II SA/Po 980/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. Ł. na pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] w przedmiocie udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odrzucić skargę. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Pismem z [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] Z-ca Dyrektora Wydziału [...] Urzędu Miasta [...] poinformował A. Ł., iż załączona do jej wniosku dokumentacja nie uprawnia do uzyskania 99% bonifikaty za jednorazową opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. A. Ł. wniosła skargę na powyższe pismo, określając je jako "decyzja w sprawie bonifikaty w wysokości 99% od jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów". Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż jedynym właściwym dokumentem potwierdzającym uprawnienie jest orzeczenie od [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Zwróciła uwagę, że ustawa z 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji zawodowej oraz społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U 1997r., Nr 123,poz 123, poz.776 ze zm.) ustala zasady przekładania orzeczeń wydanych przez lekarza orzecznika ZUS na orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Odpowiadając na skargę, działający w imieniu Prezydent Miasta [...] Z ca Dyrektora Wydziału [...] UM [...] W. S., wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Organ podniósł, iż opłata za użytkowania wieczyste gruntu, pomimo że jej sposób aktualizacji został uregulowany przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz 2204 ze zm.), ma charakter cywilnoprawny. Zgodnie z art. 7 ust. 1-2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 916 ze zm.) z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę. Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała w dniu przekształcenia. Skoro zatem opłata przekształceniowa ma charakter cywilnoprawny, to sprawa dotycząca bonifikaty od opłaty jednorazowej przekształceniowej, której podstawą jest przepis art. 9a ww. ustawy nie traci charakteru sprawy cywilnej. Zatem w sytuacji, kiedy właściwy organ odmówił udzielenia bonifikaty, osoba zainteresowana może wystąpić do sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd bada jej dopuszczalność. Zauważyć należy, iż sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest zatem pozostawanie w kognicji sądu administracyjnego sprawy, której skarga dotyczy. O tym, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, stanowi art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. 2325 – przywołanej dalej w tekście jako: "p.p.s.a"), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo dotyczące bonifikaty w opłacie za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, nie mieści się we wskazanym katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. 2019 r. poz. 916) z dniem [...] stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. W świetle art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, a wysokość tej opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa) – art. 7 ust. 7. Zgodnie z art. 7 ust. 8.właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty: 1) po uwzględnieniu bonifikaty, o której mowa w art. 9 ust. 3, albo bonifikaty określonej w zarządzeniu wojewody, 2) w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady albo sejmiku - w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji – art. 7 ust. 8a powoływanej ustawy. Powoływana ustaw określa też kategorię osób, które mogą wystąpić o przyznanie bonifikaty od opłaty jednorazowej w wysokości 99% - art. 9a. Z powyższego wynika, iż sprawa, której dotyczy zaskarżone pismo, związane jest z użytkowaniem wieczystym, które jako prawo pośrednie między własnością a prawami rzeczowymi ograniczonymi, jest instytucją prawa cywilnego. Jak trafnie zauważył Prezydent Miasta [...] według ustalonego już orzecznictwa, opłata z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości ma charakter cywilnoprawny (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt III CZP 188/93 - niepublikowany i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 10/96 - ONSA 1997 r. nr 1, poz. 8). Oznacza to, że również spór między stronami powstały na gruncie opłat za użytkowanie wieczyste (w tym i bonifikat w tych opłatach) jest typowym sporem cywilnoprawnym ( por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt III CZP 23/97 – Lex nr 236557, wyroki NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 843/05 i z dnia 16 marca 2011r., sygn. akt I OSK 708/10 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych. Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów ( art. 2 § 3 K.p.c.). Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, przypisuje administracyjny tryb ustalenia wysokości opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w przypadku zaistnienia sporu co do jej wysokości mimo cywilnoprawnego charaktery tej opłaty. Zatem mając na uwadze art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 § 1 K.p.c. uznać należy właściwości sądów administracyjnych w sprawach ze skarg na decyzje wydawane na podstawie art. 6 ust. 8a ww. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Niemniej skarga A. Ł. z [...] października 2019r. nie może być uznana za dopuszczalną. Zakwestionowane nią pismo z [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] Z-ca Dyrektora Wydziału [...] Urzędu Miasta [...] nie stanowiło decyzji administracyjnej. Organ nie rozstrzygnął w nim o wysokości opłaty przekształceniowej, a jedynie wskazał jaki dokument uprawnia do uzyskania bonifikaty, o której mowa w art. 9a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Dopiero udzielenie informacji, o której mowa w art. 7 ust. 8 ww. ustawy otworzy stronie możliwości żądania ustalenia wysokości tej opłaty (z uwzględnieniem bonifikaty) w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie, a następnie ewentualna skarga do sądu administracyjnego. Sąd zauważył, iż skarżącej doręczono już raz, na podstawie art. 7 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r., informację o wysokości opłaty przekształceniowej – pismo z 07 czerwca 2019 r. Niemniej z uwagi na dodanie z dniem 13 czerwca 2019 r. do ww. ustawy z 20 lipca 2018 r. art. 9a, przewidującego ustawową bonifikatę od jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w wysokości 99%, wniosek A. Ł. o udzielenie bonifikaty w wysokości 99% należy potraktować jako nowy wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 7 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem (art. 7 ust 7) właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa), a więc wniosek ten może być zgłaszany wielokrotnie. Reasumując, uznać należało, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak