II SAB/Po 110/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R. G. i R. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie odszkodowania; o d d a l a s k a r g ę /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ G.Radzicka MK Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] lipca 2001 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy T. z [...] stycznia 1989 r. udzielającej R. K. pozwolenia na budowę warsztatu branży złotniczej wraz z aneksem i szambem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 czerwca 2003 r. w sprawie IV SA 3985/01 oddalił skargę R. G. która jest aktualnym właścicielem przedmiotowego obiektu budowlanego. Ustalono, że pozwolenie na budowę było sprzeczne z założeniami planu zagospodarowania przestrzennego (art. 156 § 1 ust. 2 kpa), który nie przewidywał zabudowy terenu zakładem usługowym. R. K. i R. G. wnieśli [...] sierpnia 2003 r. (data wpływu do Urzędu Wojewódzkiego) wniosek o przyznanie odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. R. K. wniósł [...] listopada 2003 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zażalenie takie R. K. i R. G. wnieśli [...] grudnia 2003 r. również do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skargę na bezczynność Wojewody R. K. i R. G. wnieśli [...] grudnia 2003 r., domagając się wydania decyzji, o której mowa w art. 160 kpa. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. zawiadomił [...] grudnia 2003 r. zainteresowane strony o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 51 prawa budowlanego. Wyjaśniono, że [...] grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. zawiadomił zainteresowano strony o wszczęciu postępowania zmierzającego do uregulowania stanu prawnego spornego obiektu (art. 51 prawa budowlanego). Skarżący w piśmie z [...] stycznia 2004 r. stwierdzili, iż nie są zainteresowani legalizacją obiektu warsztatowego. Postanowieniem z [...] lutego 2004 r. w sprawie Nr [...] Wojewoda z urzędu zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim jest toczące się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Skarżąca na to postanowienie złożyła [...] marca 2004 r. zażalenie. Zdaniem Wojewody skarżąca nie jest zainteresowana uregulowaniem stanu prawnego obiektu, co powinno nastąpić w pierwszej kolejności, lecz żąda odszkodowania, tak jakby w stosunku do spornego budynku orzeczono nakaz rozbiórki. R. K. w piśmie z [...]marca 2004 r. stwierdził, iż toczące się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego pozostaje bez wpływu na żądanie przyznania odszkodowania na podstawie art. 160 kpa. Również R. G. w piśmie z [...] marca 2004 r. podtrzymała żądanie skargi podkreślając, iż prowadzone postępowanie na podstawie art. 51 prawa budowlanego zmierzające do legalizacji spornego obiektu pozbawione jest podstaw prawnych. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa, albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę chyba, że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie (art. 160 § 1 kpa). O odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 (§ 4 art. 160). Wojewoda [...] lipca 2001 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy T. z [...] stycznia 1989 r. udzielającej R. K. pozwolenia na budowę warsztatu branży złotniczej wraz z aneksem i szambem. Organem uprawniony do wydania decyzji o odszkodowaniu jest więc Wojewoda, który stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie o odszkodowanie wszczęte zostało stosownie do przepisu art. 61 § 3 kpa 19 sierpnia 2003 r. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w powyższym terminie organ administracji obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 35 § 3 i art. 36 § 1 kpa). Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4. Skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 ustawy o p.s.a). Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji wyższego stopnia (art. 37 § 1 kpa). Powyższy warunek został spełniony skoro [...] listopada 2003 r. wniesione zostało zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy o p.s.a). Uwzględnienie skargi w świetle powyższego przepisu możliwe jest zatem tylko wówczas, gdy w dacie orzekania występuje bezczynność organu obowiązanego do wydania określonego aktu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. Faktem jest bowiem, iż postanowieniem z [...] lutego 2004 r. Wojewoda zawiesił postępowanie. Na to postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, które dotychczas nie zostało rozpoznane. Wskazany organ administracji obowiązany do załatwienia sprawy, o której mowa w art. 160 kpa nie pozostaje bezczynny. Wydany został bowiem akt (postanowienie), którego zasadność będzie przedmiotem oceny organu odwoławczego, a zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie (art. 103 kpa). Powoduje to, iż okresu zawieszenia postępowania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 5). W świetle wskazanych okoliczności brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania Wojewody do załatwienia żądania skarżących. Podkreślić należy, iż problem zasadności postanowienia z [...]lutego 2004 r. nie jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ G.Radzicka MK