II SA/Po 981/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ochrony przed hałasem; oddala skargę. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J.Szaniecka /-/B. Kamieńska W dniu [...] Starosta Powiatowy, na podstawie art. 115, art. 115a ust. 1 i ust. 5 – 6, art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150), art. 106 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), §2 punkt 3b tabeli 1 załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. nr 120 poz. 826), §8 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz. U. z 2004 r. nr 283 poz. 2842), w związku z informacją Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o ustaleniach kontroli przeprowadzonej w Gorzelni w R. (...) należącej do Spółki A z siedzibą w P. przy ul. [...], wydał decyzję, w której punkcie 1) ustalił dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z zakładu Spółki A z terenu Gorzelni w R. w kierunku zachodnim w godz. od 6:00 do 22:00 w wysokości 55 dBA, natomiast w godz. od 22:00 do 6:00 w wysokości 45 dBA a ponadto w punkcie 2) zastrzegł, że proces technologiczny charakteryzuje się okresowym rozdziałem pracy poszczególnych linii technologicznych w wymiarze: * linia technologiczna produkcji spirytusu i pasz - cały rok 364 lub 365 dni, * linia technologiczna produkcji spirytusu i pasz + linia technologiczna suszenia zboża - miesiące październik - listopad: 61 dni. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż w postępowaniu wszczętym z urzędu, na podstawie informacji uzyskanej od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o ustaleniach kontroli przeprowadzonej w Gorzelni w R. przedstawionej wraz ze sprawozdaniem z pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska wykonanego na terenie zabudowy mieszkaniowej zagrodowej oraz terenie oświaty sąsiadujących z Gorzelnią w R., objętych ochroną akustyczną na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. nr 120 poz. 826), wykazano, że nastąpiło przekroczenie norm akustycznych dla pory dnia oraz pory nocy w dwóch punktach terenu zabudowy zagrodowej mieszkaniowej (przed budynkiem oraz na granicy posesji zabudowy zagrodowej mieszkaniowej – R. nr [...]). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona – Spółka A z siedzibą w P. z zakresie odnoszącym się do punktu 1) decyzji, wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy oraz wskazując, iż wprawdzie stan budowy, w jakim znajduje się obecnie strona powoduje okresowe naruszenia warunków przewidzianych Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. nr 120 poz. 826), jednak w przedmiotowej sprawie powinno mieć ono zastosowanie dopiero po zakończeniu procesu inwestycyjnego, tj. z chwilą oddania instalacji do użytkowania albo, że poziom hałasu powinien być skorelowany jak dla warunków rozruchu technologicznego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 115, art. 115a i art. 113 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż wobec bezspornych wyników kontroli przeprowadzonej w Spółce A w pełni uzasadnione było wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 115 a ust. 1 i 3, art. 114 ust. 2, art. 115 oraz art. 113 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, stwierdzając że przepisy te nie zostały przez organ I instancji naruszone. Wyjaśniło, że dla terenu objętego postępowaniem brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego zgodnie z art. 115 ustawy, należało wziąć pod uwagę zagospodarowanie i wykorzystanie tego i sąsiednich terenów. Dodało, że także w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (załącznik do uchwały nr XXXI/294/2001r. Rady Gminy Wągrowiec z 13 grudnia 2001r.) zachowano dotychczasową funkcję terenów. Tak więc tereny sąsiadujące z posesją, na której znajduje się Gorzelnia w R. to zabudowa mieszkaniowa zagrodowa oraz teren oświaty objęte ochroną akustyczną na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z 29 lipca 2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2004r. Nr 178 poz. 1841). Dlatego, w ocenie Kolegium zasadnym było ustalenie dla firmy dopuszczalnych poziomów hałasu, na granicy terenu zabudowy mieszkaniowej zagrodowej (R. [...]), zgodnie z pkt. 3 b tabeli 1 załącznika nr 1 do powołanego wyżej rozporządzenia. Kolegium również podniosło, że zarówno rozruch instalacji, jak i trwanie procesu inwestycyjnego nie zwalniały wnoszącego odwołanie od obowiązku przestrzegania wymogów ochrony środowiska. Żaden przepis prawa o ochronie środowiska nie przewiduje "taryfy ulgowej" dla sytuacji, w której znajduje się firma. Wreszcie Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne dla strony dopiero z upływem 6 miesięcy od daty, kiedy stała się ona ostateczna, co stanowi w istocie okres dostosowawczy dla strony do podjęcia odpowiednich działań mających na celu osiągnięcie standardów emisyjnych określonych w decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka A z siedzibą w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie i/lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący w większości powtórzył argumentację podniesioną w odwołaniu, dodatkowo wskazując, iż nałożone na niego limity poziomu dźwięku powinny zacząć obowiązywać dopiero z chwilą oddania instalacji do użytkowania lub powinny one odpowiadać wartościom skorelowanym dla warunków właściwych okresowi rozruchu technologicznego, tak jak to ma miejsce przy określaniu poziomu emisji w oparciu o art. 188 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150) w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne normy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, przy czym za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu L(Aeq D) lub L(Aeq N). Natomiast w oparciu o art. 115a ust. 3 wyżej powołanej ustawy w decyzji takiej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu L(Aeq D) lub L(Aeq N) w odniesieniu do terenów określonych w art. 113 ust. 2 pkt 1 (tj. m.in. terenów zabudowy mieszkaniowej), na które to oddziałuje zakład. Idąc dalej - w myśl art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska, w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dokonywać należy na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów, jeśli natomiast taki teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, to zgodnie z art. 114 ust. 2 tej ustawy dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy Sąd nie dopatrzył się żadnego ich naruszenia w zaskarżonej decyzji, bowiem została ona wydana w oparciu o pomiary dokonane przez organ wskazany w treści art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w odniesieniu do terenów wskazanych w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, przy czym należy podkreślić, iż strona nie kwestionowała prawidłowości tych pomiarów, a nawet przyznała, że dopuszczalne poziomy hałasu są rzeczywiście przekroczone na skutek działalności jej zakładu. Ponadto z akt sprawy wynika, że w odniesieniu do terenu objętego postępowaniem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego organ słusznie wziął pod uwagę faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenu Gorzelni oraz terenów sąsiednich, stwierdzając, iż tereny sąsiadujące z działką, na której znajduje się Gorzelnia w R. to zabudowa mieszkaniowa zagrodowa oraz teren oświaty, które objęte są ochroną akustyczną. Jakkolwiek Kolegium błędnie powołało się w motywach zaskarżonej decyzji na uchylone z dniem 20 lipca 2007r. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178 poz. 1841), to owy błąd nie miał wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Prawidłowo powołane w decyzji pierwszoinstancyjnej rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007r. nr 120 poz. 826) również bowiem wprowadza ochronę akustyczną wskazanych wyżej terenów. Powyższe przesądza o tym, że prawidłowe było ustalenie dla skarżącego dopuszczalnych poziomów hałasu w kierunku zachodnim, tj. w stronę zabudowy zagrodowej mieszkaniowej (R. [...]) w oparciu o pkt 3b tabeli 1 załącznika nr 1 do powołanego przez organ I instancji Rozporządzenia Ministra Środowiska. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, jakoby sytuacja, w której znajduje się jego zakład (trwający proces realizacji inwestycji i rozruchu technologicznego) była przesłanką, uchylającą zastosowanie w odniesieniu do tego zakładu art. 115 a ust. 1 ustawy Prawo ochrony Środowiska, który to przepis w ocenie skarżącego należy stosować dopiero po oddaniu instalacji do użytkowania, należy stwierdzić, że zarzut ten nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska, jak również Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, który ma w przedmiotowej spawie kluczowe znaczenie, został bowiem zawarty zamknięty katalog sytuacji, kiedy nie wydaje się decyzji określonej w art. 115a ust. 1 tej ustawy. Katalog ten zawiera ust. 2 powyższego artykułu i jego analiza pozwala stwierdzić, że wśród okoliczności w nim wymienionych nie został uwzględniony przypadek pozostawania zakładu emitującego nadmierny hałas w trakcie realizacji inwestycji lub rozruchu technologicznego. Dlatego też należy uznać, że okoliczności wskazywane przez skarżącego, jako usprawiedliwiające nadmierny hałas i wyłączające możliwość wydania przez Starostę decyzji ustalającej dla skarżącego dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska, nie są zgodnie z art. 115 a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przesłanką do zaniechania przez organ wydania takiej decyzji. Bezzasadne jest również powoływanie się w tej sytuacji przez skarżącego na art. 188 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, który ze względu na art. 180 ustawy, należy odnosić do funkcjonowania instalacji związanych z okresowymi warunkami eksploatacyjnymi odbiegającymi od normalnych, ale powodujących wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bądź do wytwarzania odpadów. Przepisy powyższe nie odnoszą się do instalacji emitujących do środowiska hałas o poziomie przekraczającym dopuszczalny. Ponadto powołane przepisy znajdują się w rozdziale ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczącym czasowych pozwoleń na eksploatację określonych instalacji i to powodujących tylko wskazane w tym rozdziale zanieczyszczenia środowiska, nie można więc ich w żaden sposób zastosować, również przez analogię, w odniesieniu do procesu inwestycji i rozruchu prowadzonego przez skarżącego. Na marginesie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 115a ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) decyzja pierwszoinstancyjna wywołuje skutki prawne z upływem 6 miesięcy od dnia, w którym stała się ostateczna. Skarżący miał zatem odpowiedni okres na dostosowanie swojej działalności do określonych tą decyzją wymagań z zakresu ochrony przed hałasem, co słusznie stwierdził organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji. Z powyższych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). /-/ D. Rzymianiak – Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ B. Kamieńska MP