II SAB/Po 107/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy M. na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r. P.K. wystąpił do Gminy M. z wnioskiem o udzielenie mu na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm. – uw. WSA) informacji w następującym zakresie: czy Gmina w okresie od 2012 r. do daty złożenia wniosku zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, bądź adwokatami. P.K. wystąpił także o udostępnienie mu zawartych przez Gminę umów. Pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy M. (zwany dalej "Burmistrzem") wystąpił do reprezentującej Gminę kancelarii prawnej o wypowiedzenie się co do możliwości udostępnienia treści zawartych w kancelarią umów o obsługę prawną. Pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r., złożonym w Urzędzie Gminy M., obsługująca Gminę kancelaria prawna wyjaśniła, iż kwestię udostępnienia umów należy postrzegać przez pryzmat art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503). Decyzją z dnia 1 września 2014 r., [...] Burmistrz odmówił P.K. udzielenia informacji publicznej. W międzyczasie, to jest dnia 20 sierpnia 2014 r. P.K., reprezentowany przez radcę prawnego T.K., nadał adresowaną do Burmistrza skargę na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej domagając się stwierdzenia bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia jego wniosku, zobowiązania Burmistrza do udzielania żądanej informacji w terminie czternastu dni oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Na wypadek udzielania informacji publicznej po wniesieniu skargi, wystąpił też o uznanie, że organ pozostawał w bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."). W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ze względu zawarte żądanych w umowach klauzule poufności wystąpiono do Kancelarii Prawnej Z. w Poznaniu o wypowiedzenie się w zakresie wniosku. Odpowiedź Kancelarii wpłynęła do organu 26 sierpnia 2014 r. i niezwłocznie po jej otrzymaniu – to jest 1 września 2014 r., wydano decyzję w sprawie. Burmistrz przyznał, że termin 14 dniowy został przekroczony, ale nie wynikało to z braku działań organu, a z konieczności uzyskania stanowiska podmiotów bezpośrednio wnioskiem zainteresowanych. W piśmie procesowym z dnia 24 października 2014 r. P.K. ponowił wnioski skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku wyjaśnić należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek został złożony elektronicznie dnia 5 sierpnia 2014 r. Tego dnia jego wpływ został zresztą potwierdzony przez organ (zob. prezentata na wniosku). Oznacza to, że termin do załatwienia wniosku upływał dnia 19 sierpnia 2014 r. Do tej daty wniosek nie został załatwiony. Ponadto organ nie powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji ani o nowym terminie jej udzielenia (art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Powyższe oznacza, że na dzień wniesienia skargi (20 sierpnia 2014 r.) wniosek skarżącego z dnia 5 sierpnia 2014 r. o udzielenie informacji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie został załatwiony przez Burmistrza, co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. W opisanych wyżej okolicznościach co do zasady zachodziłaby podstawa do zobowiązania organu przez sąd administracyjny do załatwienia wniosku na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi jednak brać pod uwagę i rozważyć okoliczności, które nastąpiły po jej wniesieniu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że po dacie wniesienia skargi na bezczynność, a jednocześnie przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny, organ załatwił wniosek skarżącego. W konsekwencji orzekanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2014 r. w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r., I OSK 481/13 (LEX 1299301), w którym wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Motywując punkt II wyroku Sąd wskazuje, że nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które pozwalałyby na uznanie, iż zaistniała bezczynność Burmistrza miała charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. W sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania. Przebieg postępowania wskazuje – co zresztą organ wyjaśnia w odpowiedzi na skargę – że Burmistrz konsekwentnie podejmował czynności zmierzające do załatwienia wniosku P.K., a niewielkie opóźnienie w wydaniu decyzji wiązało się z koniecznością wystąpienia do obsługującej gminę kancelarii prawnej o zajęcie stanowiska. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 P.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na zasądzone koszty składa ją się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł ) - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. z 2013 r. poz. 490) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).