II SAB/Po 111/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. J. na przewlekłość Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę. G. J., reprezentowana przez córkę, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wskazując, iż wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia został złożony dnia 31 lipca 2025 r., a decyzja została wydana w dniu 17 lutego 2026 r. pod nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo jej analiza pod kątem dopuszczalności. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt postępowania wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wpłynął do organu w dniu 31 lipca 2025 r. Orzeczenie organu w przedmiotowej zostało zaś wydane w dniu 17 lutego 2026 r. Ponadto jak wynika z akt niniejszej sprawy, pełnomocnik Skarżącej, w piśmie które wpłynęło do organu dnia 2 marca 2026 r. oświadczyła, że "rezygnuje z odwołania od decyzji z dnia 17.02.2026". Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 127a § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Zgodnie z § 2 tego artykułu z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. W myśl tych unormowań po zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna i prawomocna, jest wykonalna. Tym samym sprawa administracyjna zainicjowana wnioskiem Skarżącej została zakończona w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego podkreślić należy, iż skarga strony na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, która wpłynęła do organu dnia 13 kwietnia 2026 r., została złożona więc po zakończeniu postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść skutku, który już się ziścił. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro stan przewlekłości kończy się w danej instancji wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga G. J. została wniesiona w dniu 13 kwietnia 2026 r., a zatem po zakończeniu postępowania i wydaniu wskazanej powyżej decyzji organu z dnia 17 lutego 2026 r., to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia. Na marginesie Sąd wskazuje, iż córka skarżącej (co wynika z akt administracyjnych) nie załączyła skargi stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania matki, to jednakże Sąd nie wzywał strony do uzupełnienia powyższego braku, gdyż byłoby to niecelowe i nieekonomiczne z punktu widzenia niedopuszczalności skargi i konieczności jej odrzucenie bez względu na fakt nadesłania czy też nie pełnomocnictwa.