II SA/Po 995/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B.Kamieńska /-/J.Szaniecka /-/St.Małek II SA/Po 995/05 U Z A S A D N I E N I E B. D. wniosła o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu jednorodzinnego na działkach [...] i [...] położonych przy ul. [...] w P.. Prezydent Miasta decyzją z [...]. odmówił uwzględnienia wniosku. Stwierdził, iż zgodnie z obowiązującym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego z [...] grudnia 1994r. (Dz.Urz.Nr 22 poz. 246) oraz planem szczegółowym "[...]" przedmiotowe działki położone są na terenie przeznaczonym pod komunikacje i parkingi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. uchyliło powyższą decyzję. Uznano, iż wniosek nie spełnia warunków określonych przepisem art. 41 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz. 139). Nadto nie został wyjaśniony problem dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej. Prezydent Miasta decyzją z [...]. ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Uznał, iż działki [...] i [...] nie posiadają dostępu do drogi publicznej. Nie ma bowiem przedłużenia istniejącego odcinka ulicy [...] a działka [...] położona po południowej stronie działki [...] (użytkowana przez Auto Centrum) nie jest drogą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...]. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż stosownie do przepisu art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 717) i art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta – utracił moc z końcem 2003r. W związku z tym postępowanie w sprawie winno być prowadzone tak jak dla sytuacji braku miejscowego planu (art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Prezydent Miasta sporządził [...]. projekt decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu jednorodzinnego przy ul. [...]. W uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że na tym etapie postępowania przeprowadzona została rozprawa administracyjna. W jej wyniku ustalono, iż właścicielem działki [...] jest spółka Auto-Centrum, która nie wyraziła zgody na wszczęcie postępowania o podział tej działki w celu wydzielenia z niej terenu przeznaczonego na przedłużenie ulicy [...]. Organ I instancji uznał, iż działki [...] i [...] nie mają dostępu do drogi publicznej, jak również nie ustanowiono służebności przejazdu przez działkę [...]. Działki obejmujące teren inwestycji nie są zatem działkami budowlanymi w rozumieniu art. 4 ust. 3 a ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 nr 48 poz. 550 ze zm.). Wojewoda na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym odmówił stwierdzenia zgodności z prawem przedłożonego projektu decyzji. Uznał bowiem, iż ogłoszenie o rozprawie administracyjnej nie było zgodne z wymogami prawa (art. 44 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Nie zostały również spełnione warunki, o których mowa w art. 42, dotyczące określenia linii rozgraniczających teren inwestycji na mapie w stosownej skali. Kolejny projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu Wojewoda postanowieniem z [...] maja 2005r. uznał za zgodny z prawem. Prezydent Miasta decyzją z [...]. na podstawie art. 2 ust. 2 i art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 717) odmówił B. D. uwzględnienia wniosku. Po szczegółowym przestawieniu dotychczasowego postępowania stwierdzono, iż zarówno Auto – Centrum jak i Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego nie podjęły postępowania mającego na celu podział działki [...] i wydzielenie z niej terenu przeznaczonego na przedłużenie ulicy [...]. Teren inwestycji nie ma więc dostępu do drogi publicznej. Nie ma bowiem przedłużenia istniejącego odcinka ulicy [...] a działka [...], położona po południowej stronie działki [...], nie jest drogą. Organ pierwszej instancji uznał, iż w świetle tych faktów brak jest podstaw do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. D. R. wniósł odwołanie. Podkreślił, iż ulica [...] "dochodzi" do ulicy [...] i na całej długości jest drogą asfaltową z chodnikami. Wskazał także, iż przy ulicy [...] (działki [...] i [...]) usytuowane i użytkowane są budynki mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji, przedstawiając następującą argumentację. Wojewoda potwierdził zgodność z prawem projektu decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – należy zapewnić dojście i dojazd do drogi publicznej. Działka nr [...] stanowiąca fragment urządzonej ulicy przylegający bezpośrednio do wnioskowanych działek stanowi własność Auto – Centrum nie może być uznana za drogę publiczną. Inwestorzy w celu realizacji zamierzeń budowlanych powinni oczekiwać uregulowania przez właściciela terenu i zarządcę ulic stanu prawnego spornego odcinka bądź zawrzeć umowę służebności dojścia i dojazdu przez działkę [...] do terenu działki [...]. B. i R. D. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe zarzuty, wskazując iż na działce [...] zrealizowany został budynek warsztatu krawieckiego, oddany do użytkowania na podstawie decyzji z [...]. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący wniósł [...] stycznia 2003r. wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie na działkach [...] i [...] przy ulicy [...] wolnostojącego budynku jednorodzinnego. Obowiązujący w dacie złożenia wniosku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. z [...] grudnia 1994r. (uchwała Rady Miasta Nr X/58/II/94 Dz.Urz. Nr 22 poz. 246) na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 717) utracił swoją moc z dniem 31 grudnia 2003r. Przepis art. 85 ust. 1 ustawy z 2003r. stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższe oznacza, że jeśli postępowanie wszczęto w okresie obowiązywania planu sprzed 1995r. ale ostateczna decyzja nie została wydana przed 31 grudnia 2003r., to na obszarach pozbawionych planu powstaje obowiązek wydania decyzji na zasadach i trybie przewidzianym ustawą z 1994r. Podejmując jednak rozstrzygniecie organ administracji jest związany przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie orzekania. Ma zatem obowiązek zastosowania przepisu art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazany przepis zawiera przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, które muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że uchybienie którejkolwiek z nich czyni wydanie pozytywnej decyzji niemożliwe. Spełnienie ich wraz ze stwierdzeniem braku innych przepisów sprzeciwiających się inwestycji nakazuje organowi administracji wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Warunkiem wydania pozytywnej decyzji jest aby teren miał dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2). Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2004r. Nr 204 poz. 2086) do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne stosownie do art. 2 ustawy, dzielą się na następujące kategorie 1. drogi krajowe, 2. drogi wojewódzkie, 3. drogi powiatowe, 4. drogi gminne, a ulice leżące w ciągu tych dróg należą do tej samej kategorii co te drogi. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 7 ust. 2). Sposób realizacji dostępu do drogi publicznej na etapie budowy konkretyzuje przepis § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690). Wskazany przepis dopuszcza zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego pod warunkiem, ze ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m. umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, iż teren przedmiotowej inwestycji (działki [...] i [...]) nie ma dostępu do drogi publicznej. Stwierdził, iż "działka nr [...] stanowiąca fragment urządzonej ulicy przylegający bezpośrednio do wnioskowanych działek stanowi własność firmy Auto-Centrum nie może zostać uznana za drogę publiczną". Powyższe ustalenie w świetle zarzutów odwołania i braku dokładnych wyjaśnień (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) nie może być uznane za prawidłowe. Stanowisko Kolegium, iż od strony ulicy [...] teren inwestycji nie ma dostępu do drogi publicznej jest słuszne. Działka [...], jak wynika z mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do decyzji organu pierwszej instancji, graniczy bowiem bezpośrednio z działką [...]. Jednakże od strony ulicy [...] stwierdzenie Kolegium, iż "działka [...] przylega bezpośrednio do wnioskowanych działek" nie ma pozytywnego odniesienia do załączonej mapy. Wynika bowiem z niej, iż od tej strony teren inwestycji nie graniczy z działką [...]. Wymaga zatem wyjaśnienia czy ulica [...] jest drogą publiczną, jaki jest jej przebieg a w szczególności czy, jak wynika z projektu podziału (k-58), zakończenie tej ulicy stanowi granica działki [...]. W Każdym razie istotne jest czy z terenu inwestycji jest dostęp a więc dojście i dojazd do drogi publicznej. Według skarżącego teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej gdyż ulica [...] dochodzi do skrzyżowania z ulicą [...] i jest "na całym odcinku ulicą asfaltową kompletnie uzbrojoną i przejezdną", a na działkach [...] i [...] usytuowane są budynki. Zgodnie z przepisem art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku miejscowego planu Wojewoda w drodze postanowienia stwierdza zgodność z prawem przedstawionych przez organ pierwszej instancji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest jednak z mocy tego przepisu związane tym postanowieniem i zachowując pełną autonomię w orzekaniu w sprawie może dokonywać samodzielnej oceny zgodności z prawem przedstawionych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tych przyczyn, uznając iż wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 art. 200 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygniecie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/B.Kamieńska /-/J.Szaniecka /-/St.Małek hp