II SA/Po 988/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi U. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak [...]. /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. U. D. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], umarzającą postępowanie odwoławcze, zainicjowane na skutek wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak [...], w której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę zespołu budynków biurowo-usługowych oraz nadbudowę istniejącego budynku przedszkola i zmanę sposobu jego użytkowania na budynek o funkcji biurowo-usługowej. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania wymienionych decyzji. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca wskazała, że za wstrzymaniem zaskarżonych decyzji przemawia interes społeczny. W przeciwnym razie wystąpią trudne do odwrócenia skutki, gdyż inwestor przystąpił do realizacji przedsięwzięcia, mimo że kształt planowanej inwestycji nie został jeszcze ostatecznie przesądzony w decyzji o warunkach zabudowy. Planowana inwestycja nie odpowiada bowiem charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej istniejącej już zabudowy, przez co narusza ona art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.). W tym wypadku prace przewidziane przez inwestora będą stanowiły niedopuszczalną z punktu widzenia powołanej ustawy ingerencję w dotychczasowy układ urbanistyczny i architektoniczny. Tym bardziej, że realizacja zamierzenia budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę prowadzi zwykle do trwałej zmiany otoczenia, co z kolei może prowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom. W kontekście rozpatrywanej sprawy taki zagrożonym dobrem jest zachowanie spójności urbanistycznej i architektonicznej otoczenia planowanej inwestycji. Nadto skarżąca zaznaczyła, że zachodzi w jej ocenie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, gdyż realizacja inwestycji nie tylko utrudni skarżącej korzystanie z nieruchomości, lecz także obniży wartość nieruchomości. W takim wypadku będzie ona musiała skorzystać z odpowiednich roszczeń cywilnoprawnych. Uczestnik postępowania – inwestor K. F., na podstawie art. 35a ustawy Prawo budowlane – złożył wniosek o uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od uiszczenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora w kwocie 9.799.882,70 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Niemniej, jak wynika z art. 61 § 3 powołanej ustawy, po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 tejże ustawy, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trzeba przy tym podkreślić, że tylko wymienione wyżej podstawy mogą uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym to na skarżącej, jako zainteresowanej uzyskaniem takiego orzeczenia, spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uprawdopodobniających wystąpienie choćby jednej z tych podstaw w rzeczywistości. Z tej perspektywy trzeba zatem zauważyć, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dotyczy takich przypadków, gdy ewentualna szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. Dotyczy to takich sytuacji, gdy przedmiot świadczenia, w wyniku posiadanych przez siebie właściwości, nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie przypadki, gdy skutki raz zaistniałe powoduje istotną lub trwała zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko do dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy przede wszystkim zauważyć, że argumentacja skarżącej jest zbyt zwięzła i nie uprawdopodobnia w wystarczającym stopniu wystąpienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Skarżąca uzasadnia bowiem ogólnie wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji ochroną interesu społecznego. Tymczasem przesłanka ta pozostaje w zasadzie bez znaczenia w świetle wymienionego przepisu. Przeciwnie, z ochrony tymczasowej korzysta przede wszystkim interes indywidualny, jednostkowy, a nie interes społeczny, ogólny. Ponadto, skarżąca tylko ogólnikowo wskazuje na ryzyko wystąpienia szkody, nie wyjaśniając dokładniej, na czym miałaby ona polega. Nie wyjaśnia ona również, dlaczego wykonanie kwestionowanych decyzji miałoby prowadzić do zagrożenia utraty przedmiotu świadczenia, który miałby być niezastępowalny lub trudny do zastąpienia. Co więcej, skarżąca sama dopuszcza możliwość skompensowania szkody w drodze skorzystania z odpowiednich roszczeń cywilnoprawnych. Tym samym zdaje się ona także zakładać, że możliwe jest wynagrodzenie ewentualnej szkody lub powrót do stanu poprzedniego. Poza tym nie jest również przekonująca argumentacja skarżącej w zakresie ryzyka wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. W tym zakresie skarżąca powołuje się bowiem na zagrożenie ładu urbanistycznego. Kwestia ta nie podlega jednak rozpoznaniu na obecnym etapie procesu inwestycyjnego, lecz mogła być ona podnoszona wcześniej, w ramach postępowanie o ustalenie warunkach zabudowy. Decyzja organu I instancji, której wstrzymania domaga się skarżący, dotyczy bowiem zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto, obawa naruszenia układu istniejącej zabudowy dotyczy w istocie interesu ogólnego, a nie indywidualnego interesu skarżącej. Tym samym obawa ta nie może uzasadniać przyznania ochrony tymczasowej w indywidualnej sprawie. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Wobec tego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik