II SA/Po 983/18

Dnia 1 lutego 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ R. Talaga A. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarł wniosek o przydzielenie adwokata z urzędu oraz umorzenie należności. W odpowiedzi na wezwanie Sądu A.K. przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że A. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane ze świadczenia rentowego w wysokości [...] euro. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Jednocześnie wnioskodawca deklaruje oszczędności w wysokości [...] euro oraz zaległości alimentacyjne w wysokości [...] zł , które były przedmiotem bezskutecznej egzekucji. A. K. wskazał wśród zobowiązań i stałych wydatków: alimenty - [...] zł, czynsz najmu - [...] euro, koszty leczenia - [...] euro, ubezpieczenie zdrowotne - [...] euro. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W konsekwencji oznacza to, że skarżący w niniejszej sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z tytułu stypendium, kosztów szkolenia, kosztów badań lekarskich i psychologicznych korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało zatem umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego oraz rzecznika patentowego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owo wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualna sytuacja A. K. pozwala na jego zaliczenie do osób znajdujących się w sytuacji materialnej. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa oraz możliwości płatnicze wnioskodawcy oceniane przez pryzmat jego dochodów, które przeznaczane są na zaspokojenie koniecznych kosztów jego bieżącego utrzymania. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca po zaspokojeniu podstawowych kosztów utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W takim przypadku należy uznać, że uzasadniony jest wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca wniósł alternatywnie o ustanowienie z urzędu radcy prawnego, adwokata, dorady podatkowego i rzecznika patentowego. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie zasadne było ustanowienie dla wnioskodawcy adwokata i oddalenie jego wniosku w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b, art. 249 a, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga