykiecie pod nagłówkiem "składniki analityczne", a nie pod nagłówkiem "dodatki", gdzie umieszcza się tylko dodaną ilość dodatku. W związku z powyższym działanie organu I instancji było uzasadnione brzmieniem w/w przepisów zgodnie, z którymi poziom zawartości musi mieścić się w zakresie poziomu deklarowanego obliczonego wg zał. IV rozporządzenia (WE) nr 767/2009. Niestosowanie się do zapisów prawa wskazuje na celowe wprowadzanie w błąd nabywcy.
Z uwagi na konieczność urealnienia terminu wykonania obowiązku Lekarz Weterynarii stwierdził, iż zmienia zaskarżoną decyzję poprzez powiązanie terminu wykonania nakazu z datą uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Lekarz Weterynarii D. H. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania, podniosła zarzuty tożsame do przytoczonych w odwołaniu od decyzji I-instancyjnej. Nadto wskazano, że zaskarżona decyzja w jednym z akapitów po dokonanych obliczeniach wskazuje, iż "...deklaracja zawartości dodatku widniejąca na etykiecie powinna być zgodna z rzeczywistym poziomem żelaza i manganu, a w konsekwencji z wynikiem laboratoryjnym, po uwzględnieniu dopuszczalnych tolerancji zgodnie z załącznikiem IV Rozporządzenia...". Skarżąca zgadzając się z tym podniosła, że chodzi jak sam podaje organ - o wartość deklarowaną dodatku, a nie wartość całkowitą. Należałoby w badaniu wykazać (oddzielić) ile dodatku jest w zbadanej mieszance i porównać to z wartością zadeklarowana z uwzględnieniem tolerancji. Dalej skarżąca wskazała, że też rozporządzenie nr 939/2010 wskazuje, że "...tolerancje należy stosować do deklarowanych wartości w wykazie dodatków paszowych i wykazie składników analitycznych...". Oznacza to, że jeżeli spóła poda (zadeklaruje) na etykiecie tak jak w przedmiotowej sprawie, iż ilość żelaza to 34,mg/kg to tolerancja odnosi się tylko do tej wartości określonej w dodatku, a nie do całości. Jeżeli więc skarżąca oznaczyłaby także wartość żelaza w składnikach analitycznych to wówczas do tej wartości stosowana byłaby tolerancja. Prawo nakłada zaś na skarżącą obowiązek podawania wartości pierwiastka wskazanego jako dodatek, a nie ma obowiązku podawania tej wartości przy podawaniu go w składnikach analitycznych.
Skarżąca podniosła, że nie jest jej winą, że takie badanie jest w zasadzie niemożliwe i po zmieszaniu wszystkich komponentów paszy możliwe jest tylko całościowe ustalenie danego składnika (w tym wypadku żelaza i manganu). Z powyższego oraz ze wskazanych aktów prawa nie wynika obowiązek wskazywania na etykiecie całościowej zawartości danego składnika, a wręcz wynika, co innego. Podawanie całościowej ilości danego składnika (żelaza, manganu) przed wyprodukowaniem mieszanki paszowej jest niemożliwe z uwagi na fakt, iż użyte do produkcji składniki zawierają w swoim składzie także wskazane pierwiastki. Nie jest możliwe badanie każdego składnika analitycznego (śruty sojowej, zboża, itp.) na zawartość w nich pierwiastków. Dlatego też ustawodawca w przepisach prawa odnosi się tylko do konieczności podawania ilości przy dodatkach (gdyż to ile pierwiastka zawiera dodatek wiadomo), a nie składnikach analitycznych.
W odpowiedzi Lekarz Weterynarii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki podkreślił, że w sytuacji, w której pasza nie przekracza maksymalnych dopuszczalnych określonych przez prawo poziomów zawartości żelaza i manganu, brak jest przesłanek dla kwestionowania danej partii paszy tylko z tego powodu, że na etykiecie brak jest wskazania ilości tych pierwiastków śladowych pod nagłówkiem składników analitycznych. Wskazał, że ze sformułowania załącznika VI rozdziału 2 punkt 2 Rozporządzenia Nr 767/2009 wynika, iż zadeklarowanie całkowitych ilości pierwiastków śladowych jest uzależnione od woli producenta, który musi to uczynić jeśli podaje je pod nagłówkiem składników analitycznych. Następnie przedłożył do akt dokument w postaci interpretacji wyników badania mikroelementowych dodatków paszowych na rok 2016. Na pytanie Sądu wyjaśnił, że ze względu na skalę produkcji (8 zakładów w Polsce i produkcja ok. 1 min 100 tys. ton rocznie) nie jest możliwa kontrola każdej partii wyprodukowanych pasz pod kątem całkowitej ilości pierwiastków śladowych. Wskazał nadto, że za interpretacją strony przemawia także punkt 21 preambuły rozporządzenia Nr 767/2009. Powołał się też na treść Załącznika IV punkt 1 Rozporządzenia (WE) Nr 1831/2003.
Pełnomocnik organu administracji wniósł jak w odpowiedzi na skargę, a na pytanie Sądu wyjaśnił, że prawidłowa etykieta to taka, która wskazuje jakie są wartości pierwiastków śladowych w danej mieszance wynikające z badań laboratoryjnych danej partii przeprowadzonej przez producenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje bowiem tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze oraz dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Rozpatrując sprawę w tak określonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzja wydana bowiem została z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 17 ust. 1 lit. f w zw z. z Załącznikiem VI Rozdział II ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylającego dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/113 i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (Dz.U.UE L 2009.229.1 ze zm., dalej rozporządzenie (WE) nr 767/2009) polegającym na jego pominięciu oraz Załącznika IV Część B tego samego rozporządzenia (WE) nr 767/2009 polegającym na jego niewłaściwej wykładni i zastosowaniu, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać w pierwszym rzędzie trzeba, iż powyższe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. jest na gruncie niniejszej sprawy kluczowym aktem prawnym, bowiem zawiera regulacje dotyczące etykietowania wyrobów przez producentów pasz i co za tym idzie stanowi materialnoprawną podstawę dla orzekania przez właściwe organy w przedmiocie prawidłowości etykiet i nakładania na prodocentów pasz obowiązku doprowadzenia stosowanych etykiet do stanu zgodnego z prawem.
W preambule powyższego rozporządzenia (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w zakresie będącego przedmiotem niniejszego postępowania etykietowania pasz wskazano między innymi, że etykietowanie służy celom egzekwowania, możliwości monitorowania oraz kontroli. Ponadto etykietowanie powinno przekazywać kupującym niezbędne informacje, aby umożliwić im dokonanie optymalnego wyboru w zakresie ich potrzeb, powinno być również jednolite, spójne, przejrzyste i zrozumiałe. Ponieważ kupujący, w szczególności hodowcy zwierząt, dokonują swoich wyborów nie tylko w punkcie sprzedaży, gdzie mogą przyjrzeć się opakowaniu paszy, wymogi dotyczące informacji podlegających etykietowaniu nie mogą obowiązywać jedynie w odniesieniu do etykiet umieszczonych na produkcie, lecz także w odniesieniu do wszelkich innych rodzajów komunikowania się pomiędzy sprzedawcą a kupującym. Ponadto wspomniane zasady powinny mieć również zastosowanie do prezentacji i reklamy pasz (pkt 17 preambuły), za pośrednictwem etykietowania przekazywane są informacje obowiązkowe oraz dobrowolne. Informacje obowiązkowe powinny łączyć ogólne wymogi dotyczące etykietowania z wymogami szczegółowymi odnoszącymi się odpowiednio do materiałów paszowych lub mieszanek paszowych, jak również z wymogami dodatkowymi w przypadku pasz dietetycznych, materiałów zanieczyszczonych oraz karmy dla zwierząt domowych (pkt 18 preambuły), zasada, zgodnie z którą etykietowane muszą być jedynie niektóre dodatki paszowe, gdy zostaną zastosowane w materiałach paszowych i mieszankach paszowych, okazała się skuteczna. Jednak klasyfikacja wynikająca z rozporządzenia (WE) nr 1831/2003 wymaga uaktualnienia i modernizacji, również w związku z faktem, że szczególnie właściciele zwierząt domowych mogą być zdezorientowani w związku z pewnym dodatkowym etykietowaniem (pkt 20 preambuły), aby zapewnić kupującemu właściwe informacje i zapobiec wprowadzeniu go w błąd, dokładny odsetek wagowy powinien być wymagany w przypadkach, gdy obecność odpowiedniego materiału paszowego jest podkreślona na etykiecie mieszanki paszowej (pkt 22 preambuły), odstępstwa od ogólnych wymogów dotyczących etykietowania powinny być przewidziane jedynie w sytuacji, gdy stosowanie tych wymogów nie jest niezbędne dla ochrony zdrowia ludzi lub zwierząt albo interesów konsumenta oraz gdy stanowiłoby nadmierne obciążenia dla producenta lub podmiotów działających na rynku pasz, odpowiedzialnych za etykietowanie. W oparciu o doświadczenia, wspomniane odstępstwa powinny być przewidziane w szczególności w odniesieniu do pasz dostarczanych przez jednego rolnika innemu do celów wykorzystania w jego gospodarstwie, do niewielkich ilości, do mieszanek paszowych zawierających nie więcej niż trzy materiały paszowe oraz do mieszanek całych ziaren zbóż, nasion i owoców (pkt 26 preambuły).
Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 15 rozporządzenia (WE) nr 767/2009 ustanawiającym ogólne wymogi dotyczące obowiązkowego etykietowania prawodawca unijny wskazał, że materiały paszowe lub mieszanki paszowe nie są wprowadzane na rynek, chyba że następujące dane szczegółowe są wskazane za pośrednictwem etykietowania:
a) rodzaj paszy: "materiał paszowy", "mieszanka paszowa pełnoporcjowa" lub "mieszanka paszowa uzupełniająca", stosownie do potrzeb;
– w przypadku "mieszanek paszowych pełnoporcjowych" w stosownych przypadkach można użyć oznaczenia "pełnoporcjowy preparat mlekozastępczy",
– w przypadku "mieszanek paszowych uzupełniających" w stosownych przypadkach mogą być użyte następujące oznaczenia: "mieszanka mineralna" lub "uzupełniający preparat mlekozastępczy",
– w przypadku zwierząt domowych innych niż koty i psy "mieszanka paszowa pełnoporcjowa" lub "mieszanka paszowa uzupełniająca" mogą być zastąpione oznaczeniem "mieszanka paszowa";
b) nazwisko lub nazwa firmy i adres podmiotu działającego na rynku pasz odpowiedzialnego za etykietowanie;
c) jeżeli jest dostępny, numer zatwierdzenia zakładu osoby odpowiedzialnej za etykietowanie, przyznany zgodnie z art. 13 rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 dla zakładów mających pozwolenie zgodnie z art. 23 ust. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 lub z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 lub z art. 10 rozporządzenia (WE) nr 183/2005. W przypadku gdy osoba odpowiedzialna za etykietowanie posiada kilka numerów zatwierdzenia, korzysta ona z numeru otrzymanego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 183/2005;
d) numer referencyjny partii;
e) ilość netto wyrażona w jednostkach masy w przypadku produktów stałych oraz w jednostkach masy lub objętości w przypadku produktów płynnych;
f) wykaz dodatków paszowych, poprzedzony nagłówkiem "dodatki" zgodnie z rozdziałem I załącznika VI lub VII, w zależności od wymogów, i bez uszczerbku dla przepisów dotyczących etykietowania określonych w akcie prawnym dopuszczającym odpowiedni dodatek paszowy; oraz
g) zawartość wilgoci zgodnie z pkt 6 załącznika I.
W art. 17 ust. 2 tego samego rozporządzenia regulującym szczegółowe wymogi dotyczące obowiązkowego etykietowania mieszanek paszowych wskazano natomiast, iż oprócz wymogów przewidzianych w art. 15, etykietowanie mieszanek paszowych obejmuje również, co następuje:
a) gatunek lub kategorię zwierząt, dla których przeznaczona jest dana mieszanka paszowa;
b) instrukcje prawidłowego stosowania, określające cel, do jakiego pasza jest przeznaczona; tam gdzie ma to zastosowanie wspomniane instrukcje są zgodne z załącznikiem II pkt 4;
c) w przypadkach gdy producent nie jest osobą odpowiedzialną za etykietowanie, należy podać:
– nazwisko lub nazwę firmy oraz adres producenta, lub
– numer zatwierdzenia zakładu producenta, o którym mowa w art. 15 lit. c) lub numer identyfikacyjny zgodnie z art. 9, 23 lub 24 rozporządzenia (WE) nr 183/2005; w przypadku gdy taki numer nie jest dostępny, numer identyfikacyjny przypisany na wniosek producenta lub importującego podmiotu działającego na rynku pasz zgodnie z formatem określonym w rozdziale II załącznika V do rozporządzenia (WE) nr 183/2005;
d) wskazanie minimalnego okresu przechowywania zgodnie z następującymi wymogami:
– "wykorzystać przed ...", a następnie data wskazująca określony dzień w przypadku pasz łatwo psujących się w wyniku procesów rozkładu,
– "najlepiej wykorzystać przed ...", a następnie data wskazująca określony miesiąc w przypadku pozostałych pasz.
W przypadku gdy data wytworzenia jest podana na etykiecie, data minimalnego okresu przechowywania może być określona również w następującej postaci: "... (okres wyrażony w dniach lub miesiącach) od daty wytworzenia";
e) wykaz materiałów paszowych, z których składa się pasza, opatrzony nagłówkiem "skład" i podający nazwę każdego materiału paszowego zgodnie z art. 16 ust. 1 lit. a) oraz wyszczególniający wspomniane materiały paszowe w porządku malejącym ze względu na masę obliczoną na podstawie zawartości wilgoci w mieszance paszowej; przedmiotowy wykaz może obejmować odsetek wagowy; oraz
f) obowiązkowe deklaracje przewidziane w rozdziale II załącznika VI lub VII, jeżeli stosowne.
Wreszcie w art. 21 rozporządzenia (WE) nr 767/2009 określającym dopuszczalne odstępstwa od zasad etykietowania wskazano w pkt 4, iż obowiązkowe deklaracje, określone w art. 17 ust. 1 lit. f), nie są wymagane w odniesieniu do mieszanek pełnych ziaren zbóż, nasion i owoców.
W art. 22 tegoż samego rozporządzenia prawodawca unijny określił wreszcie, że oprócz wymogów dotyczących obowiązkowego etykietowania, etykietowanie materiałów paszowych i mieszanek paszowych może również obejmować dane szczegółowe podlegające dobrowolnemu etykietowaniu, pod warunkiem że przestrzegane są zasady ogólne określone w niniejszym rozporządzeniu (ust. 1) oraz, iż dodatkowe warunki dobrowolnego etykietowania mogą być określone we wspólnotowych kodeksach, o których mowa w art. 25 (ust. 2).
Dalej zauważyć należy, iż w treści rozporządzenia (WE) nr 767/2009 prawodawca unijny nie posługuje się pojęciem składników analitycznych, ani tego pojęcia nie definiuje, za wyjątkiem załączników, w tym w szczególności załącznika IV do rozporządzenia wskazującego dopuszczalne tolerancje w odniesieniu do etykietowania składu materiałów paszowych lub mieszanek paszowych, o których mowa w art. 11 ust. 5, gdzie w części A wskazano tolerancje dla składników analitycznych określonych w załącznikach I, V, VI i VII oraz Rozdziału II Załącznika VI i Rozdziału II Załącznika VII, które to załączniki określają dane szczegółowe podlegające etykietowaniu materiałów paszowych i mieszanek paszowych odpowiednio dla zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności (Załącznik VI) i dla zwierząt niewykorzystywanych do produkcji żywności (załącznik VII), a także pozycje 17 i 18 Załącznika V do tegoż rozporządzenia.
Powyższe oznacza, iż regulacją kluczową dla rozpoznania niniejszej sprawy jest całkowicie pominięty przez orzekające w sprawie organy ust. 1 lit. f rozporządzenia (WE) nr 767/2009 stanowiący, iż oprócz wymogów przewidzianych w art. 15 (który niewątpliwie nie zawiera jakichkolwiek postanowień dotyczących wykazywania na etykietach składników analitycznych mieszanej paszowych) etykietowanie mieszanek paszowych obejmuje również obowiązkowe deklaracje przewidziane w rozdziale II załącznika VI lub VII, jeżeli stosowne.
Zauważyć bowiem trzeba, iż to właśnie rozdziały II załącznika VI lub VII rozporządzenia (WE) nr 767/2009 zawierają wymogi dotyczące etykietowania w zakresie składników analitycznych.
Dokonując odkodowania treści normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 lit. f rozporządzenia (WE) nr 767/2009 natykamy się zaś na problem jak należy wykładać zawarty w tej regulacji zwrot "jeżeli stosowne", albowiem nie jest to sformułowanie występujące w polskim języku prawniczym, jak również nie jest ono sformułowane zgodnie z regułami gramatycznymi języka polskiego.
Dokonując wykładni tegoż zwrotu sięgnąć należy w ocenie Sądu do innych wersji językowych rozporządzenia (WE) nr 767/2009. I tak w francuskiej wersji językowej występuje w tym miejscu zwrot "selon le cas", analogicznie jak w art. 15 lit. a tego samego rozporządzenia, w angielskiej wersji językowej zarówno w art. 17 ust. 1 lit. f występuje natomiast zwrot "as applicable".
Powyższe w ocenie oznacza, iż zastosowany w art. 17 ust. 1 lit f zwrot "jeżeli stosowne", należy wykładać jako zwrot "jeżeli jest to stosowne do potrzeb", względnie "stosownie do potrzeb".
Przechodząc do rozdziału II Załącznika nr VI (albowiem to on znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, ze względu na to że przedmiotem postępowania jest prawidłowość etykietowania w odniesieniu do mieszanki paszowej dla zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności, zauważyć zaś należy, że wprost dotyczy on etykietowania składników analitycznych, przy czym prawodawca unijny zauważa, iż są to składniki analityczny określone w art. 17 ust. 1 lit. f, a więc podlegające obowiązkowemu etykietowaniu oraz w art. 22 ust. 1 dotyczącym etykietowania dobrowolnego.
Powyższe znajduje pełne odzwierciedlenie w dalszej części tegoż rozdziału II, gdzie w ust. 1 zamieszczono tabelę zawierającą wykaz składników analitycznych poprzedzoną zapisem o treści "Składniki analityczne mieszanek paszowych dla zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności etykietuje się w następujący sposób", zaś w ust. 2 znalazł się zapis, iż cyt. "Jeśli aminokwasy, witaminy lub pierwiastki śladowe są podane pod nagłówkiem składników analitycznych, deklaruje się ich całkowite ilości".
Zestawienie sposobu sformułowania tych dwóch jednostek redakcyjnych rozdziału II Załącznika VI, w tym w szczególności użycie w ust. 1 sformułowania etykietuje się, bez jakiegokolwiek warunku, a w ust. 2 sformułowania deklaruje się ich całkowite ilości, przy użyciu warunku: jeśli są poddane pod nagłówkiem składników analitycznych wyraźnie wskazuje, że wskazanie składników analitycznych określonych w tabeli z ust. 1 i ich poziomu jest obowiązkiem producenta o ile mieszanka paszowa jest przeznaczona dla gatunków docelowych określonych w kolumnie 3 tabeli (stąd sformułowanie stosownie do potrzeb w art. 17 ust. 1 lit f rozporządzenia), zaś zadeklarowanie całkowitej ilości składników analitycznych, w tym pierwiastków śladowych, jest uzależnione od woli producenta mieszanki paszowej, który o ile chce dane składniki, w tym pierwiastki paszowe podać pod nagłówkiem składników analitycznych, to musi zadeklarować ich całkowite ilości. Jest to więc element przewidzianego w art. 22 rozporządzenia etykietowania dobrowolnego.
Wykładnia powyższa znajduje pełne umocowanie także we francuskiej, angielskiej i niemieckiej wersji językowej rozporządzenia (wszystkie dostępne w programie Lex), gdzie również ust. 1 rozdziału drugiego Załącznika VI (i analogicznie załącznika VII) sformułowany został bezwarunkowo, zaś ust. 2 przy użyciu sformułowań: " S’ils sont indiqués dans la rubrique des constituants analytiques", "If amino acids, vitamins and/or trace elements are indicated under the heading of analytical constituents" i "Wenn Aminosäuren, Vitamine und/oder Spurenelemente unter der Überschrift "Analytische Bestandteile" aufgeführt sind", a więc w pełni odpowiadających polskiemu sformułowaniu użycia trybu warunkowego uzaleznioego od wykazania danych substancji po nagłówkiem składników analitycznych.
Zauważyć wreszcie trzeba, iż w języku polskim pierwiastek śladowy, to inaczej mikroelement, czyli pierwiastek chemiczny występujący w bardzo małych ilościach w organizmach żywych.
Prawodawca unijny wśród składników analitycznych podlegających zgodnie z ust. 1 rozdziałem II Załącznika VI do rozporządzenia przewidział pierwiastki obligatoryjnie wykazywane wśród składników analitycznych, do których zaliczył wapń, sód, fosfor i magnez, jednakże nie wskazał sód nich zarówno żelaza, jak i manganu, obowiązku wskazania całkowitych ilości, których dotyczyło poddane kontrolo sądowej rozstrzygnięcie organów administracji.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż wyprowadzenie – jak uczyniły to organy administracji - z ust. 2 rozdziału 2 Załącznika VI do rozporządzenia wymogu deklarowania całkowitych ilości wszelkich składników analitycznych, w tym pierwiastków śladowych stoi w sprzeczności z stanowiącą naczelną dyrektywę wykładni aktów prawnych zasadą racjonalności prawodawcy. Taka wykładnia prowadziła by bowiem do zatarcia jakichkolwiek różnic pomiędzy ust. 1 i 2 tegoż rozdziału i czyniłaby zbytecznym odwołanie się w tytule rozdziału II Załącznika VI do art. 22 ust. 1 wprost odnoszącego się przecież do dobrowolnego etykietowania materiałów paszowych i mieszanek paszowych.
Taka wykładnia pomija również zupełnie wprost treść art. 17 ust. 1 lit. f, który wyróżniając obowiązkowe deklaracje przewidziane w rozdziale II załącznika VI lub VII wyraźnie wskazuje, iż rozdział ten zawiera również wskazanie deklaracji nieobowiązkowych, a jednocześnie przepis ten podkreśla, iż zamieszczanie na etykietach deklaracji w nim wskazanych ma się odbywać stosownie do potrzeb.
Przedstawiona w niniejszym orzeczeniu wykładnia przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia (WE) nr 767/2009 w pełni współgra także z celami wprowadzenia tej regulacji wskazanymi w jej preambule, w tym z wymogiem zapewnienia przez etykietowanie przekazania kupującym niezbędnych informacji, aby umożliwić im dokonanie optymalnego wyboru. Wykazanie danej substancji jako dodatku paszowego informuje bowiem kupującego o minimalnym poziomie w produkcie (mieszance paszowej), przy czym w szczególnej sytuacji żywieniowej zwierzęcia, w której kupujący potrzebuje precyzyjnej informacji co do poziomu danej substancji w produkcie zawierającego zarówno wielkość dodaną jako dodatek paszowy, jak i wielkość naturalnie występującą w składnikach paszy może on poszukiwać na rynku produktu, w którym dana substancja (w tym pierwiastek śladowy) wyszczególniona w wykazie składników analitycznych (pkt 17 preambuły). Wykładnia ta uwzględnia nadto przyjęty w rozporządzeniu podział na przekazywane za pośrednictwem etykietowania informacje obowiązkowe i dobrowolne (pkt 18 preambuły)
Wymogu obowiązkowego deklarowania pierwiastków śladowych jako składników analitycznych nie można również wyprowadzać – jak uczynił to organ II instancji - z treści załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 767/2009 w jego aktualnym brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Komisji (UE) nr 939/2010 z dnia 20 października 2010 r.
Z samego tytułu tegoż załącznika IV wynika bowiem wprost, iż określa on jedynie dopuszczalne tolerancje w odniesieniu do etykietowania składu materiałów paszowych lub mieszanek paszowych, o których mowa w art. 11 ust. 5.
Tenże przywołany w tytule załącznika IV art. 11 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 767/2009 stanowi zaś jedynie, że dopuszczalne tolerancje w odniesieniu do rozbieżności pomiędzy podanymi na etykiecie wartościami dotyczącymi składu danego materiału paszowego lub mieszanki paszowej, a wartościami szczegółowo analizowanymi w ramach kontroli urzędowych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 882/2004 są wyszczególnione w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia.
Przepisy te nie ustanawiają zatem jakichkolwiek wymogów w zakresie obligatoryjnej treści etykiet mieszanek paszowych, lecz jedynie ustanawiają tolerancje pomiarowe, w tym dla składników analitycznych w nich wskazanych i dla dodatków paszowych podanych na etykiecie.
W tym też zakresie Sąd nie podziela poglądów prawnych przedstawionych w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji, jak i powołanych przez organ orzeczeniach sądowych, gdzie wskazywano, iż to kiedy będzie zachodzić konieczność wyszczególnienia konkretnego dodatku na etykiecie pod nagłówkiem "składniki analityczne", da się wyprowadzić m.in. z unormowań załącznika IV do rozporządzenia nr 767/2009 w zw. z art. 11 ust. 5 tego rozporządzenia.
W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie wobec istnienia definicji legalnej pojęcia dodatku paszowego (art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 767/2009 w zw. z art. 2 ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) NR 1831/2003 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt), zgodnie z którą "dodatki paszowe": substancje, drobnoustroje lub preparaty, inne niż materiał paszowy i premiksy, które są celowo dodawane do paszy lub wody w celu pełnienia, w szczególności, jednej lub więcej funkcji wymienionych w art. 5 ust. 3 nie można zgodzić się poglądem jakoby pojęciem tym obejmowane były nie tylko substancje celowo dodawane do paszy, lecz także pierwiastki śladowe odpowiadające tym dodawanym do paszy, lecz nie dodawane do nie celowo, a jedynie naturalnie występujące produktach pochodzenia roślinnego stanowiących składniki paszy lub mieszanki paszowej.
Co za tym idzie przez pojęcie dodatku paszowego wykazywanego pod nagłówkiem dodatki rozumieć należy wyłącznie substancje (w tym pierwiastki śladowe) celowo dodawane do paszy.
Powyższego nie zmienia okoliczność, że dany dodatek paszowy stanowi pierwiastek śladowy, który może być przez producenta dobrowolnie podawany także wśród składników analitycznych. W takiej bowiem sytuacji do wymogów dotyczących etykietowania stosuje się dla danej substancji nie regulacje dotyczące dodatków paszowych, lecz te dotyczące składników analitycznych.
Dalej wskazać należy, iż sam Załącznik 4 Część B stanowi, że określa on tolerancje dla dodatków paszowych opatrzonych etykietą zgodnie z załącznikami I, V, VI i VII, co oznacza, iż to te załączniki określają wymogi etykietowania, zaś regulacja zawarta w Załączniku VI dotyczy jedynie weryfikowania prawidłowości danych wskazanych na etykiecie w zakresie dodatków paszowych i zgodnie z wymogami określonymi w tych załącznikach. Na powyższe wskazuje także dalsza część zapisów zawartych w Części B tegoż załącznika, gdzie wskazano, że tolerancje w nim zawarte stosują się do dodatków paszowych wymienionych w wykazie dodatków paszowych i w wykazie składników analitycznych, zaś jedynie co do dodatków paszowych wymienionych jako składniki analityczne, tolerancje te stosują się do całkowitej ilości podanej na etykiecie jako ilość gwarantowana na końcu minimalnej długości okresu przechowywania paszy.
Dokonując wykładni powyższego przepisu należy mieć na uwadze wskazaną wyżej definicję legalną pojęcia dodatku paszowego. Co za tym idzie uznać należy, iż przepisu tego nie należy wykładać jako modyfikującego tę definicję i wprowadzającego kategorię dodatku paszowego nie dodawanego celowo do paszy, lecz jako regulację wskazująca, że regulacje dotyczące tolerancji stosuje się zarówno do datków paszowych sensu stricte, jak i do odpowiadających tym dodatkom aminokwasów, witamin lub pierwiastków śladowych o ile są one przez producenta wymienione w wykazie składników analitycznych.
Z zapisu powyższego wynika nadto jednoznacznie, iż o ile producent mieszanki paszowej nie wykaże (nie wymieni) na etykiecie danej substancji (będącej także dodatkiem paszowym) w wykazie składników analitycznych i nie poda jej ilości gwarantowanej na końcu minimalnej długości okresu przechowywania paszy, to brak będzie w ogóle przesłanek do zastosowania dla danej substancji regulacji dotyczących tolerancji dla dodatków paszowych wymienionych w wykazie składników analitycznych.
Inaczej rzecz ujmując nie sposób w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie z przepisu ustanawiającego dopuszczalne tolerancje dla podawanych na etykietach danych dotyczących składników analitycznych i dodatków paszowych wyprowadzać norm prawnych dotyczących obowiązkowej zawartości tych etykiet, w tym obowiązkowego wykazywania przez producenta na etykietach nie tylko dodatków paszowych i dodanej ilości dodatku, lecz także całkowitej ilości pierwiastków śladowych pod nagłówkiem składników analitycznych.
Wymogu takowego nie sposób także wyprowadzić – jak uczynił to Sąd orzekający w przywoływanym przez organ II instancji wyroku z dnia 29 wrzesnia 2016 r., sygn. IV SA/Po [...] z treści rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE L 2004.165.1), do którego z kolei odnosi się rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U.UE.L.2009.54.1; zwane "rozporządzeniem nr 152/2009"), a w szczególności z tego, iż z przepisów tego ostatniego aktu (dział C załącznika IV do rozporządzenia nr 152/2009) wynika, że oznaczaniu zawartości w paszach w ramach urzędowych kontroli podlegają określone pierwiastki śladowe – żelazo, miedź, mangan i cynk – a nie ich związki.
Powyższe akty prawne mają bowiem charakter norm uprawniających organy administracji do przeprowadzania określonych badań i określających tryb i metody tych badań, nie sposób z nich jednakże wyprowadzić norm nakładających na producenta mieszanek paszowych określonych wymogów w zakresie etykietowania produktów.
Z faktu bowiem, że prawodawca unijny przewidział metody oznaczania zawartości pierwiastków śladowych żelaza, miedzi, manganu i cynku w paszach przez orany dokonujące urzędowej kontroli pasz nie wynikają bowiem jakiekolwiek wymogi dotyczące obligatoryjnej treści etykiet tychże materiałów paszowych i mieszanek paszowych.
Przeprowadzanie badań co do zawartości pierwiastków śladowych żelaza, miedzi, manganu i cynku w paszach służyć bowiem może nie tylko, a nawet nie przede wszystkim zweryfikowaniu prawidłowości ich etykietowania, lecz głównie kontroli spełniania przez pasze i mieszanki paszowe określonych wymogów wynikających z przepisów prawa co do maksymalnej bądź minimalnej zawartości tych pierwiastków śladowych ustanowionych chociażby w ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 767/2009 stanowiącym, iż poziom żelaza w preparatach mlekozastępczych dla cieląt o masie ciała mniejszej niż lub równej 70 kilogramów wynosi co najmniej 30 miligramów na kilogram mieszanki paszowej pełnoporcjowej zawierającej 12 % wilgoci, czy też wynikającego z ust. 1 Załącznika IV do rozporządzenia (WE) Nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt (Dz.U.UE L 2003.268.29 ze zm.) wymogu, by całkowita ilość pierwiastków dodanych i pierwiastków obecnych naturalnie nie przekroczyła najwyższego dopuszczalnego poziomu przewidzianego w rozporządzeniu zezwalającym.
Stąd też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu ([...]), wynagrodzenie przysługujące jej pełnomocnikowi, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), w wysokości [...] zł, oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...]) – łącznie [...] zł.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe uwagi, wskazania i oceny prawne i o ile nie odnajdzie przepisu (względnie przepisów) z którego wprost można odkodować normę prawną nakładającą na producenta pasz obowiązek obligatoryjnego podawania na etykiecie mieszanki paszowej określonego rodzaju i przeznaczonej dla określonych gatunków docelowych, pod nagłówkiem składników analitycznych deklaracji co do występowania w mieszance paszowej pierwiastków śladowych w postaci żelaza i manganu, winien umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło