II SA/Po 987/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-12-14
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną skarżącej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Jej dochody z renty policyjnej są niewystarczające na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, w tym czynszu, mediów, leków i rehabilitacji, co uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżąca, wnosząc skargę dotyczącą wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach, jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca E.J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Argumentowała trudną sytuacją materialną wynikającą z niskiej renty policyjnej i problemów zdrowotnych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dokumenty potwierdzające jej dochody, wydatki na czynsz, media, leki, obsługę kredytów oraz brak oszczędności. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się zbędny z mocy prawa, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego został rozpoznany merytorycznie.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla E.J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015r na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia 1. ustanowić dla E.J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca E.J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku wnioskodawczyni argumentowała, że uzyskuje jedynie niską rentę, choruje, więc znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, z ruchomości ma samochód osobowy Seat Ibiza z 2007r. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje rentę w wysokości [...] zł miesięcznie, córka z umowy cywilnoprawnej uzyskuje [...]zł. miesięcznie, ale ponosi koszty edukacji.
Skarżąca ponosi miesięcznie koszty czynszu w wysokości [...]zł, energii elektrycznej [...] zł, media [...] zł, obsługi kredytu [...] zł oraz koszty leków w nieregularnej wysokości. Nie posiada żadnych oszczędności.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do wysokości uzyskiwanych dochodów, skarżąca została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi skarżąca dodała, że ponosi koszty telefonu w wysokości [...] zł, ubezpieczenia emerytury w wysokości [...]zł oraz obsługuje kredyt w PKO BP z ratą w wysokości [...] zł i w Santander Banku w wysokość [...] zł. miesięcznie. Korzysta z debetu w wysokości [...]zł. Skarżąca wskazała, że choruje i stan jej zdrowia wymaga leków i rehabilitacji, co generuje dodatkowe koszty. Córka obecnie mieszka u babci. Jedynym dochodem skarżącej jest jej renta policyjna, nie posiada żadnych lokat terminowych, nie ma zajęć komorniczych, kredyty spłaca regularnie lub z kilkudniowym opóźnieniem. Nie prowadzi działalności gospodarczej, szukała pracy, ale nikt nie chce jej zatrudnić z uwagi na stan zdrowia.
Skarżąca dołączyła kserokopie
- decyzji o wysokości policyjnej renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł miesięcznie,
- wyciągu z rachunku bankowego z którego wynika, że z tytułu renty realnie wpływa [...] zł miesięcznie, wysokość czynszu za mieszkanie wynosi [...]zł, oraz za miejsce parkingowe [...]zł miesięcznie, ponosi koszty utrzymania mieszkania oraz obsługi pożyczek, saldo na dzień 25 listopada 2015r. jest ujemne i wynosi -[...] zł.
- PIT-37 za 2014r. z którego wynika dochód w wysokości [...]zł.
- faktur za media i leki.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 d) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 d) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania skarżącej.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z policyjnej renty inwalidzkiej w wysokości około [...]zł netto miesięcznie. Dochód ten skarżąca w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego swojego utrzymania – wysokiego czynszu, opłat za media, kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości, odzieży i obuwia, utrzymania samochodu. Stałe koszty utrzymania ulegają zwiększeniu z uwagi na konieczność zakupu leków oraz rehabilitacji. Skarżąca wspiera się środkami finansowymi z debetu w rachunku bankowym do kwoty [...]zł. Nie posiada żadnych oszczędności. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić radcę prawnego z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło