II SA/Po 989/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-01-08
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadając znaczący majątek (dom, działka, mieszkanie męża) i dochody pozwalające na bieżące zaspokojenie potrzeb rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie przysługuje prawo pomocy, ponieważ jej sytuacja majątkowa i dochodowa, uwzględniając dochody męża i posiadany majątek nieruchomy, pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Instytucja prawa pomocy ma służyć osobom, które obiektywnie nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą przekazania prowadzenia przedszkola. Skarżąca argumentowała trudną sytuację finansową związaną z potencjalnym rozwiązaniem umowy o pracę. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada dom, działkę i dwa samochody, a jej mąż posiada mieszkanie. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzeń obu małżonków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. O. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 08 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. F., K. M-H, A. O., B. S., K. S., M. W. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] w przedmiocie przekazania prowadzenia przedszkola postanawia odmówić A. O. przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca A. O. domagała się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z mężem. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m² o wartości [...]. zł. położony w O., działkę pod zabudowę jednorodzinną o pow. [...] ar. o wartości [...]zł, oraz dwa samochody osobowe [...]z 2003r. i [...]z 2007r. Nadto mąż skarżącej posiada mieszkanie w bloku o powierzchni [...] m² o wartości [...]zł Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącej z umowy o pracę w wysokości [...]zł oraz z wynagrodzenia z umowy o pracę jej męża w wysokości [...]zł netto miesięcznie. Posiada kredyt w wysokości [...]zł. Argumentowała, że na skutek przekazania przedszkola Stowarzyszeniu nie przedstawiono jej nowych warunków pracy, czego skutkiem będzie rozwiązanie umowy o pracę od 1 stycznia 2016r. Skarżąca oświadczyła, że ponosi stałe koszty utrzymania domu, media, koszty leczenie i pożyczki w łącznej wysokości [...]zł.
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy w całości ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem.
A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy wskazuje, że dochody jej rodziny pozwalają na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb koniecznego bieżącego utrzymania rodziny.
Z oświadczenia skarżącej wynika, że ponosi wszystkie koszty swojego utrzymania, w tym zaciągnięte zobowiązanie kredytowe. Nie podała bowiem by miała trudności z ich bieżącym regulowaniem, czy jakieś zaległości płatnicze. Z zestawienia wysokości dochodów dwuosobowej rodziny skarżącej ([...]zł) oraz stałych koniecznych kosztów utrzymania ([...]zł dodając koszty żywności, środków czystości, ubioru, utrzymania samochodów) wynika, że powinny pozostać wolne środki na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Skarżąca posiada też nieruchomość w postaci domu o powierzchni [...] m² oraz działkę o powierzchni [...] ar. Nadto jej mąż posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Zgodnie z regułami przyznania prawa pomocy przyjmuje się, że posiadanie nieruchomości daje możliwości uzyskania dodatkowych dochodów, poprzez chociażby wynajęcie pokoju, mieszkania, czy wydzierżawienie albo sprzedaż części działki. Podkreślić bowiem należy, że z istoty prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni oceniana jest przez pryzmat dochodów wszystkich domowników, uwzględniając przy tym nie tylko przychody osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ale także i koszty utrzymania wszystkich domowników.
Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Wysokość dochodów rodziny skarżącej oraz posiadany majątek nieruchomy pozwalają na przyjęcie, że skarżąca ma możliwości na poniesienie wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy, w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni i jej rodziny, może ona pokryć koszty niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło