II SAB/Po 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi P.A. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności organu postanawia 1. umorzyć postępowanie; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P.A. kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 255 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ J. Szaniecka /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek W dniu [...] października 2001 r. na wniosek Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zostało wszczęte postępowanie w sprawie użytkowania stacji paliw płynnych jako ogólnodostępnej do użytku publicznego bez wymaganej decyzji właściwego organu architektoniczno-budowlanego usytuowanej na nieruchomości w K. przy Al. [...] przez firmę "A" s.c.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. wstrzymał użytkowanie obiektu budowlanego użytkowanego niezgodnie z jego wcześniejszym przeznaczeniem jako ogólnodostępną do użytku publicznego stację paliw płynnych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Inspektor nakazał P.A. i J.L. wykonania określonych w decyzji czynności, które miały umożliwić dalsze użytkowanie stacji paliw płynnych ogólnodostępnej do użytku publicznego zgodnie z przepisami. W dniu [...] października 2003 r. P.A. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 157 § 2 k.p.a. oraz o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zakwestionował fakt samowolnej zmiany sposobu użytkowania stacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. w części dotyczącej punktu 1 i 9. Po rozpoznaniu odwołania P.A. od powyższej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W dniu [...] września 2006 r. P.A. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy użytkowania stacji paliw płynnych (decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r.) oraz użytkowania warsztatu samochodowego. Powołując się na treść art. 37 i art. 17 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. P.A. wniósł o uznanie zażalenia za uzasadnione, wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że od wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji PINB minęły 2 lata. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 123 § 1 i 2 oraz art. 37 § 2 k.p.a. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowy termin do załatwienia sprawy dotyczącej stacji paliw i warsztatu samochodowego do dnia [...] listopada 2006 r. W dniu [...] grudnia 2006 r. P.A. wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie użytkowania stacji paliw płynnych i sprawy użytkowania warsztatu samochodowego na terenie nieruchomości w K., przy ul. [...] w terminie do dnia [...] listopada 2006 r., tj. w terminie wyznaczonym przez WINB postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Skarżący z powołaniem się na art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o: 1. uwzględnienie skargi na bezczynność PINB i zobowiązanie go do załatwienia sprawy użytkowania warsztatu samochodowego na terenie nieruchomości w K. przy ul. [...], 2. zobowiązanie WINB do wydania, w drodze czynności nadzorczej, zarządzenia nakazującego wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż doszło do naruszenia prawa – art. 35 k.p.a. w zw. z art. 37 § 2 k.p.a. Podniósł, iż po złożeniu zażalenia z dnia [...] września 2006 r. na niezałatwienie sprawy, WINB postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. wyznaczył dodatkowy termin załatwienia przedmiotowych spraw do dnia [...] listopada 2006 r. W wyznaczonym dodatkowym czasie PINB przedmiotowych spraw nie załatwił (do dnia [...] grudnia 2006 r. skarżący nie otrzymał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia). Po złożeniu skargi, a przed rozprawą, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania wewnątrz zakładowej stacji paliw na ogólnodostępną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę należało umorzyć. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, iż w niniejszej sprawie rzeczywiście doszło do bezczynności organu. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004 r. organ pierwszej instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przez ponad 2 lata nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie, ani nie stwierdził jego bezprzedmiotowości przez umorzenie postępowania). Następnie, mimo wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do [...] listopada 2006 r., do wskazanej daty w sprawie nie wydano żadnego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, iż nie można zarzucić im zbędnej zwłoki, opieszałości w podejmowanych czynnościach postępowania. Zasada ta jest zagwarantowana szczególnymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego określającymi terminy załatwienia sprawy (art. 35) oraz środkami obrony przed bezczynnością organów administracji publicznej (art. 37 § 1). W myśl powołanych przepisów organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. (art. 35 § 2 k.p.a.) Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. (art. 35 § 3 k.p.a.) W niniejszej sprawie organ – jak wskazano w piśmie z dnia [...] października 2006 r. poprzestał na poczynieniu ustaleń faktycznych, jednak nie przełożyło się to na wydanie przezeń jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Następnie, w wyznaczonym terminie nie zakończono sprawy. Doszło zatem do bezczynności. Po wniesieniu skargi do sądu, miały jednak miejsce zdarzenia, które wykluczyły możliwość orzeczenia merytorycznego. Skargę na bezczynność można wnieść aż do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy. Jeżeli zatem – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Skoro po wniesieniu skargi organ wydał rozstrzygnięcie, to brak jest podstaw do kontynuowania postępowania i z tego względu, na podstawie powołanych przepisów postępowanie należało umorzyć. Na marginesie podkreślić jednocześnie trzeba, iż poza granicami niniejszego postępowania wyznaczonymi treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. pozostawała kwestia zasadności umorzenia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono, jak w części rozstrzygającej. /-/ Jolanta Szaniecka /-/ Elwira Brychcy /-/ Stanisław Małek