II SA/Po 982/16

Dnia 19 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Adrianny na pismo Burmistrza z dnia października 2016 roku w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy postanawia: odrzucić skargę. /-/ Wiesława Batorowicz Pismem z dnia lipca 2016 r. Adrianna złożyła do Burmistrza wniosek o przyznanie mieszkania z zasobu gminy. W piśmie z dnia września 2016 r. , doręczonym w dniu września 2016 r., Burmistrz odmówił umieszczenia Adrianny na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Swoje stanowisko organ uzasadnił brakiem spełnienia przez wnioskującą kryteriów przewidzianych przez Uchwałę Rady Miejskiej z dnia grudnia 2011 roku w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (dalej: uchwała) dla umieszczenia wnioskującej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu gminy. Adrianna w piśmie z dnia kwietnia 2016 r., oznaczonym jako odwołanie, wskazała na trudną sytuację życiową oraz nieuzasadnione uznanie stanu jej mieszkania za dobry. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, co wyraził w piśnie z dnia października 2016 roku. W konsekwencji wnioskująca złożyła do tutejszego Sądu skargę na powyższe wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez Urząd Miejski. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę wniesioną w niniejszej sprawie jako niedopuszczalną należało odrzucić. Przedmiotem skargi wniesionej przez Adriannę było pismo Burmistrza z dnia października 2016 roku informujące wnioskującą o braku możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie lokalu należącego do zasobów mieszkaniowych Gminy z uwagi na to, że przepisy § 2 i 3 uchwały nie przewidują możliwości ubiegania się o przydział mieszkania z zasobu gminy przez osoby, których dochód brutto w przypadku wieloosobowego gospodarstwa domowego w przeliczeniu na jedną osobę wynosił więcej niż 661,92 zł oraz osoby zamieszkujące powierzchnię mieszkalną przekraczające 6 m2 na osobę. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe pisemne stanowisko organu nie mieści się w katalogu wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżony akt jest pismem informującym (czyli oświadczeniem woli należącym do sfery właścicielskiej) o tym, że wnioskująca nie jest uprawniona do starania się o wynajem lokalu gminnego ze wskazanych w tym piśmie przyczyn. Pismo to nie nakłada zatem na wnioskującą żadnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa, nie jest również aktem władczym z zakresu administracji publicznej. Stanowi jedynie wyjaśnienie wnioskującej stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania, co nie jest równoznaczne z wydaniem rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego zasobu gminy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 ze zm.) należą do materii prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1610), która w art. 4 ust. 1 i 2 przewiduje, że tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. W tym trybie – na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. - podjęta została uchwała Rady Miejskiej z dnia grudnia 2011 roku w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w oparciu o którą organ zajął swoje stanowisko w sprawie wniosku o przydział lokalu. Uchwała ta, mająca charakter aktu prawa miejscowego, podlega regulacjom administracyjnoprawnym, a co za tym idzie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Powołana uchwała określająca tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy wyodrębnia dwa etapy procedury zmierzającej do umownego nawiązania stosunku najmu lokalu. W pierwszym etapie przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy realizuje zadanie, wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. Organ ustala, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania skutkuje umieszczeniem kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego. Najczęściej organ podejmuje w tym zakresie stosowną uchwałę lub zarządzenie. Kolejnym etapem procedury mającej już stricte cywilistyczny charakter jest nawiązanie stosunku najmu lokalu z osobą zakwalifikowaną. W tym miejscu należy przywołać uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90), gdzie wyraźnie wskazano, iż tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1279/15). W rozpoznawanej sprawie zaskarżone pismo nie obejmowało zakwalifikowania/odmowy zakwalifikowania wnioskującej do zawarcia umowy najmu. Stanowiło jedynie informację o tym, z jakich przyczyn nie przysługuje jej pomoc mieszkaniowa z zasobu gminy, co jak wywiedziono wyżej, wyłącza kognicję sądu administracyjnego i prowadzi do odrzucenia skargi na rzeczone pismo na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. /-/ Wiesława Batorowicz