II SA/Po 981/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-02-22

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata planistyczna może być naliczona w sytuacji, gdy własność nieruchomości została przeniesiona w zamian za zwolnienie z długu, a nie w drodze sprzedaży, oraz czy operat szacunkowy prawidłowo ocenił wzrost wartości nieruchomości, uwzględniając jej specyficzne przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że operat szacunkowy był wadliwy w odniesieniu do działek o określonych numerach, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miały specyficzne przeznaczenie (tereny lokalizacji stacji transformatorowych). Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podmiotu w upadłości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty planistycznej nałożonej na Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. Holding SM "B" w związku ze wzrostem wartości nieruchomości wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Syndyk wniósł skargę, argumentując, że własność nieruchomości została przeniesiona w zamian za zwolnienie z długu, a nie w drodze sprzedaży, co wyłącza zastosowanie przepisów o opłacie planistycznej. Podniósł również kwestię nakładów poczynionych przez nabywcę. Organy administracji utrzymały decyzję o nałożeniu opłaty, uznając umowę za sprzedaż i wskazując na zmiany przepisów dotyczące zaliczania nakładów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. Holding SM "B" w upadłości z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 5412 zł (pięć tysięcy czterysta dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M.Górecka /-/E.Brychcy /-/B.Drzazga II SA/Po 981/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].07.2004r. Burmistrz Gminy M. orzekł o pobraniu jednorazowej opłaty w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej we wsi R., oznaczonej numerami geodezyjnymi wskazanymi w treści decyzji, zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] Sądu Rejonowego w Śremie, która stanowiła własność "A" – Spółka z o.o. z siedzibą w P., zobowiązując ten podmiot reprezentowany przez Syndyka Masy Upadłości A.S. do zapłaty kwoty [...] zł w terminie 30 dni od otrzymania decyzji na konto Urzędu Miejskiego w M. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą nr LV/453/02 Rady Miejskiej w M. z dnia 28 marca 2002r. wartość zbywanych działek wzrosła i organ zlecił biegłemu z listy Wojewody W. sporządzenie operatu szacunkowego ustalającego wysokość opłaty planistycznej, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Zdaniem organu I instancji operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z zasadami określania wartości nieruchomości zawartymi w obowiązujących przepisach prawnych i wskazał w swej treści poziom wzrostu przedmiotowej nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu. Biorąc pod uwagę, że wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości a także to, iż przedmiotową uchwałą z dnia 28 marca 2002r. Rada Miejska ustaliła 30 % stawkę służącą naliczeniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu- organ I instancji orzekł jak w treści decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...].07.2004r. wniósł Syndyk Masy Upadłości A Spółki z o.o. Holding SM B z siedzibą w P. w upadłości, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż Spółka jeszcze przed ogłoszeniem upadłości wobec trudnej sytuacji finansowej zamierzając sprzedać przedmiotowe działki wystąpiła do organu administracyjnego o ustalenie opłaty planistycznej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i było to pismo z [...].05.2003r. Pomimo istnienia po stronie organu administracyjnego ustawowego obowiązku określenia wysokości takiej opłaty, organ tego nie uczynił i w dniu [...].09.2003r. Spółka przeniosła własność nieruchomości na rzecz Przedsiębiorstwa C Sp. z o.o. w zamian za zwolnienie z długu. Tak więc- w ocenie odwołującego- nie ma w sprawie zastosowania przepis, na mocy którego organ I instancji nałożył na odwołującego opłatę planistyczną bowiem mowa tam o sprzedaży nieruchomości a nie o przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. Nadto odwołujący zarzucił, że Przedsiębiorstwo C poczyniło zarówno przed podpisaniem umowy przenoszącej własność nieruchomości jak i po jej podpisaniu, nakłady w sumie ok. [...]zł i nie doszło do podpisania porozumienia z Gminą M. na mocy, którego doszłoby do wzajemnych rozliczeń z opcją zerową. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...].09.2004r. decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zostały spełnione przesłanki z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i umowa z dnia [...].09.2003r. przenosząca własność przedmiotowej nieruchomości nie była niczym innym jak umową sprzedaży nieruchomości, na mocy której doszło do jej zbycia w rozumieniu art. 36 § 3 cytowanej ustawy zmienionego z dniem 22 września 2004r. na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...].09.2004r. wniósł Syndyk Masy Upadłości A Spółki z o.o Holding SM B z siedzibą w P. w upadłości, żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowa opłata została nałożona pomimo istnienia możliwości jej rozliczenia poczynionymi przez nabywcę nieruchomości Przedsiębiorstwo C Sp.z o.o., nakładami, które to nakłada nabywca wykonał i tymczasowo sfinansował. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podając, iż wobec zmiany z dniem 22 września 2004r. przepisów, został uchylony zapis o zaliczaniu kosztów poniesionych przez właściciela nieruchomości na poczet opłaty a nadto w omawianej sprawie skarżący sam podnosi, że nakłady poczynił nabywca nieruchomości, nie zaś właściciel zbywający nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych aniżeli podnosi skarżący względów. Otóż racje ma organ II instancji stwierdzając, iż z dniem 22.09.2004r. na mocy art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. nr 141, poz. 1492) uchylony został ust. 2 art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) i wobec tego brak jest możliwości pomniejszenia przedmiotowej opłaty o wartość nakładów- czego domaga się skarżący. Nadto- jak słusznie zauważył organ II instancji- w tymże przepisie prawnym przed jego uchyleniem była możliwość pomniejszenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości lecz tylko w sytuacji, gdy nakłady poniesione zostały przez właściciela nieruchomości albo jej użytkownika wieczystego i tylko gdy były poniesione w okresie między uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego a dniem sprzedaży nieruchomości i wówczas, gdy nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości. Należy zaznaczyć, iż skarżący sam wskazywał, iż nakładów nie poniósł lecz inny podmiot a nadto jedynie twierdził, że zostały poczynione jakieś nakłady, nie konkretyzując ich jak i okresu, w którym zostały poniesione i w ogóle nie przedstawiając jakiegokolwiek dowodu na tę okoliczność (brak jakiejkolwiek dokumentacji w aktach administracyjnych i aktach sądowych). Jednak Sąd z urzędu zauważa, iż operat szacunkowy, na którym oparł się organ I i II instancji nie jest prawidłowy co do działek o numerach: [...] i [...]. Powyższe działki nie mogły być razem z innymi poddane wycenie w oparciu o te same kryteria bowiem zgodnie z uchwałą Nr LV /453/02 Rady Miejskiej w M. z dnia 28 marca 2002r. zostały one przeznaczone jako alternatywne tereny lokalizacji stacji transformatorowych, oznaczone symbolem EE na rysunku planu (§ 9 pkt 9 uchwały) i tylko takie było ich przeznaczenie w zmienionym miejscowym planie. To oznacza, że w stosunku do tych działek należało przyjąć inną aniżeli do pozostałych, wartość rynkową- co niewątpliwie miało wpływ na podaną w operacie wartość rynkową prawa własności tychże działek po zmianie planu- a co z tym się wiąże- inną aniżeli podaną w skarżonej decyzji wysokość opłaty planistycznej. Tak więc ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji musi oprzeć się o nowy operat szacunkowy, który uwzględni to, że działki nr [...] i [...] w zmienionym miejscowym planie mają przeznaczenie jako teren lokalizacji stacji transformatorowych. Także należy wskazać, że nowy operat szacunkowy musi uwzględniać to, że wysokość wartości nieruchomości ustala się na dzień sprzedaży nieruchomości (art. 37 ustawy). Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o należności, które podlegają zaspokojeniu z masy upadłości, a więc zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) postępowanie administracyjne może być podjęte przeciwko syndykowi, jedynie tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelności te po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostały umieszczone na liście wierzytelności. Organ administracyjny winien uwzględnić to, iż tryb zgłoszenia wierzytelności sędziemu komisarzowi należy uznać za wyłączną drogę dochodzenia w postępowaniu upadłościowym należności publicznoprawnych powstałych przed ogłoszeniem upadłości. /-/ M. Górecka /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga hp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło