II SA/Po 983/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 08 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adw. K. C. od postanowienia Referendarz sądowego z dnia [...] lipca 2016 w sprawie ze skargi R. K. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego postanawia 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 983/16 w ten sposób, iż przyznać od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na rzecz adwokata K. C. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, w tym kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem podatku od towarów i usług; 2. odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie wywołane wniesionym sprzeciwem. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10 lutego 2016r. sygn. akt II SA/Po 983/15 oddalił skargę R. K. na uchwałę Rady Miasta. W związku postanowieniem Referendarz sądowego z dnia 9 marca 2016r. Okręgowa Rada Adwokacka w P. dnia 4 kwietnia 2016r. wyznaczyła w ramach prawa pomocy pełnomocnika do reprezentowania skarżącego w osobie adw. P. S.. W dniu 12 kwietna 2016 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo R. K. w którym oświadczył, iż cofa pełnomocnictwo ww. pełnomocnikowi. W dniu 25 kwietnia 2016 r. adw. P. S. poinformował Sąd, iż zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej o zwolnienie go o obowiązku świadczenia pomocy prawnej z urzędu i wyznaczenie na jego miejsce nowego pełnomocnika z urzędu dla R. K.. W dniu 4 maja 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w P. informujące, iż w miejsce adw. P. S. na pełnomocnika skarżącego wyznaczono adw. K. C.. Tymczasem w dniu 9 maja 2016 r. do Sądu wpłynęła sporządzona przez adw. P. S. opinia z dnia 6 maja 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 10 maja 2016 r. doręczonym w dniu 27 maja 2016 r. (k. 135 akt adm.), Sąd poinformował adw. K. C. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla R. K.. Ponadto odpis ww. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej autorstwa adw. P. S. doręczono adw. K. C. w dniu 18 maja 2016 r. (k. 131 akt sądowych). W dniu 17 czerwca 2016 r. adw. K. C. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z 28 lipca 2016 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek adw. K. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W ocenie Referendarza wniosek nie zasługuje na uwzględnienia, bowiem w sprawie została już sporządzona przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu (adw. P. S.) opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, za którą to czynność przyznano już pełnomocnikowi wynagrodzenie. Sporządzenie takiej samej opinii przez kolejnego pełnomocnika, wyznaczonego w ramach tego samego prawa pomocy, stanowi powtórzenie dokonanej już czynności, za którą nie przysługuje kolejne wynagrodzenie. Nieusprawiedliwione jest przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili dwie podobne w treści opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł adwokat K. C. zarzucając mu naruszenie art. 250 i art. 244 i art. 253 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. , poz. 718 ze zm. dalej jako P.p.s.a.) w zw. z § 1 i § 2 i § 21 ust. 1pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.) i art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 27 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze ( t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 615) poprzez niezasadne odmówienie przyznania pełnomocnikowi z urzędu adw. K. C. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu i błędne uznanie, iż sporządzenie przez pełnomocnika z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10 lutego 2016 r. nie stanowi udzielania skarżącemu realnej pomocy prawnej oraz błędne uznanie, iż brak jest podstaw prawnych do zasądzenia pełnomocnikowi z urzędu adw. Krzysztofowi Chojeckiemu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2015 r. i przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zgodnie ze złożonym wnioskiem zawartym w opinii z dnia 17 czerwca 2015 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Ponadto pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, w wysokości maksymalnej stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu uwzględniając także stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, które to koszty nie zostały pokryte w całości lub w części przez Skarżącego w postępowaniu dotyczącym sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zgodnie § 22 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia opłat maksymalna wynosi 480 zł. Zauważyć nadto należy, iż w myśl § 4 ust. 3 powoływanego rozporządzenia opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części (§ 3 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie adw. K. C. podjął czynności w związku z zawiadomieniem go o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu dla R. K. – sporządził opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a. na pełnomocniku z urzędu, który nie znajdzie podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, spoczywa bezwzględny obowiązek sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przedłożenia jej w Sądzie i to niezależnie od treści rozstrzygnięcia kończącego sprawę. Stąd też w rozpoznawanej sprawie, na prawidłowo wyznaczonym i zawiadomionym pełnomocniku z urzędu, ciążył obowiązek podjęcia czynności na rzecz strony skarżącej, z którego to obowiązku się wywiązał i za który w świetle powołanych wyżej przepisów przysługuje mu stosowne opłata. Zdaniem Sądu bez znaczenia ma w tej sytuacji fakt przyznania innemu, wcześniej wyznaczonemu, a następnie zwolnionemu, pełnomocnikowi z urzędu, zwrotu kosztów za sporządzeni opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy sporządzenie przez adw. P. S. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zwalniało adw. K. C. z obowiązku wynikającego z art. 177 § 4 P.p.s.a., tym bardziej, iż Sąd w piśmie z 10 maja 2016 r., nie poinformował nowego pełnomocnika, o sporządzeniu opinii przez poprzedniego pełnomocnika, a tym bardziej, że fakt jej przedłożenia zwalania nowego pełnomocnika od obowiązków podjęcia dalszych czynności w sprawie. Stąd też wniosek adw. K. C. w zakresie przyznania opłaty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji uznać należy za całkowicie uzasadniony. Zwłaszcza, że opinia została sporządzona z należytą starannością i w swojej treści różni się od opinii adwokata P. S.. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie kosztów wynagrodzenia zastępstwa w postępowaniu wywołanym sprzeciwem wskazać należy, iż przepisy obecnie obowiązujących aktów nie przewidują wynagrodzenie za dokonanie powyższej czynności. Ponadto wskazać należy, iż przedmiotem sprzeciwu jest postanowienie referendarza sądowego odmawiającego przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi, a nie odmowa zwrotu skarżącemu kosztów. Wobec powyższego wnosząc sprzeciw pełnomocnik de facto działa w imieniu własnym, a nie w imieniu skarżącego, którego reprezentuje. Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 250 § 1 i art. 260 § 1 P.p.s.a. oraz § 21 ust. pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu Sąd orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O odmowie przyznania wynagrodzenia zastępstwa procesowego wywołanie wniesieniem sprzeciwu orzeczono (pkt 2) na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 258 § 4 P.p.s.a. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak