II SAB/Po 100/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-11-22
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Elwira Brychcy, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia dokumentów dotyczących byłego PGR, sprzedaży działki oraz mebli z pałacu stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, czy organ pozostawał w bezczynności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądania dotyczące dokumentów po byłym PGR oraz mebli z pałacu nie stanowiły żądania udostępnienia informacji publicznej, lecz były próbą obejścia prawa i służyły realizacji prywatnych interesów skarżącej. W przypadku dokumentacji dotyczącej sprzedaży działki, sąd stwierdził, że została ona udostępniona zgodnie z wnioskiem, a organ nie pozostawał w bezczynności. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się dostępu do dokumentów dotyczących byłego PGR, sprzedaży działki oraz mebli z pałacu. Organ argumentował, że część żądanych dokumentów nie ma waloru informacji publicznej, a część została już udostępniona. Skarżąca zarzucała organowi naruszenie terminów i uniemożliwienie wglądu w dokumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; oddala skargę
W skardze z dnia 8 maja 2017 r. M. G. (dalej: skarżąca; zainteresowana; wnioskodawczyni; strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddział Terenowy w P. (dalej: Dyrektor [...] OT w P.; Dyrektor; organ) w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 2 lutego 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, tj. informacji i dokumentów wskazanych w tym wniosku. Skarżąca domagała się zasadzenia "dostępu do informacji publicznej poprzez wydanie kserokopii wnioskowanych dokumentów, ewentualnie zasądzenie umożliwienia (...) swobodnego przejrzenia dokumentacji i wykonania kserokopii interesujących mnie dokumentów".
W uzasadnieniu strona poza wyrażeniem poczucia pokrzywdzenia działaniami organu, które jej zdaniem wyczerpują znamiona przestępstwa, podniosła, że "dzięki odmowie dostępu do dokumentacji [...] czerpie korzyści majątkowe. Skandaliczne jest przetrzymywanie przez organ (...)jej własności oraz własności innych ludzi i odmawianie dostępu do niej". Jej zdaniem "Dyrektor [...] okłamuje centralne i naczelne organy władzy, sąd i(...) ją, twierdząc, że (...) [uzyskała] dostęp do dokumentacji".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] OT w P. wniósł o oddalenie skargi lub ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na to, że żądane informacje w całości nie mają waloru informacji publicznej.
W uzasadnieniu Dyrektor przedstawił następujące okoliczności dotyczące procedowania nad wniesionymi przez skarżącą w dniu 3 stycznia 2017 r. trzema wnioskami o udostępnienie: 1) dokumentów po byłym PGR [...] (faktycznie chodzi o Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych w [...] [dalej: Kombinat w [...] Kombinat]) oraz wydanie oryginałów dotyczących zwróconej nieruchomości w [...] 2) dokumentacji związanej z przygotowaniem do sprzedaży i samej sprzedaży działki [...] w [...] 3) dokumentacji z zabrania w dniu 29 kwietnia 2015 r. mebli [...] z pałacu w [...], przewiezienia ich i obecnego składowania – zaznaczając, że we wnioskach zainteresowana konkretnie nie określiła, o jakie dokumenty jej chodzi, w szczególności odnosi się to do wniosku opisanego w pkt 1, a ponadto jako formę udostępnienia wnioskodawca wymieniła udostępnienie do przeglądania informacji oraz uzyskanie informacji w urzędzie.
Agencja [...] Oddział Terenowy w P. (dalej: Oddział [...] w P.; [...] OT w P.; Agencja; Oddział) w piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r. poinformowała zainteresowaną, że z uwagi na zakres materiału do przygotowania informacja wraz z dokumentacją zostaną udostępnione w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące.
W piśmie z dnia 19 maja 2017 r. wnioskodawczyni została poinformowana, że dokumentacja jest dostępna do wglądu, o czym zainteresowana powzięła wiadomość również bezpośrednio, będąc w tym dniu obecna przy rozmowie telefonicznej prowadzonej przez D. M. (towarzyszącego skarżącej podczas jej bytności w Oddziale w sprawach mających związek z majątkiem [...] z pracownikiem Oddziału co do możliwości zapoznania się z dokumentacją.
Dyrektor podniósł, że dokumentacja po zlikwidowanym Kombinacie w [...], jaka jest w posiadaniu Oddziału [...] w P., związana z przygotowaniem przez Agencję do sprzedaży i samą sprzedażą oraz dokumentacja, jaką dysponuje Agencja jest przygotowana i od marca jest dostępna w siedzibie Oddziału, jednak wnioskodawczyni w tym okresie nie skorzystała z możliwości zapoznania się z dokumentami, nie wskazała terminu czy też terminów, w których chciałaby zapoznać się z dokumentami ani też tym celu też nie pojawiła się w Oddziale. Przy tym zaznaczył, że wnioskodawczyni wie, iż Oddział [...] w P. nie dysponuje całością dokumentacji po zlikwidowanym Kombinacie [...], gdyż "już uprzednio wnosiła o udostępnienie dokumentacji przejętej po zlikwidowanym PGR [...]" i w piśmie z dnia 11 sierpnia 2015 r. została poinformowana o przekazaniu dokumentów byłego Kombinatu do Archiwum Państwowego w P. oraz do Archiwum [...] OT S. w [...] oraz o posiadaniu przez Oddział dokumentów technicznych obiektów, budynków i budowli byłego Kombinatu. Idąc dalej, Dyrektor podniósł, że w dniu 24 sierpnia 2015 r. udostępnione zostały skarżącej i D. M. wskazane przez nich dokumenty techniczne z byłego Kombinatu [...] – zgodnie z ewidencją: teczki nr [...] [...], [...] i [...]. Zdaniem organu, zainteresowana powzięła informację, że całość dokumentacji zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej z terenu województwa [...] została przekazana przez Oddział do [...] Składnicy Akt w Ł. podlega Oddziałowi [...] w S.), a przekazaniu nie podlegała tylko dokumentacja techniczna, która jest w zasobie archiwum Oddziału [...] w P..
Ponadto wyjaśnił, że M. G. jest jednym ze spadkobierców byłych właścicieli majątku [...], w stosunku do którego protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 12 grudnia 2014 r. został wydany spadkobiercom, w tym skarżącej, zespół pałacowo-parkowy.
Zdaniem Dyrektora [...] OT w P. Agencja w piśmie z dnia 1 lutego 2017 r. udzieliła stronie kompleksowej i wyczerpującej odpowiedzi w kwestiach, których dotyczyły wnioski z dnia 2 stycznia 2017 r. oraz poprzedzające je pismo z dnia 31 grudnia 2016 r.
W odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor podniósł, że wnioskodawczyni w swojej skardze z dnia 8 maja 2017 r. przedstawiła żądania obejmujące znacznie szerszy zakres niż objęty wnioskiem z dnia 2 stycznia 2017 r., a przy tym w samej skardze jest mowa o interesujących stronę dokumentach bez uszczegółowienia tych dokumentów. Zdaniem organu, celem uzyskania kserokopii dokumentów bądź możliwości wykonania kserokopii zainteresowana powinna zwrócić się do Oddziału z odrębnym wnioskiem szczegółowo wskazującym dokumenty, z którymi strona chciałaby się zapoznać, co dotyczy to w szczególności dokumentów po zlikwidowanym Kombinacie [...].
Idąc dalej, organ stwierdził, że Agencja [...] (dalej: [...] zgodnie z ustawą z dnia 19 października 1991 r. jest państwową osobą prawną, której powierzono zgodnie z art. 5 tej ustawy wykonywanie uprawnień właścicielskich w stosunku do mienia Skarbu Państwa ujętego w ustawie jako Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, a mienie Zasobu WRSP pochodzi również ze zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Dyrektor argumentował, że Agencja jest następcą prawnym zlikwidowanych państwowych gospodarstwach rolnych, w tym również zlikwidowanego Kombinatu w [...].
Zdaniem organu, dokumentacja, której udostępnienia jako całości – bez sprecyzowania jakiej informacji zawartej w tej dokumentacji żąda – domaga się zainteresowana, jest dokumentacją mającą wszystkim walor archiwalny i nie została wytworzona w trakcie działalności Agencji, w zakresie realizacji określonych zadań publicznych w stosunku do mienia zasobu WRSP po zlikwidowanym Kombinacie.
W ocenie Dyrektor a [...] OT w P., skoro "Agencja zaoferowała w miarę możliwości do zapoznania się dokumentację, o którą wnioskowała zainteresowana", to w tych okolicznościach nie powstał stan bezczynności ze strony organu i skarga jest bezzasadna, gdyż na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej bezczynność zachodzi wówczas, gdy organ lub inny podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podejmuje czynności materialnotechnicznej, udostępniając tę informację, ani nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania.
W podsumowaniu Agencja podniosła, że wniosek w przedmiotowej sprawie nie dotyczył zindywidualizowanych informacji o charakterze publicznym, a ponadto sprawa mebli i sprzedaży działki nr [...] w [...] jest sprawą indywidualną, prywatną, gdyż żądania strony zmierzały do załatwienia konkretnej indywidualnej sprawy, nie zaś do udzielenia informacji publicznej, zaś potwierdzeniem takiej oceny jest również zachowanie wnioskodawczyni polegające na skierowaniu do Agencji przesądowego wezwania z dnia 18 marca 2017 r. do wydania dokumentów pozostałych po PGR w [...].
Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu (radca prawny) w uzupełniającym piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2017 r. wyjaśnił, że skarga dotyczy bezczynności [...] Ośrodka Oddział Terenowy w P. (dalej: [...] OT w P.), a poprzednio [...] OT w P.. Zarzucił organowi naruszenie art. 2, art. 3, art. 13 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu oraz uniemożliwienie nieskrępowanego wglądu w dokumenty o charakterze publicznym. Dopiero w tej korespondencji pełnomocnik sprecyzowała, że skarga dotyczy w istocie wszystkich trzech wniosków "o udostępnienie informacji publicznej" datowanych na 3 stycznia 2017 r.
Przy takich zarzutach pełnomocnik wniósł o:
- stwierdzenie, że [...] Ośrodek Oddział Terenowy w P. dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej na podstawie wniosków z dnia 2 stycznia 2017 r. w sprawie udostępnienia dokumentów dotyczących byłego PGR [...] (Kombinat PGR w [...] oraz wydania oryginałów dotyczących zwróconej nieruchomości w [...] oraz dotyczących zabrania w dniu 29 kwietnia 2015 r. mebli z pałacu w [...], przewiezienia ich i obecnego składowania oraz udostępnienia dokumentacji dotyczącej przygotowania do sprzedaży działki [...] w [...]
- "dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga";
- "przyznanie" od [...] OT w P. "grzywny na rzecz Skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi";
- "zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (...)".
W uzasadnianiu pełnomocnik przedstawił szczegółowe rozważania mające świadczyć o pozorowanym działaniu [...] (poprzednio [...] OT w P., a także o niemożności doprecyzowania przez skarżącą wniosku z uwagi na stwierdzone pomieszanie dokumentów, której "udostępniono tylko promil tego, co jest w posiadaniu [...]". Zadaniem pełnomocnika [...] OT w P. faktycznie nie udostępnił żądanych przez stronę dokumentów do wglądu, gdyż w istocie skarżącej uniemożliwiono zapoznanie się z tymi dokumentami.
W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2017 r. [...] OT w P., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, poinformował że z dniem 1 września 2017 r. z mocy prawa wstąpił w ogół praw i obowiązków zniesionej z dniem 31 sierpnia 2017 r. Agencji [...] (art. 45-47 ustawy dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, Dz.U. z dnia 23 marca 2017 r.). W uzupełnieniu swojego stanowiska w niniejszej sprawie Oddział stwierdził, że w konsekwencji pisma Agencji z dnia 19 maja 2017 r. informującego, że "wnioskowana dokumentacja jest przygotowana i dostępna w dniu 23.05.2017 r." skarżąca zapoznała się z aktami sprawy w zakresie, w jakim dysponował nimi Oddział.
Na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2017 r., popierając skargę zainteresowanej. Z kolei pełnomocnik strony przeciwnej podtrzymał stanowisko zwarte w odpowiedzi na skargę. Na pytanie Sądu pełnomocnik organu wyjaśnił, że część żądanych dokumentów z powodów organizacyjnych nie mogła być okazana skarżącej i chodzi tu wyłącznie o te dokumenty, które zostały przekazane do archiwum w Ł. ; natomiast w zakresie dokumentacji dotyczącej sprzedaży działki nr [...] podał, że dokumentacja ta została okazana skarżącej, a następnie dostarczone kserokopie żądanych dokumentów. Nadto dodał, że w październiku 2017 r. do WSA w Poznaniu wpłynęła kolejna skarga M. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). Kognicja sądów administracyjnych może być kreowana także przez przepisy szczególne, co znajduje potwierdzenie w treści art. 3 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. Art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu i obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i
w formie określonych we wniosku.
W ocenie Sądu skarga niniejsza nie zasługuje na uwzględnienie, nie sposób bowiem przypisać organowi powinności określonego zachowania. Skarżąca zażądała udzielenia informacji publicznej określając jej zakres w trzech pismach datowanych na 3 stycznia 2017 r. I tak zażądał udostępnienia:
1) dokumentów po byłym PGR [...] (faktycznie chodzi o Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych w [...] [dalej: Kombinat w [...] Kombinat]) oraz wydanie oryginałów dotyczących zwróconej nieruchomości w [...]
2) dokumentacji z zabrania w dniu 29 kwietnia 2015 r. mebli [...] z pałacu w [...], przewiezienia ich i obecnego składowania;
3) dokumentacji związanej z przygotowaniem do sprzedaży i samej sprzedaży działki [...] w [...]
Dwa pierwsze żądania należy ocenić odrębnie zważywszy na ich charakter prawny.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w czasie trwającego sporu o zwrot skarżącej przez organ dokumentacji dotyczącego odzyskanego majątku w [...]. Jest to więc w istocie spór dotyczący prawa do dokumentów, których cechą wspólną jest to, że dotyczą majątku, którego współwłaścicielką jest skarżąca. Przedstawione okoliczności wskazują, że M. G. nie mogąc odzyskać dokumentów będących jej zdaniem w posiadaniu organu wystąpiła o udostępnienie jej tych dokumentów jako informacji publicznej.
W zakresie wniosków o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentów dotyczących "PGR w [...]" oraz "dokumentacji z zabrania w dniu 29 kwietnia 2015 r. mebli" [...] M. G. "z pałacu w [...], przewiezienia ich i obecnego składowania" stwierdzić należy, że stanowiły one nadużycie prawa do żądania udostępnienia informacji publicznej. Nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., I OSK 1992/14). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej" (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej" (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15).
Działanie M. G. świadczy zdaniem Sądu o zamiarze wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej do osiągnięcia prywatnego celu. Znamienne jest, że w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentów dotyczących "PGR w [...]" skarżąca wprost wskazała, że domaga się zwrotu oryginałów dokumentów dotyczących zwróconej nieruchomości w [...]. To wskazuje, że zamiarem skarżącej w momencie złożenia tego wniosku było odzyskanie dokumentów, co do których skarżąca twierdziła, że należą do niej. Na taki wniosek wskazuje w szczególności treść korespondencji pomiędzy skarżącą a organem poprzedzającej złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przykładowo w piśmie z 31 grudnia 2016 r. M. G. żądała udostępnienia jej "dokumentacji ze zlikwidowanego PGR [...], gdzie jest dokumentacja techniczna zwróconych nieruchomości, która nie jest własnością [...] i musi być wydana" skarżącej i pozostałym spadkobiercom E. G..
Podobny wniosek dotyczy pisma skarżącej z 3 stycznia 2017 r. – wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci "dokumentacji z zabrania w dniu 29 kwietnia 2015 r. mebli" [...] M. G. "z pałacu w [...], przewiezienia ich i obecnego składowania". Nie ma wątpliwości, że żądanie to jest ściśle związane z wyartykułowanym przez M. G. żądaniem wydania mebli, które wcześniej znajdowały się w pałacu w [...], (pisma skarżącej kierowane do [...] Oddział Terenowy w P. z 9 marca 2015 r., z 31 grudnia 2016 r. oraz z 5 maja 2017 r.). Również w uzasadnieniu samej skargi M. G. wskazała, że został on złożony w kontekście przetrzymywania przez organ dokumentów stanowiących własność M. G. i odmowy dostępu do nich.
Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem żądanie realizacji określonych wniosków w sprawach indywidualnych nie może zostać uznane za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym nie są bowiem sprawami publicznymi (por. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 769/12 i podane w nim orzecznictwo, 17 lipca 2012 r. I OSK 846/12, 24 października 2012 r. I OSK 1284/11, 10 października 2012r. I OSK 1500/12, 28 października 2009 r. I OSK 545/09 wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., I OSK 947/09, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 771/11). opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, "Dostęp do informacji publicznej", Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2007). Trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r. (I OSK 1692/12 opubl. w CBOSA), że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej liczby osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego, pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Jak się słusznie uważa, przepisy u.d.i.p. nie mogą stanowić podstawy do uzyskania informacji w swojej własnej sprawie.
Oczekiwanie zwrotu tych dokumentów było konsekwencją postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia, iż nieruchomości na których znajduje zespół pałacowo – parkowy w [...] nie podlegały przepisom dekretu o reformie rolnej.
W istocie dwa pisma M. G. z 3 stycznia 2017 r. - dotyczące dokumentacji Kombinatu w [...] i mebli wywiezionych z pałacu - jakkolwiek nazwane wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej takim wnioskiem nie były. Celem M. G. było wyłącznie zlokalizowanie i odzyskanie dokumentów istotnych z punktu widzenia jej prywatnych interesów. Zatem wniosek "o udostępnienie informacji publicznej" w powyższym zakresie stanowił próbę obejścia prawa.
Nawet gdyby przyjąć, iż działanie M. G. dotyczące dokumentacji Kombinatu w [...] i mebli wywiezionych z pałacu stanowiło żądanie udostępnienia informacji publicznej, skarga nie mogłaby zostać uwzględniona. W piśmiennictwie wyrażano przekonanie, że udostępnieniu podlegają określonego rodzaju informacje, a nie akta czy znajdujące się w nich dokumenty (Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sadowoadministracyjnym, Hanna Knysiak - Molczyk, Lexis Nexis, Warszawa 2013 , s 191). Wniosek ten dotyczy również określonych zbiorów dokumentów. Wnioskodawczyni żądając dostępu do wszystkich dokumentów dotyczących Kombinatu [...], które jako całość tworzą zbiór materiałów o charakterze już historycznym, (Kombinat został zlikwidowany z dniem [...] 1992 r.) domagała się w istocie nie tyle udostępnienia informacji publicznej, lecz dostępu do tego zbioru w celu ustalenia czy znajdują się w nim interesujące ją dokumenty i następnie odzyskania tych dokumentów. Podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z 12 września 2013 r. (I OPS 7/13 publ. jak wyżej), iż "prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej". W orzecznictwie wskazuje się, iż w sytuacji gdy podmiot wnioskuje na podstawie u.d.i.p. o udostępnienie zbioru dokumentów, należy go zobowiązać do sprecyzowania o które konkretnie dokumenty chodzi. M. G. w świetle przepisów u.d.i.p. nie mogła zatem żądać udostępnienia całej dokumentacji dotyczącej Kombinatu w [...], zważywszy w szczególności nie wykazała aby znajdowały się tam dokumenty stanowiące informację publiczną. W niniejszej sprawie M. G. doprecyzowała w piśmie z 18 marca 2017 r. że interesuje ją przekazanie jej kserokopii dokumentów a następnie wydanie jej oryginałów: "dokumentacji technicznej budynków oraz materiałów wytworzonych (...) w czasie bezprawnego użytkowania naszego domu rodzinnego w [...]". Organ w odpowiedzi wskazał, (przykładowo w piśmie z 5 maja 2017 r.) że w zbiorze dokumentów, o którym mowa w pierwotnym wniosku znajdują się w związku z tym następujące dokumenty:
- ekspertyza technologiczno – sanitarna kotłowni Pałacu;
- opis techniczny inwentaryzacji konstrukcji magazynu [...] w [...]
- [...] – strop nad stajnią;
- opis techniczny do inwentaryzacji konstrukcji – [...] – magazyn [...].
Skarga M. G., która zainicjowała przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne w istocie stanowi zakwestionowanie stanowiska organu, iż skarżącej udostępniono wszystkie żądane dokumenty. Zdaniem Sądu organ udostępnił skarżącej te dokumenty, o których udostępnienie wniosła. Tak więc wniesioną skargę należy odczytywać jako żądanie umożliwienia M. G. osobistego sprawdzenia czy w zasobach organu nie znajdują się inne interesujące ją dokumenty. Na takie działanie ustawa o dostępie do informacji publicznej nie pozwala. M. G. nie uprawdopodobniła, iż w zasobach organu są inne jeszcze dokumenty dotyczące zespołu parkowo pałacowego w [...]. Wyraziła jedynie przekonanie, że takie dokumenty znajdują się w dyspozycji organu. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 23 u.d.i.p. osoba, która mimo takiego obowiązku nie udostępnia informacji publicznej podlega odpowiedzialności karnej. Podmiot zainteresowany uzyskaniem informacji, który jej nie uzyskał może złożyć stosowne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. To zatem wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie karne w takiej sprawie będzie należała kompetencja do fizycznego zweryfikowania czy w zasobach organu znajduje się zatajona informacja publiczna. Kompetencji takiej nie posiada sąd administracyjny.
Zaznaczyć należy, iż w przypadku zbiorów dokumentów zawierających informację publiczną osoba zainteresowana udostępnieniem takiej informacji może żądać udostępnienia jej spisu dokumentów znajdujących się w zbiorze. Abstrahując od ustalenia Sądu, że intencją skarżącej nie było uzyskanie informacji publicznej, to jej wniosek "o udostępnienie informacji publicznej" z 3 stycznia 2017r. takiego żądania nie zawiera. M. G. w kolejnym piśmie z 18 marca 2017 r. zażądała sporządzenia nowego spisu dokumentacji, wskazując, że spis sporządzony przez organ jest nieprawidłowo sporządzony. Z powyższego wynika, że udostępniono jej spis dokumentów wchodzących w skład opisanego powyżej zbioru. Analogicznie do powyższego wniosku fizyczne badanie czy udostępniony spis odpowiada prawdzie, a więc czy jest odzwierciedleniem posiadanego zasobu dokumentów może być prowadzone w postępowaniu karnym. Sądy administracyjne nie posiadają kompetencji przeprowadzenia dowodu z oględzin takiej dokumentacji.
Reasumując Sąd uznał, iż żądania udostepnienia:
1) dokumentów po byłym PGR [...] (faktycznie chodzi o Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych w [...] [dalej: Kombinat w [...] Kombinat]) oraz wydanie oryginałów dotyczących zwróconej nieruchomości w [...]
2) dokumentacji z "zabrania w dniu 29 kwietnia 2015 r. mebli [...] z pałacu w [...], przewiezienia ich i obecnego składowania";
nie stanowiło żądania udostępnienia informacji publicznej, nadto żądana informacja została M. G. udostępniona zgodnie z wnioskiem.
Zgoła inny wniosek dotyczy żądania udostępnienia dokumentacji związanej z przygotowaniem do sprzedaży i samej sprzedaży działki [...] w [...]. O ile nie ma wątpliwości, że skarżąca była żywotnie zainteresowana losem przedmiotowej działki, to niewątpliwie przysługiwało jej prawo skontrolowania prawidłowości działania organów administracji publicznej, które brały udział w transakcji sprzedaży działki. Temu celowi jak wskazano już powyżej służy między innymi instytucja udostępnienia informacji publicznej. Tak więc dokumentacja związana z przygotowaniem do sprzedaży i samej sprzedaży działki [...] w [...] miała charakter informacji publicznej. Jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącej z 7 listopada 2017 r. (k. 52 akt sądowych) ta dokumentacja została udostępniona skarżącej. Powyższe znajduje potwierdzenie w notatce służbowej z 23 maja 2017 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej wyrażonym w piśmie z 7 listopada 2017 r. z powyższej notatki wynika, że udostępniono M. G. zarówno dokumentację dotyczącą mebli znajdujących się w Pałacu w [...] jak i dokumentację dotyczącą sprzedaży działki nr [...]. Skarżąca złożyła pod ww. notatką podpis nie składając żadnych zastrzeżeń. Rację ma skarżąca, iż powyższe dokumenty zostały jej udostępnione już po wniesieniu skargi (skarga została wniesiona 8 maja 2017r.). Zauważyć jednak należy, iż skarga zawierała brak formalny bowiem wskazano w niej, że dotyczy "wniosku z 2 lutego 2017 r.", nadto nie wskazano w niej jakiej konkretnie żądanej informacji publicznej skarga dotyczy. Abstrahując od tego, iż w tej dacie M. G. nie złożyła żadnego wniosku, to dopiero w piśmie z 7 listopada 2017 r. jej pełnomocnik sprecyzowała, że skarga dotyczy w istocie wszystkich trzech wniosków "o udostępnienie informacji publicznej" datowanych na 3 stycznia 2017 r., (k.51 akt sądowych). Dopiero zatem data 7 listopada 2017 r. jest datą skutecznego wniesienia skargi w tej sprawie. Zatem udostępnienie przez organ dokumentów w dniu 23 maja 2017 r. nastąpiło jeszcze przed skutecznym wniesieniem skargi.
Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż [...] Ośrodek pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia dokumentacji dotyczącej sprzedaży działki nr [...].
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.
W odniesieniu do wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla strony o zasądzenie kosztów postępowania Sąd wyjaśnia, że pełnomocnikowi takiemu należy się wynagrodzenie za udzieloną z urzędu pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), które jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów art. 258-261 p.p.s.a. Z tego też względu przedmiotowy wniosek pełnomocnika z urzędu należy traktować jak wniosek o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu sądowym, który zostanie rozpatrzony w odrębnym trybie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło