II SA/Po 983/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-24

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego, obejmująca brak zatrudnienia po operacji, utrzymywanie się z wynagrodzenia żony i zasiłku dla opiekuna, a także brak własnego majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu)?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, który nie pracuje z powodu choroby, utrzymuje się z wynagrodzenia żony i zasiłku dla opiekuna, a także nie posiada majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków na koszty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Argumentował swoją trudną sytuację finansową brakiem pracy po operacji biodra, utrzymywaniem się z wynagrodzenia żony i zasiłku dla opiekuna, a także brakiem własnego majątku. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów rodziny i ponoszonych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić D. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy postanawia 1. zwolnić D. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla D. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący D. K. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. We wniosku skarżący argumentował, że obecnie nie pracuje, gdyż jest po operacji biodra i nie może wykonywać pracy fizycznej. Wskazał, że jest w okresie przedemerytalnym i nikt go nie zatrudni, może wykonywać tylko pracę kierowcy. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema córkami. Nadto podał, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Mieszkają w mieszkaniu stanowiącym własność matki skarżącego. Skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oświadczył, że od 23 czerwca 2015r. nie pracuje, nie ma żadnych kont bankowych, nieruchomości ani samochodów. Nie prowadzi działalności gospodarczej, ani nikt z jego rodziny. Zamieszkują w domu matki skarżącego, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie płacą czynszu za mieszkanie. Wspólnie rozliczają koszty mediów: gaz [...] zł, wywóz odpadów [...] zł, energia elektryczna [...] zł oraz ponoszą koszty jedzenia i ubioru. Jedna córka opiekuje się babcią i pobiera zasiłek dla opiekuna w wysokości [...] zł, druga córka studiuje. Skarżący dołączył zaświadczenie o wysokości uposażenia żony w wysokości [...]zł netto miesięcznie oraz zaświadczenie z MOPS o wysokości zasiłku dla córki z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną oraz kserokopie PIT-37 za 2016 r. żony skarżącego, z którego wynika dochód brutto w wysokości [...]zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże że nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe i tym bardziej koszty wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Aktualnie nie pracuje, jego czteroosobowa rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony za pracę i świadczenia dla opiekuna wypłacanego starszej córce skarżącego w łącznej wysokości około [...]zł. netto miesięcznie. Wprawdzie rodzina ma niskie koszty związane ze stałymi opłatami za mieszkanie, gdyż rozlicza je wspólnie z matką skarżącego, ale doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego dochodu z trudem pozwala na zaspokojenie wszystkich koniecznych potrzeb koniecznego utrzymania rodziny. Ponoszą bowiem zwiększone wydatki związane z leczeniem skarżącego i utrzymaniem młodszej studiującej córki. Skarżący nie posiada przy tym żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody, ani oszczędności. Przyznać zatem należy skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło