II SA/Po 987/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-01
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekając co do istoty sprawy, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekając co do istoty sprawy, nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przyznają organowi odwoławczemu kompetencje do reformatoryjnego orzekania, co oznacza możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, o ile nie narusza to zasady zakazu reformationis in peius.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ireneusza na decyzję Wojewody Wielkopolskiego, która w części zmieniła decyzję Starosty udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na przebudowie i rozbudowie odcinka drogi powiatowej. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczących dostępu do drogi publicznej, ochrony interesów osób trzecich, warunków technicznych dróg, usytuowania obiektów budowlanych oraz braku konsultacji projektu. Wojewoda uchylił niektóre punkty decyzji Starosty i orzekł co do istoty sprawy, wprowadzając zmiany w celu dostosowania decyzji do wymogów prawnych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, uwzględniając również wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie W. R., która podtrzymała zarzuty skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Ireneusza na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia października 2016r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] roku [...] Starosta [...] na podstawie art. 11a ust. 1 i art. 11f ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 roku poz. 2031) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 roku, poz. 23; dalej "K.p.a.") udzielił Zarządowi Powiatu W. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na przebudowie i rozbudowie odcinka drogi powiatowej nr [...] [...] w m. W. na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi:
[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obrębu W..
W decyzji organ zatwierdził podziały nieruchomości, ustalił nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością Powiatu W. , zatwierdził projekt budowlany przebudowy i rozbudowy odcinka drogi powiatowej nr [...], ustalił obowiązek i zezwolił na przebudowę innych dróg publicznych, ustalił obowiązek i zezwolił na budowę lub przebudowę zjazdów.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się uczestnik postępowania I. G. reprezentowany przez adwokata A. B.. Zaskarżył decyzję organu w części dotyczącej realizacji inwestycji drogowej polegającej na przebudowie drogi i budowy ronda typu "cygaro" przy skrzyżowaniu ulicy [...] i [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] stanowiącej współwłasność K. i I. małż. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Orzeczeniu zarzucił:
1/ naruszenie art. 5 ustawy prawo budowlane w zakresie dostępu do drogi publicznej dla właścicieli działki [...],
2/ naruszenie art. 11 f pkt. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zakresie wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich,
3/ naruszenie par. 77 i par. 78 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w zakresie parametrów oraz wymagań dotyczących zjazdu z publicznej z drogi, w szczególności dostosowania do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze oraz par. 113 pkt. 7 tegoż rozporządzenia określającego wymagania jakim winien odpowiadać wyjazd i wjazd na drogę,
4/ naruszenie art. 43 ustawy o drogach publicznych w zakresie usytuowania obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni,
5/ naruszenie art. 11 d pkt. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 11 i pkt. 1 cytowanej ustawy w zw. z art. 12 i 35 ust. 1 Prawo budowlane w zakresie dokonania koniecznych sprawdzeń,
6/ naruszenie art. 20 ustawy o drogach publicznych w szczególności w zakresie bieżącego informowania o planach rozwoju sieci drogowej organów właściwych do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz braku realizacji obowiązków zarządcy drogi w stosunku do wymogu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego.
W uzasadnieniu wskazał, że inwestor i projektant nie konsultował z odwołującym się proponowanych rozwiązań projektowych, nie przeprowadził wizji lokalnej na wstępnym etapie projektowania, ani też nie sprawdził czy zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna z wcześniejszymi decyzjami Starostwa, nie uwzględnia także wcześniej sygnalizowanych naruszeń. Podniósł, że uczestnik postępowania na przedmiotowej działce prowadzi działalność handlową, wymaga zatem dojścia i dojazdu umożliwiającego prowadzenie takiej działalności tj. - odpowiednio do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Przebudowa ulicy narusza we wskazanym zakresie uzasadniony interes uczestnika postępowania albowiem pozbawia go odpowiedniego dla prowadzonej działalności zjazdu do obiektu handlowego. Skarżący podkreślił, że przedstawiony projekt budowlany całkowicie pomija wymagania ruchu pieszego. Usytuowanie zjazdu na działkę oraz fakt użytkowania zjazdu także przez pojazdy zaopatrzenia o długości co najmniej 10 metrów musi doprowadzić do kolizji z ruchem pieszych i stanowić dla pieszych poważne zagrożenie kolizyjne. Zdaniem skarżącego decyzja Starosty uwzględnia tylko interes inwestora – całkowicie pomija interes uczestnika postępowania. Na skutek realizacji projektu, budynek handlowy usytuowany na działce będzie oddalony o 2 metry od krawędzi jezdni. Tymczasem zgodnie z treścią art. 43 ustawy o drogach publicznych obiekty budowlane przy drogach powiatowych w terenie zabudowy powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 8 metrów. W przedstawionym projekcie nie zawarto decyzji dotyczącej odstępstwa od tego warunku. Uczestnik postępowania kwestionował także uprawnienia projektowe R. P., który został upoważniony przez Zarząd Powiatu we W. do wykonania kompletnej dokumentacji projektowej. R. P. posiada jedynie przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnych funkcji kierownika budowy i robót. Pan R. P. nie posiada natomiast uprawnień projektowych dla innych podmiotów niż osoby fizyczne. Uczestnik postępowana zauważył, że w projekcie budowlanym z lutego 2016 r. jako projektant występuje J. M. a R. P. jako asystent projektanta. Jeszcze inaczej przedstawia się projekt budowlany stanowiący załącznik do zaskarżonej decyzji także z miesiąca lutego 2016 r. gdzie jako projektant występuje J. M., jako projektant w zakresie sieci energetycznych występuje A. S. ( brak projektu A. S. ), R. P. w dalszym ciągu pełni funkcję asystenta projektanta, tyle tylko, że nie wiadomo którego. Uczestnik postępowania podtrzymał stanowisko własne zawarte w piśmie z dnia [...] r., w którym zauważył, iż opracowany projekt przebudowy nie uwzględnia postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] r. Przewidywał on powstanie drogi oznaczonej symbolem [...] celem podziału terenu i skomunikowanie działki [...] z ulicą K.. Wbrew temu planowi obecnie opracowany projekt przewiduje powstanie nowej ulicy, jako drogi dojazdowej do sklepu [...], co w konsekwencji narusza prawo własności oraz interes właściciela rzeczonej działki uczestnika postępowania.
W piśmie uzupełniającym uczestnik postępowania dodał, że celem uzasadniającym zaskarżoną decyzję jest zapewnienie obsługi komunikacyjnej posesjom znajdującym się przy niej z zapewnieniem dostępu do nieruchomości z tych dróg. Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego podjętego uchwałą nr [...] z dnia [...] r. planowana była budowa drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] - zapewniającej podział terenu i skomunikowanie istniejących działek z ulicą K., przy jednoznacznym określeniu ewentualnych warunków odstąpienia od jej budowy. Projektowana droga [...] według planu biegła wzdłuż działki zajmowanej obecnie przez [...] ( działka nr [...] ). Jednak droga ta nie została wytyczona a dojazd do działki nr [...] odbywa się poprzez działkę [...] mimo, że istnieje droga zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego oznaczona jako działka nr [...], nazwana przez projektanta ulicą K. także doprowadzona do działki nr [...]. Działka ta stanowi własność Gminy. Projektując budowę ronda w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej własność uczestnika postępowania nie tylko narusza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania, ale projektuje się budowę "nowego" dojazdu, będącego faktycznie nową ulicą do działki [...] zajętej przez sklepy [...]. Tym samym zmienia się przeznaczenie działki [...]. Ponadto z przedstawionych dokumentów nie wynika, by przedmiotem postępowania w zakresie wykupu gruntu stanowiącego działkę [...], wydzieloną z działki [...], była część mająca stanowić dojazd do [...], stanowiący de facto nową ulicę. Jeżeli tak jest, to sprawa dotyczy realizacji inwestycji drogowej na gruncie stanowiącym cudzą własność.
Występujący w sprawie jako organ odwoławczy Wojewoda decyzją z dnia [...] r. [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt w związku z art. 137 K.p.a., art. 11c i 11g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031, ze zm.) zwanej dalej ustawą, decyzję organu I instancji uchylił w części punktu 1, poprzez wykreślenie słów "przebudowie i rozbudowie odcinka drogi powiatowej nr [...] [...] w m. W." i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylonego punktu, nowego zapisu "rozbudowie odcinka drogi powiatowej nr [...] [...] w m. W. realizowanej w ramach zadania pod nazwą ""Przebudowa i rozbudowa odcinka drogi powiatowej nr [...] [...] w m. W."". Uchylił w całości punkt 1.1 i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylonego punktu, nowego zapisu "wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii. Projektowana droga powiatowa (ul. K.) pełnić będzie funkcją drogi zbiorczej, tzn. będzie zapewniać obsługę komunikacyjną posesjom znajdującym się przy niej oraz będzie zapewniać zebranie ruchu z dróg gminnych. Należy zachować istniejące powiązania z siecią dróg publicznych we W., tj.:
- km [...] - ul. [...] (dz. [...]), droga gminna nr [...], przebudowa bez zmiany geometrii skrzyżowania,
- km [...] - ul. [...] (dz. nr [...]), droga gminna nr [...], zmiana geometrii poprzez rozbudowę na skrzyżowanie typu rondo,
- km [...] - ul. [...] (dz. nr [...]), droga gminna nr [...], zmiana geometrii poprzez rozbudowę na skrzyżowanie typu rondo.
Ponadto droga ma połączenie z drogami wewnętrznymi użytkowanymi publicznie: ul. [...] (km [...]; [...] oraz [...]); rozgałęzienie ul. [...] (km [...] oraz [...]); na terenie sklepów [...] i [...] (km [...]). Poza obszarem objętym inwestycją ul. [...] łączy się drogą krajową nr [...] w kierunku S. i P., a także z drogą gminną ul. [...] oraz dalej z ul. [...] i drogą krajową nr [...] w kierunku G. oraz J.". Organ odwoławczy uchylił w całości punkt 1.6.9 i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylonego punktu, nowego zapisu "6.9 Działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy, określam termin wydania nieruchomości na sto pięćdziesiąty dzień od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Do tego czasu nieruchomości, które z mocy prawa staną się własnością Powiatu W. , mogą być użytkowane nieodpłatnie przez dotychczasowych właścicieli lub użytkowników wieczystych". Uchylił w całości punkt 1.6.10 i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylonego punktu, nowego zapisu "w przypadku wydania nieruchomości nie później niż 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości łub wartości prawa użytkowania wieczystego". Orzekł poprzez wprowadzenie działki nr [...] w wierszu 3 (licząc od góry tabeli) w kolumnie 5. (działki w liniach rozgraniczających inwestycji) tabeli zawartej w punkcie II, znajdującym się na stronie 3 zaskarżonej decyzji, a poprzez w punkcie III poprzez dodanie na stronie 4 zaskarżonej decyzji, po zapisie [...] (z podziału dz. [...]), nowego zapisu [...] (z podziału dz. [...]). Uchylił tiret drugie punktu V poprzez wykreślenie słów "teren niezbędny dla przebudowy dróg gminnych oznaczono w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji dodatkowo opisano, "działka nr .... droga gminna". Orzekł w tym zakresie poprzez zastąpienie ich słowami "teren niezbędny dla przebudowy dróg gminnych oznaczono w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji linią przerywaną koloru różowego i dodatkowo opisano" działka nr..., droga gminna". Orzekł poprzez dodanie do zaskarżonej decyzji nowego punktu: "VII. Roboty realizowane na podstawie złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Linią przerywaną koloru różowego bez dodatkowego opisu oznaczono teren niezbędny do realizacji inwestycji, na którym roboty budowlane zostaną wykonane na podstawie złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlana, obejmujący części następujących działek:
- [...], [...], [...] ark. [...] obr. W. (skrzyżowania z ul. [...] - drogą wewnętrzną),
- [...] i ark. [...] obr. W. (dojazd do szkoły).
W pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Organ II instancji w uzasadnieniu ocenił czynności dotychczas podjęte w toku postępowania przez organ I instancji, w szczególności w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego. Ustalił, że organ I instancji prawidłowo zawiadomił o toczącym się postępowaniu właścicieli nieruchomości, którzy byli stronami. Decyzja została wydana na rzecz właściwego zarządcy tj. na rzecz Zarządu Powiatu W. . Zgodnie z art. 11 f ust. 1 ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej musi sprostać szeregowi wymagań. Wojewoda stwierdził i wywiódł, że decyzja Starosty nie spełnia wymogów art. 11 f ust. 1 pkt 1 ustawy i stąd orzeczenie organu II instancji zmieniło w części decyzję organu I instancji. Natomiast w zakresie art. 11 f ust. 1 pkt 2 ustawy, w punkcie 1.2, art. 11 f ust. 1 pkt 3 ustawy, art. 11 f ust. 1 pkt 5 ustawy, art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. a, b, c, d, g, h, j ustawy oraz częściowo art. 11 f ust. 1 pkt 4 ustawy decyzja Starosty spełnia wymogi. Jednakże w punkcie 1.6.9 orzeczenie w sposób nieprawidłowy określa termin wydania nieruchomości. Organ orzekający zobligowany jest do wskazania konkretnego terminu poprzez wskazanie liczby oznaczającej dzień wydania nieruchomości, większej lub równej 120, nie zaś okresu, w jakim nieruchomości mają zostać wydane. Z powyższego zapisu zaskarżonej decyzji nie wynika, w którym dniu konkretyzuje się dla właścicieli bądź użytkowników wieczystych tych nieruchomości obowiązek ich wydania. W związku z powyższym organ II instancji uznał za konieczne wprowadzenie zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 16 ust. 2 ustawy poprzez prawidłowe wyznaczenie przedmiotowego terminu na konkretny dzień od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Ponadto w punkcie 6.10. organ I instancji zawarł informację dotyczącą wydania nieruchomości, wynikającą z art. 18 ust. 1 e pkt. 1 ustawy, dotyczący decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ("w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydanej decyzji"), podczas gdy do analizowanej decyzji Starosty zastosowanie ma przepis art. 18 ust. 1 e pkt. 3 ustawy. Decyzja Starosty częściowo spełnia wymogi przepisu art. 11 f ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. zawiera w punkcie III oznaczenie nieruchomości lub ich części, które stają się z mocy prawa własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Organ II instancji uznał za konieczne i potrzebne uzupełnienie wykazu nieruchomości zawartego w punkcie III decyzji Starosty poprzez dodanie działki [...]. Również w zakresie przepisu art. 11 f ust. 1 pkt 7 ustawy orzeczenie spełnia wymagania częściowo. Wprawdzie w pkt IV. organ I instancji zatwierdził projekt budowlany, jednak po analizie ww. projektu budowlanego organ II instancji stwierdził brak informacji o obszarze oddziaływania obiektu, wymaganej na podstawie art. 34 ust. 3 pkt 5 Pr. bud. Organ II instancji uznał także za konieczne i niezbędne skorygowanie decyzji Starosty poprzez wprowadzenie punktu dotyczącego zakresu inwestycji poza liniami rozgraniczającymi, na którym roboty budowlane zostaną wykonane na podstawie złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy, dokonując powyższych ustaleń uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 K.p.a., ponieważ zasadnicze rozstrzygnięcia decyzji pozostają zgodne z wnioskiem inwestora oraz decyzją organu I instancji.
Ustosunkowując się do uwag uczestnika postępowania Wojewoda wyjaśnił, że przesłanka dostępu do drogi publicznej realizowana jest nie tylko w przypadku samego istnienia zjazdu, ale także wówczas, gdy w stanie faktycznym sprawy istnieje potencjalna możliwość wykonania zjazdu, odpowiadającego wymogom rozporządzenia. Istnienie takiej ewentualności przekłada się na możliwość wykonania zjazdu przez właściciela posesji na zasadach ogólnych, to znaczy w trybie ustawy o drogach publicznych. Obowiązek nałożony na zarządcę drogi ustawodawcę wynika jedynie z ingerencji w stan istniejący. Brak jest przy tym przepisu prawa, który nakazywałby zapewnienie określonego charakteru dostępu do drogi publicznej bądź projektowanie dostępu zgodnie z żądaniem osoby zainteresowanej. Przedmiotowa działka nie została pozbawiona dostępu do drogi publicznej, a zaprojektowane zjazdy spełniają wymogi rozporządzenia. Przechodząc do kolejno podnoszonych przez uczestnika postępowania kwestii organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem, przepisy ustawy nie upoważniają organów orzekających do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Stąd brak obowiązku uzgodnienia projektu z dotychczasowymi właścicielami nieruchomości czy przeprowadzenia wizji lokalnej. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest decyzją związaną i nie dopuszcza jakiejkolwiek dyskrecjonalności przy jej wydawaniu. Obowiązkiem organów jest ocena kompletności złożonego wniosku oraz ustalenie, czy spełnia on inne przesłanki określone przepisami ustawy. Co do przebiegu inwestycji organy są tym wnioskiem związane i tylko w razie stwierdzenia, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej narusza normę prawną, zobligowane są do odmowy - w całości lub w części - wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji przedstawionej. Przedmiotem orzekania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej jest inwestycja w kształcie wskazanym we wniosku, nie zaś poszukiwanie rozwiązań alternatywnych w celu uwzględnienia interesów jednej ze stron postępowania, bowiem drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczanych. Mimo to, zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy konsultowali z zarządcą drogi możliwość jak najpełniejszego uwzględnienia uwag wnoszonych przez uczestnika postępowania. W uzasadnieniu podniesiono także, że w ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie rozpatruje się kwestii możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiadujących z pasem drogowym. Organ wyjaśnił też, że kwestia ewentualnego wykupu części nieruchomości jest przedmiotem odrębnego postępowania i nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości wydanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Podobnie przedmiotem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie są również zagadnienia związane z podnoszonymi przez pełnomocnika kwestiami potencjalnego pogorszenia warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia § 77 i § 78 rozporządzenia za bezzasadny. Jak wyjaśniał wykonanie dodatkowego zjazdu indywidualnego z obrębu skrzyżowania podyktowane jest poprawą bezpieczeństwa pieszych oraz poprawą komunikacji na działce, bowiem w chwili obecnej istnieje ograniczona możliwość wjazdu samochodów dostawczych przed budynek, a wyjazd musi powodować poruszanie się pojazdu przez chodnik tyłem, co stwarza zagrożenie potrącenia pieszych. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 43 ustawy o drogach publicznych poprzez zlokalizowanie drogi w zbyt małej odległości od budynku organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z poglądem ustalonym w orzecznictwie, dyspozycja art. 43 ustawy o drogach publicznych normuje odległości nowo sytuowanych obiektów budowlanych od krawędzi drogi publicznej, natomiast nie nakłada żadnych obowiązków na zarządcę drogi i nie normuje kwestii sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego. Ustosunkowując się do zarzutu braku kompetencji R. P. Wojewoda zauważył, że żaden przepis prawa nie zakazuje udziału osób nieposiadających uprawnień projektowych w czynnościach zmierzających do uzyskania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji. Odnosząc się do kolejnego zarzutu, organ odwoławczy podniósł, że nie stwierdzono niezgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa. Organ uznał za chybiony również zarzut, że załączony do wniosku projekt budowlany był niekompletny, bowiem pomimo tego, że uczestnik postępowania, zapoznając się z materiałami sprawy projektów nie widział, należy wskazać, że uzupełnienie projektu budowlanego może nastąpić w toku postępowania administracyjnego. Organ I instancji przed wydaniem decyzji uznał za stosowne dodatkowo zadbać o zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz w drodze obwieszczenia – przy czym należy podkreślić, że zawiadomienie takie nie było obligatoryjne. Odnośnie zarzutu braku "uzgodnień z odpowiednimi służbami w zakresie ochrony środowiska" należy stwierdzić, że pełnomocnik nie wskazał, jakie "odpowiednie służby" ma na myśli oraz nie podał podstaw prawnych, na jakich opierać miałby się takie uzgodnienia. Organ nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 20 ustawy o drogach publicznych. Wnioskiem objęta została droga powiatowa, której zarządcą jest Zarząd Powiatu - tak więc wniosek został złożony przez właściwy podmiot, działający w granicach swoich uprawnień. Natomiast odnośnie kwestii uwzględnienia planu zagospodarowania przestrzennego przy projektowaniu inwestycji należy wyjaśnić, że zgodnie z ustawą w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że prowadząc inwestycję w oparciu o przepisy ustawy, można realizować inwestycję drogową na obszarze, który w planie zagospodarowania przestrzennego miał zupełnie odmienne przeznaczenie
Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. w sprawie sygn. [...] wniósł uczestnik postępowania (odtąd: skarżący) zarzucając jej rażące naruszenie:
1/ przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 par. 1 pkt. 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj. art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego, 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j.
- naruszenie art. 5 ustawy prawo budowlane w zakresie dostępu do drogi publicznej dla właścicieli działki [...],
- naruszenia art.11 f pkt. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji Inwestycji w zakresie dróg publicznych,
- naruszenie art. 11 d pkt. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych,
- naruszenie art. 43 ustawy o drogach publicznych, w zakresie usytuowania obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni,
- naruszenie art. 20 ustawy prawo o drogach publicznych w szczególności w zakresie bieżącego informowania o planach rozwoju sieci drogowej,
- naruszenia par. 77 i 78 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne oraz par. 113 pkt 7.1 i 2 tego rozporządzenia określającego wymagania jakim powinien podpowiadać wyjazd i wjazd na drogę,
- art. 48 ustawy o samorządzie powiatowym w zakresie składania oświadczeń woli w Sprawach majątkowych w imieniu powiatu.
Wskazując na powyższe podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] r. i poprzedzającej jej decyzji Starosty z dnia [...] r.
W uzasadnieniu powtórzył dotychczas prezentowane stanowisko oraz dodał, że po wprowadzeniu zmian i uzupełnień do decyzji Starosty przez Wojewodę w sprawie powstała nowa decyzja. W kwestii umocowania R. P. skarżący podniósł, że upoważnienie załączone do wniosku zostało podpisane jednoosobowo przez Starostę W. . Nadto poddał pod wątpliwość daty powstawania kolejnych zmian w dokumentacji sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoją argumentację dodatkowo odnosząc się do skargi.
Podkreślił, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Organ administracji publicznej II instancji, rozpoznając sprawę na skutek odwołania strony, nie ogranicza się jedynie do kontroli zgodności podjętej decyzji z prawem, lecz ponownie, samodzielnie rozpoznaje sprawę merytorycznie, z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, wydając stosowne do okoliczności rozstrzygnięcie, o którym mowa wart. 138 K.p.a. Skoro, jak wskazano wyżej, organ II instancji ponownie rozpoznaje sprawę merytorycznie, to oczywistym jest, że w ramach tego rozpoznania następuje ponowna weryfikacja wniosku, co skutkować może usuwaniem braków i dokonywaniem korekt w jego obrębie, o ile nie wiążą się one ze zmianą zakresu wniosku oraz koniecznością ponownego uzyskania opinii i uzgodnień. Nie znajduje uzasadnienia zarzut zmiany przedmiotu zadania inwestycyjnego - dokonana zmiana dotyczy jedynie nazwy przedsięwzięcia, jego przedmiot (konkretny odcinek konkretnej drogi powiatowej) pozostaje ten sam. Zakres robót budowlanych objętych inwestycją pozostaje bez zmian. Działka [...] była objęta zasięgiem inwestycji zgodnie z materiałami załączonymi do wniosku z dnia [...] r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (załączniki mapowe, projekt budowlany) – co wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem "wprowadzenia pojęcia drogi zbiorczej", bowiem na pierwszej stronie wniosku z dnia [...] r. wyraźnie widnieje następujący zapis: określenie klasy technicznej i kategorii drogi: Droga klasy technicznej "Z" - zbiorcza; kategoria drogi - powiatowa. Organ wskazał również, że teza o nanoszeniu poprawek w toku postępowania odwoławczego jest nieuzasadniona, bowiem sześciometrowy zjazd na rondo widnieje na mapach zawartych w projekcie budowlanym, w tym na załącznikach do opinii i uzgodnień dokonywanych w lutym 2016 r.
Pismem procesowym z dnia [...] r. W. R., reprezentowana przez adwokata A. B., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziały w sprawie w charakterze uczestnika, wnosząc równocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu wniosku, W. R. jest właścicielką działek nr [...] oraz [...] położonych we W., przy ul. [...] (na dowód czego przedłożono odpis Księgi Wieczystej prowadzonej dla powyższych działek). W toku prowadzonego postępowania wnioskodawczyni, pismami z dnia [...] r., [...] r. oraz [...] r. zgłaszała uwagi dotyczące projektowanej inwestycji drogowej, ze szczególnym podkreśleniem jej interesów jako strony postępowania. Na pisma powyższe Zarząd Powiatu W. odpowiadał pismami z dnia [...] r., [...] r. oraz [...] r., przy czym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że wszystkie wnioski składane przez W. R. są pozbawione podstaw. Zdaniem wnioskodawczyni brak zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie oraz doręczenia jej kwestionowanych decyzji wskazuje, że organ dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co winno skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji.
W dalszej części pisma z dnia [...] r. wnioskodawczyni podtrzymała zarzuty przedstawione w skardze wniesionej przez I. G..
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 33 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania W. R.. Uczestniczka podniosła przed sądem, że zwracała się do organu I instancji z zastrzeżeniemia, co do usytuowania ronda, wskazując, że na skutek inwestycji została pozbawiona wjazdu na działkę nr [...]. Jak wyjaśniła, jest ona właścicielką dwóch działek sąsiadujących, natomiast wjazd został zaplanowany tylko na jednej z tych działek. Uczestniczka została poinformowana w urzędzie, że druga z działek ma zapewniony dostęp do drogi przez zjazd na działkę sąsiednią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie była uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody z dnia [...] r. [...] zmieniająca w części decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku [...]
Rozstrzygnięcie sprawy Sąd oparł w głównej mierze na podstawie materialnoprawnych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 roku poz. 2031).
Jednakże w pierwszej kolejności pochylić się należy nad zarzutem skarżącego polegającym na naruszeniu przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania wywiedzionej z art. 15 K.p.a.
Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Na gruncie niniejszej sprawy przejawia się to w ten sposób, że od rozstrzygnięcia organu I instancji, stronie przysługuje odwołanie do organu II instancji. Idąc dalej, należy zwrócić uwagę na art. 11g ust. 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, że od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronie służy odwołanie do organu wyższego stopnia, którym jest wojewoda w przypadku wydania decyzji przez starostę. Natomiast art. 138 § 1 pkt 2 określa sposób i charakter rozstrzygnięcia wskazując, że organ II instancji uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przy czym należy pamiętać o istotnym zakazie reformationis in peius, co wynika z art. 139 K.p.a stanowiącego, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powyższa regulacja rozstrzygnięć wydawanych w trybie odwoławczym jednoznacznie wskazuje na charakter reformatoryjny, a nie jedynie kasatoryjny orzeczeń wydawanych przez organy II instancji. Oznacza to tyle, że – na gruncie niniejszej sprawy – Wojewoda jest upoważniony nie tylko do weryfikowania decyzji i uchylenia jej w razie stwierdzenia, że porządek prawny narusza ona sama bądź sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w wyniku którego została wydana, ale również do merytorycznego orzekania w sprawie. Jednocześnie należy pamiętać, że powyższe kompetencje są aktualne tylko wtedy, gdy przedmiotem postępowania w II instancji pozostaje przedmiot postępowania przed organem I instancji. Zatem ustawodawca wyposażył organy odwoławcze w instytucję pozwalającą na usuwanie z obrotu prawnego całości albo części wadliwego rozstrzygnięcia oraz orzekanie co do istoty sprawy w ten sposób, by doprowadzić decyzję do stanu zgodności z prawem. Ograniczeniem organu odwoławczego jest zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Jednakże w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne z przesłanek wymienionych w art. 139 K.p.a., a obie decyzje dotykają tych samych nieruchomości i są tożsame przedmiotowo. Reasumując, Wojewoda nie naruszył zasady dwuinstancyjności i zarzut ten należy uznać za chybiony.
Nie jest zasadnym także podnoszenie obrazy art. 7 i 8 K.p.a. W toku postępowania administracyjnego organy, zarówno Starosta jak i Wojewoda, nie tylko działały w zgodzie z prawem, ale wykraczały również poza obowiązki wskazane przepisami prawa. Informowanie o kolejnych etapach postępowania w sposób, w jaki robiły to organy, nie tylko wskazuje na wypełnienie obowiązków na nich ciążących w tym zakresie, ale również dowodzi dużej staranności organów. Nadto, Sąd zwraca uwagę, że postępowanie w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na inwestycję drogową pozbawia organy dyskrecjonalności. Organ upoważniony jest jedynie do badania wniosku pod kątem formalno-prawnym i w razie stwierdzenia jego prawidłowości zobligowany jest do wydania decyzji o zezwoleniu na inwestycję drogową. Wojewoda w toku postępowania usunął wszelkie wątpliwości w zakresie formalnym wniosku o decyzję i tym samym, po uwzględnieniu zmian w swojej decyzji, stwierdził jego prawidłowość. W tym miejscu Sąd podkreśla raz jeszcze nietrafność podniesienia zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a.
Kolejną kwestią jest wskazywana przez skarżącego obraza art. 5 Pr. bud. Zgodnie z ust. 1 przepisu obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Z kolei ust. 2 wskazuje, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo wskazał, że treść wyżej przywołanego art. 5 Pr. bud. jest nierelewantna w stosunku do analizowanej sprawy. Powyższa regulacja dotyczy projektowania, budowania oraz użytkowania obiektów budowlanych, natomiast materia tej sprawy pozostaje poza wskazanym zakresem. Decyzja Wojewody nie wpłynęła ani na projekt, ani na roboty budowlane budynku skarżącego (choćby z tego względu, że budynek w dniu wydania decyzji już istniał), ani nie wpływa na użytkowanie budynku w sposób bezpośredni. Również ten zarzut okazał się być bezzasadnym.
Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego delegowania przez zarządcę dróg R. P. do czynności związanych z postępowaniem administracyjnym w sprawie uzyskania przez zarządcę dróg decyzji o zezwoleniu na inwestycję drogową wskazać należy, że ocena tej kwestii powinna opierać się o art. 34 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym, nie zaś o art. 48 tejże ustawy. Zgodnie z art. 48 tejże ustawy oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Zarząd może upoważnić pracowników starostwa, kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży oraz jednostek organizacyjnych powiatu do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności powiatu. Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. Skarbnik powiatu, który odmówił kontrasygnaty, ma jednak obowiązek jej dokonania na pisemne polecenie starosty, przy równoczesnym powiadomieniu o tym rady powiatu i regionalnej izby obrachunkowej.
Powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, że dotyczy zasad reprezentacji powiatu w sprawach majątkowych oraz kompetencji zarządu do upoważnień pracowników starostwa w sprawach oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności. Tymczasem w niniejszej sprawie wszelkie czynności R. P. były związane z uzyskaniem decyzji zezwalającej na inwestycję drogową, co samo w sobie nie rodzi żadnych zobowiązań majątkowych. Dopiero realizacja tejże inwestycji na podstawie uzyskanej decyzji będzie prowadziła do zobowiązań finansowych po stronie powiatu, nie zmienia to jednak faktu, że do tej pory powiat nie zaciągał zobowiązań finansowych w tej materii i w związku z tym jego reprezentacja była zgodna z prawem.
Stąd zastosowanie będzie miał przepis ogólny art. 34 ust. 1 analizowanej ustawy, zgodnie z którym starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz. Jednocześnie Sąd stwierdza brak w regulacji prawa, które stanowiłyby szczególny wymóg upoważniania do czynności z zakresu postępowania o uzyskanie decyzji zezwalającej na inwestycję drogową pracowników o szczególnych uprawnieniach. Tak zakreślone kompetencje Starosty pozwalają mu również na delegowanie pracowników do czynności z zakresu reprezentowania powiatu na zewnątrz i z tej przyczyny zarzut skarżącego jest nietrafny.
Za nieuzasadniony uznać należy także zarzut naruszenia art. 43 ustawy z dnia 21 marca 2015 r. o drogach publicznych. Wskazać należy, że zgodnie z poglądem ustalonym w orzecznictwie, dyspozycja art. 43 ustawy o drogach publicznych normuje odległości nowo sytuowanych obiektów budowlanych od krawędzi drogi publicznej, natomiast nie nakłada żadnych obowiązków na zarządcę drogi i nie normuje kwestii sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego.
Przechodząc do kolejnego zarzutu naruszenia art. 11d ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Sąd przeanalizował zgromadzoną w sprawie dokumentację i nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa. Wszystkie wymagane w niniejszej sprawie, a wskazane w przepisie elementy zostały załączone do wniosku zarządcy dróg w toku postępowania. Jednocześnie sugestie dotyczące nanoszenia zmian na mapy są nieuzasadnione. Z dokumentów sprawy wynika, że strona skarżąca przez cały okres postępowania miała dostęp do akt administracyjnych i stąd powinna zauważyć, że żadne zmiany w mapach nie nastąpiły po lutym 2016 roku.
W tym miejscu Sąd wskazuje również na treść przepisu szczególnego art. 11 e ustawy. Nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Zatem wszelkie zarzuty skarżącego oparte jedynie na polemice, a nie na konkretnej podstawie prawnej, nie mogą zostać uwzględnione. Z tej przyczyny Sąd nie może uznać za uzasadnione zarzuty, których podstawą było m.in. pogorszenie funkcjonalności nieruchomości skarżącego. Takie kwestie wykraczają poza analizowany stan prawny i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Analiza treści art. 11 f także nie pozwala na stwierdzenie o naruszeniu przez organ II instancji prawa. Wszystkie elementy decyzji zezwalającej na inwestycję drogową wskazane w przepisie zostały zawarte przez organ odwoławczy w jego decyzji. Natomiast obowiązek uzyskania kolejnych orzeczeń od "odpowiednich organów" Wojewoda słusznie odparł, wskazując, że w tym stanie prawnym i faktycznym nie jest wymagane, a zarzut skarżącego winien być skonkretyzowany.
Odnosząc się wreszcie, do podnoszonego przez uczestniczkę postępowania W. R. wniosku o uchylenie wydanych w sprawie decyzji z uwagi na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zauważyć należy w pierwszej kolejności, że stosownie do treści art. 33 § 1a P.p.s.a., jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania. Równocześnie, stosownie do treści art. 11d ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych starosta wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a w przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, oraz zawiadamiają pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym, a także w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej.
Z treści art. 11d ust. 5 specustawy jednoznacznie wynika, że stronami postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są poza inwestorem, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których ma być prowadzona inwestycja, natomiast "pozostałymi stronami" są podmioty mające inne prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym liniami rozgraniczającymi projektowanej drogi publicznej oraz publiczne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające nieruchomości publiczne w trwałym zarządzie. Ponadto stronami postępowania są także właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości położonych poza obszarem znajdującym się w liniach rozgraniczających projektowanej drogi, ale w stosunku do których ustala się w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ograniczenia w korzystaniu z tych nieruchomości ze względu na konieczność dokonania przebudowy sieci uzbrojenia terenu i przebudowy innych dróg publicznych na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit e-g specustawy (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2763/12, Baza NSA). Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca nakazuje doręczenie na piśmie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej tylko inwestorowi. Natomiast pozostałe strony tej decyzji zawiadamiane są o jej wydaniu przede wszystkim poprzez publiczne ogłoszenie, określone w art. 11f ust. 3 specustawy. Ogłoszenie to następuje w formie obwieszczenia w urzędzie organu, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu W. R., jako właścicielka działek nr [...] oraz [...] położonych we W., przy ul. [...] miała przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zwraca w szczególności fakt, że na skutek wydanej decyzji, w ocenie skarżącej ograniczona została jej możliwości korzystania z działki nr [...]. Stąd należało dopuścić W. R. do udziału w prowadzonym przed sądem postępowaniu. Niezasadne były natomiast podnoszone przez nią zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż jak wyżej wskazano, organ nie miał obowiązku doręczania jej wydanych w sprawie decyzji. Dodatkowo zauważyć należy, że uczestniczka brała czynny udział w postępowaniu zgłaszając chociażby kolejne wnioski (pisma z dnia [...] r., [...] r. oraz [...] r.), co do których organ I instancji ustosunkował się w wydanej decyzji. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w piśmie z dnia [...] r. zauważyć należy, że były one zbieżne z zarzutami skarżącego, które zostały wyżej uznane przez Sąd za bezzasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło