II SA/Po 995/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Drzazga, Sędzia NSA Stanisław Małek, Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nakazać częściową rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę, jeśli doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez częściową rozbiórkę jest niemożliwe?Ratio decidendi
Organ administracji nie może nakazać częściowej rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem poprzez takie działania jest niemożliwe. W przypadku naruszenia warunków pozwolenia na budowę, organ powinien rozważyć, czy wybudowany obiekt pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, a decyzja o rozbiórce może zapaść jedynie po stwierdzeniu, że doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe lub w przypadku niewykonania nałożonych wcześniej obowiązków.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części garażu z uwagi na przekroczenie powierzchni zabudowy i linii zabudowy określonych w pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając częściową rozbiórkę za jedyny sposób na doprowadzenie obiektu do zgodności z prawem. Skarżący L.S. podniósł, że częściowa rozbiórka jest niewykonalna ze względu na konstrukcję obiektu i jego sytuację ekonomiczną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją nr [...] nakazał właścicielom M. i L.S. zamieszkałym w P. przy ulicy [...] rozbiórkę części budynku garażowego zlokalizowanego przy ulicy [...]. Rozbiórka obejmuje fundament, ściany i dach części obiektu przekraczającego powierzchnię 12 m2, od strony ulicy [...] na długości 3,5 m i od strony północnej na długości 5,3 m.
W uzasadnieniu wywiedziono, iż w wyniku kontroli stwierdzono, że właściciele nieruchomości przy ul. [...] wybudowali garaż o pow. 19 m2. Pozwolenie na budowę zezwalało im na powierzchnię zabudowy do 12 m2. Organ nadzoru stwierdził, że przekroczono linię zabudowy, wkreśloną w projekcie zagospodarowania działki. Wyżej wymienione odstępstwa uznano za istotne. Ustalony stan faktyczny wyczerpuje hipotezę normy prawnej zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zdaniem organu jedynie częściowa rozbiórka w/wym. obiektu budowlanego może go doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że odstępstwa od pozwolenia na budowę nie budzą wątpliwości. Natomiast nakaz rozbiórki ze względu na niemożliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie jest uzasadniony. Znajdujący się w aktach materiał dowodowy wskazuje raczej, że wybudowany obiekt w swej wielkości nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego, przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. O ile istnieją jakieś podstawy do nakazanej rozbiórki, to organ I instancji winien je wyłuszczyć. Jeśli nie winien nakazać dostarczenie inwentaryzacji powykonawczej i pouczyć inwestora o konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 października 2002 r. oddalił skargę. Podzielił stanowisko organu odwoławczego, co do zbyt lakonicznego uzasadnienia decyzji organu I instancji, która z tego powodu wymykała się spod kontroli sądowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy nakazał organowi dokonać wyczerpującej analizy sprawy w oparciu o art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 prawa budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. powołując się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał właścicielom M. i L.S. zamieszkałym w P. przy ul. [...] rozbiórkę części budynku garażowego. Rozbiórka winna objąć fundamenty, ściany i dach części obiektu przekraczającą powierzchnię 12 m2 poprzez skrócenie długości garażu o 1,30 m od strony ul. [...] oraz zwężenie szerokości o 0,50 m od strony posesji nr [...].
Wskutek złożonego przez L.S. odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu inspektor podniósł, że słusznie organ I instancji wywiódł, że w sprawie zastosowania nie ma przepis art. 48 prawa budowlanego, albowiem inwestor dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji, zdaniem organu można nałożyć w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Doprowadzenie do zgodności z prawem polegać będzie na przystosowaniu zrealizowanego z odstępstwami garażu do zgodności z pozwoleniem na budowę. Jedynym sposobem na zrealizowanie powyższego jest częściowa rozbiórka garażu w sposób określony w sentencji wskazanej decyzji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył L.S. Zażądał uchylenia decyzji organu II instancji. Podniósł, że częściowa rozbiórka garażu jest niewykonalna ze względu na konstrukcję. Aby budynek garażowy doprowadzić do stanu zgodnego z projektem technicznym trzeba go rozebrać w całości, nie częściowo.
Z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną skarżącego nie jest możliwe poniesienie przez niego kosztów robót rozbiórkowych.
Wybudowanie garażu o powierzchni 19 m2 pozostawało w zgodzie z potrzebami jego właściciela.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Powtórzył do tej pory prezentowane uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. W istocie bowiem doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt a ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Organy administracji nakazały bowiem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) rozbiórkę części obiektu garażowego wybudowanego w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę mimo, że nie zachodziły przesłanki z tego przepisu.
W przedmiotowej sprawie brak było podstaw by doprowadzenie wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem mogło nastąpić poprzez rozbiórkę określonej w decyzji części obiektu.
Naruszenie warunków pozwolenia na budowę polegało bowiem na wzniesieniu budynku garażowego o powierzchni przekraczającej określoną w decyzji i to o 7 m2.
Zważywszy na zakres odstępstwa organ administracyjny obowiązany był rozważyć, czy wybudowanie obiektu w obecnym kształcie pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, w tym regulującymi warunki techniczne budynków, zagospodarowanie przestrzenne.
Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu, mogłaby zapaść dopiero wskutek stwierdzenia przez organ, iż treść któregokolwiek przepisu czyni doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem za niemożliwe (art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. prawa budowlanego).
Rozbiórka będzie mogła być orzeczona także w razie niewykonania obowiązków nałożonych uprzednio na mocy art. 51 ust. 1 pkt ... w/w ustawy.
W tym stanie rzeczy uchylić należało decyzję organów obu instancji i dlatego orzeczono jak w pkt. I sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni poczynione wyżej rozważania tut. Sądu.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy jak wyżej.
Rozstrzygnięcie jak w pkt. III nastąpiło na mocy art. 152 ustawy jak wyżej.
/-/ St.Małek /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło