II SAB/Po 110/19

Dnia 23 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Dyrektora Domu Kultury [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej, II. stwierdza, że Dyrektor Domu Kultury [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora Domu Kultury [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] września 2019 r. S. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Domu Kultury [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. poprzez platformę ePUAP złożyła do Dyrektora Domu Kultury [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości wydarzeń zorganizowanych przez Dom Kultury w K. w miesiącach wakacyjnych, tj. czerwcu, lipcu i sierpniu 2019 r. wraz z informacją o kosztach organizacji tych wydarzeń. Z uwagi na fakt, że ustawowy termin udzielenia żądanej informacji upłynął bezskutecznie w dniu [...] września 2019 r., w dniu [...] września 2019 r. skarżąca wystosowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wyznaczając organowi dodatkowy 7-dniowy termin na rozpatrzenie wniosku. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił jednak żądanych informacji. W konsekwencji skarżąca wniosła o zobowiązanie podmiotu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku, stwierdzenie, że Dyrektor Domu Kultury [...] dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Domu Kultury [...] wyjaśnił, że nieudostępnienie żądanych informacji było wynikiem problemów technicznych związanych z platformą ePUAP. Z informacji, które organ uzyskał w Ministerstwie Cyfryzacji wynika, iż na koncie ePUAP organu występuje błąd techniczny polegający na nieprzesyłaniu drogą elektroniczną powiadomień o nowej wiadomości na platformie ePUAP. Dopiero pismo skarżącej pozwoliło dowiedzieć się o istniejącym problemie technicznym ze strony Ministerstwa. Problem jest obecnie rozwiązywany z łódzkim oddziałem Centralnego Ośrodka Informatyki. Organ wskazał jednocześnie, że niezwłocznie po odebraniu skargi na bezczynność udzielił skarżącej żądanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; dalej: "u.d.i.p."), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżąca była zgodnie z art. 2 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Dyrektor Domu Kultury [...], jako podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Poza sporem pozostaje również, że informacje, o których udzielenie zwróciła się skarżąca, stanowią informację publiczną. Dotyczą bowiem działalności statutowej jednostki, realizującej zadania publiczne gminy w zakresie edukacji i kultury [art. 7 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506)] oraz wydatkowania środków publicznych na ten cel. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o dostęp do informacji publicznej w formie elektronicznej przez system ePUAP w dniu [...] sierpnia 2019 r. (k. 4 akt sąd.). W konsekwencji, termin do udostępnienia żądanych informacji, ewentualnie do powiadomienia o przyczynach opóźnienia ze wskazaniem terminu, w którym organ udostępni informację, upłynął w dniu [...] września 2019 r. W tym terminie żądanej informacji nie udzielono. Dopiero na skutek złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na bezczynność, Dyrektor Domu Kultury [...] pismem z dnia [...] września 2019 r. udzielił skarżącej żądanej informacji (k. 9 akt sąd.). Tym samym Dyrektor Domu Kultury [...] pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi – bezczynność ta ustała po doręczeniu organowi skargi i przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Ostatecznie podmiot zobowiązany prawidłowo, choć z opóźnieniem, załatwił wniosek skarżącej, udzielając jej wnioskowanej informacji. W tej sytuacji postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Domu Kultury [...] do załatwienia wniosku, podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej należało wziąć pod bowiem pod uwagę okoliczności wskazane przez organ, które stanowiły przyczynę nieudzielenia stronie żądanej informacji. Wynika z nich, iż działanie organu nie było zamierzone, ani też nie miało na celu utrudnienia skarżącej dostępu do informacji publicznej. Nie bez znaczenia było również, iż po doręczeniu skargi, a co za tym idzie, po powzięciu informacji o nieodczytaniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ niezwłocznie uczynił zadość swojemu obowiązkowi. Jednocześnie odnosząc się do wskazanych w odpowiedzi na skargę przyczyn powstania bezczynności po stronie organu wskazać należy, że ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, a tym bardziej Platformy ePUAP, obciąża ten organ, wobec czego Sąd nie mógł odstąpić od uznania, że w rozpoznawanej sprawie organ pozostawał w bezczynności do czasu udzielenia żądanej informacji publicznej. Wskazane okoliczności, jak już powyżej wskazano, miały jednak wpływ na uznanie, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania w punkcie III wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 P.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości [...] zł, Sąd zaliczył wpis od skargi w wysokości [...] zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł, odpowiadające [...] stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r., poz. 265; dalej: "r.o.c.r.p."). Obniżając wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego w niniejszej sprawie w stosunku do kwoty [...]zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c o.c.r.p., Sąd miał na uwadze treść art. 206 P.p.s.a., z którego wynika, ze sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zauważenia wymaga, że "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 P.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. W związku z tym, iż art. 206 P.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 P.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika procesowego sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie Sądu uprawnia co najmniej do miarkowania wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd z urzędu posiada bowiem wiedzę, że skarżąca, w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła wiele wniosków o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości i kosztów wydarzeń organizowanych przez poszczególne domy kultury na terenie kraju w miesiącach wakacyjnych (czerwiec, lipiec i sierpień 2019 r.), a w przypadku nieudostępnienia żądanych informacji w terminie, wnosiła skargi na bezczynność (por. wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/19; w Kielcach z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt 45/19; w Opolu z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 65/19 i z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 67/19; w Gliwicach z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 288/19 i z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 284/19; w Olsztynie z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/19; w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/19; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Go 184/19 i z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt 186/19; w Rzeszowie z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt 86/19; w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 98/19 i 99/19; w Lublinie z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt 82/19; w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 122/19). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.