II SA/Po 980/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek Dnia [...] czerwca 2004 r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w P. wpłynął wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Wniosek złożyła H. F., która jednocześnie podpisała ten dokument. Dnia [...] sierpnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego w P. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wystosowało pismo do M. F. Zatytułowane zostało jako "wezwanie nr [...]. Powołując się na art. 64 § 2 kpa wezwano wymienionego by w terminie 7 dni od doręczenia wezwania usunął wymienione poniżej braki, stwierdzone we wniosku o przyznanie płatności: – co do nr PESEL, który nie zgadza się z nr PESEL w ewidencji, – numeru NIP, który podano we wniosku jest rozbieżny z numerem NIP w ewidencji producentów, – imienia wnioskującego, który jest rozbieżny z ewidencją producentów, – działki rolnej C. Poinformowano, że zadośćuczynieniu obowiązkowi będzie złożenie ustnych wyjaśnień bądź pisemnych. Wezwanie wysłano na adres M. F. Odebrała w dniu 09 sierpnia 2004 r. osoba, która podpisała się nazwiskiem "F.". Dnia [...] sierpnia 2004 r. decyzją nr [...] odmówiono M. F. przyznania płatności na rok 2004 z tytułu 1. JPO (kod [...], krajowa pozycja budżetowa [...]). W uzasadnieniu podniesiono, że odmówiono zadośćuczynienia wnioskowi ze względu na nieprawidłowości wykryte w kontroli administracyjnej. Zastrzeżono, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zawierał błędy uniemożliwiającego jego pozytywne rozpatrzenie lub został złożony po terminie określonym ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Decyzja odebrana została przez osobę, która podpisała się nazwiskiem F. dnia 06.09.2004 r. Odwołanie od decyzji złożył M. F. Zawnioskował o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nieprzybycie do Biura Agencji mimo wezwania tłumaczył akcją żniwną. Dnia [...] października 2004 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję nr [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że wezwanie zostało skutecznie doręczone producentowi rolnemu o nr identyfikacyjnym [...] dnia 09 sierpnia 2004 r. Producent rolny nie odpowiedział na wezwanie. Zdaniem organu II instancji na podstawie złożonego wniosku nie było możliwe przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Odwołujący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. Skargę do tutejszego Sądu złożył M. F. W skardze tłumaczył z powodu jakich zdarzeń nie mógł stawić się na wezwanie w określonym terminie. Oświadczył, że wezwanie przyszło na adres domowy w chwili gdy przebywał na polu. Listonosz wręczył je córce, która je odebrała i włożyła do szafy. Kiedy skarżący je zobaczył było już po terminie. Nadmienił też, że jest po zawale serca i stan zdrowia nie pozwala mu w upały jeździć i pracować w polu. Po kilku dniach pojechał do agencji złożyć korektę, powiedziano mu, że jest już za późno. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację. Podkreślił, że nic nie stało na przeszkodzie, aby brakujące dokumenty przesłać pocztą. Skarżący na rozprawie dnia 03 lutego 2006 r. wywiódł jak w skardze podkreślił, że nie zawinił w kwestii uzupełnienia dokumentów, ponieważ wezwanie odebrała córka, która pokazała je po terminie do wykonania zobowiązania. Córka ma 14 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie wyjaśnienia wymagała skuteczność doręczenia wezwania z dnia [...] sierpnia 2004 r., wystawionego w trybie art. 64 § 2 kpa. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzić należy, iż w sposób precyzyjny nie ustalono osoby, która potwierdziła odbiór tego wezwania, które skierowano na adres skarżącego. Wprawdzie na zwrotnym poświadczeniu odbioru figuruje nazwisko skarżącego, jednak brak innych danych, w tym imienia uniemożliwia jego pełną identyfikację. Ustalenie tej okoliczności ma wyjątkowo doniosłe znaczenie, gdy zważy się na negatywne konsekwencje będące skutkiem zaniechania wykonania wezwania. Niezbędność powyższych ustaleń potwierdzają wyjaśnienia skarżącego złożone na rozprawie z dnia 02 lutego 2006 r., który oświadczył, że wezwanie to odebrała jego małoletnia córka. W przypadku odbioru przesyłki przez małoletniego domownika nie może być ono uznane za skuteczne w świetle art. 43 kpa. Konieczność wyjątkowej staranności organu przy analizie skuteczności doręczeń, a w związku z tym dopilnowanie aby odbiór pism pozostawał w zgodzie z regułami doręczeń z kpa należy do podstawowych obowiązków organu administracji, które obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Naruszenie reguł doręczenia w konkretnych przypadkach może spowodować sprzeczność działań organu z zasadami procedury administracyjnej, w tym z fundamentalnymi zawartymi w art. 6 - 12 kpa. Brak jednoznacznych ustaleń w zakresie skuteczności doręczenia wezwania z art. 64 § 2 kpa uniemożliwia Sądowi rzetelną kontrolę postępowania administracyjnego, w tym zachowanie reguł procedury administracyjnej. Niemożliwe było zatem zbadanie, czy w istocie skarżący swoim zachowaniem spowodował niemożność przyznania żądanych płatności. Przyjąć należy zatem, że organy w niniejszej sprawie zaniechały podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Naruszyły tym samym przepis art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa. Powyżej opisane naruszenie procedury wyczerpuje zdaniem Sądu przepisy art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ich wystąpienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w pkt. I sentencji mając nadto na względzie art. 135 upsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione wyżej rozważania. W szczególności przeprowadzi postępowanie w zakresie skuteczności doręczenia wezwania z dnia [...] sierpnia 2004 r. za pomocą dostępnych w przepisach procedury środków. Rozstrzygając winien mieć także na względzie, że nie uczynienie zadość wezwaniu w tym trybie skutkować może zgodnie z treścią art. 64 § 2 kpa pozostawieniem podania bez rozpoznania. Badając ponownie sprawę wyjaśnić, kto w istocie jest wnioskodawcą, albowiem na wniosku figuruje H. F. O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 upsa. Jak w pkt. III orzeczono w oparciu o art. 152 upsa. /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MK