II SAB/Po 115/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawie ze skargi A. M. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 100;- (sto) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2023 r. (data wpływu do organu: 28 sierpnia 2023 r.) A. M. (zwany dalej: "stroną" lub "skarżącym") wniósł o udzielenie zezwolenie na pobyt czasowy. Następnie skarżący złożył datowaną na dzień 01 lipca 2024 r. (data wpływu do organu – 02 lipca 2024 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzucono Wojewodzie bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący podniósł zarzut naruszenia: art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, zwana dalej: "K.p.a.") poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. . Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że je wniesienie nie zostało poprzedzone ponagleniem. Następnie Wojewoda zrelacjonował stan faktyczny sprawy oraz zaznaczył, że w świetle art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.U."), terminy załatwienia spraw dotyczących zezwolenia na pobyt stały zostały zawieszone do dnia 30 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Treść przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako "K.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. W ocenie Sądu z akt sprawy w niniejszym postępowaniu wynika, że przed wniesieniem skargi skarżący nie wniósł ponaglenia. I tak, w aktach sprawy znajduje się e-mail z dnia 12 listopada 2023 r. wysłany z adresu e-mail M. Ł. (m. @gmail.com), gdzie skarżący wnosi o informacje dotyczącego wniosku o kartę pobytu (k. [...] akt administracyjnych) oraz kolejny e-mail wysłany z tego samego konta datowany na dzień 18 marca 2024 r., gdzie wniesiono o przyspieszenie procedury jej męża (k. [...] akt administracyjnych). Natomiast do skargi załączono e-mail z dnia 06 maja 2024 r., wysłany z adresu e-mail należącego do M. Ł., gdzie skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy do 18 maja 2024 r. pod rygorem złożenia ponaglenia i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz e-mail z dnia 10 maja 2024 r., wysłany z adresu e-mail należącego do M. Ł., gdzie skarżący wniósł o przyśpieszenie postępowania z uwagi na chorobę ojca. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1919/22, że choć ponaglenie należy do środków prawnych odformalizowanych, niemniej nie można przyjąć, że każde pismo strony kierowane do organu prowadzącego postępowanie, w którym zawarto wniosek (prośbę) o przyspieszenie rozpoznania sprawy, stanowi środek prawny, o którym mowa w art. 37 K.p.a., warunkujący dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku opisanych wyżej pism (mejli) ich treść wyraźnie wskazuje, że intencją ich autora i wyłącznym celem ich złożenia było wyrażenie prośby, skierowanej do Wojewody, o przyspieszenie procedury i jak najszybsze wydanie decyzji zezwalającej na pobyt. Fakt, że tożsamy cel przyświeca także ponagleniu, nie jest wystarczającym argumentem, by z tego tylko powodu zakwalifikować jako ponaglenia pisma strony skarżącej. Dodatkowo nie można uznać, jako ponaglenia opisanych powyżej e-maili nie tylko ze względu na formę nieprzewidzianą przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ale i uwagi na fakt, że zostały one wysłane z adresu e-mail nie należącego do skarżącego, co powoduje, że nie sposób zweryfikować, czy był on ich autorem. Dodatkowo Sąd wskazuje, że nawet przyjmując odmienne stanowisko, dopuszczające możliwość złożenia ponaglenia w formie przesłanych e-maili to jednak uwzględnić należało treść e-maila z dnia 06 maja 2024 r., gdzie skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy do 18 maja 2024 r. pod rygorem złożenia ponaglenia i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Oznacza to, że miał on świadomość konieczności zrealizowania warunków formalnych przed wniesieniem skargi. Wobec powyższego, warunek skutecznego wniesienia skargi na bezczynność Wojewody nie został spełniony, bowiem skarżący nie wykazał, że wyczerpał tryb opisany w art. 37 K.p.a. w związku z art. 53 § 2b p.p.s.a. poprzez uprzednie wniesienie ponaglenia przed winieniem skargi do Sądu. W tej sytuacji skarga w przedmiotowej sprawie okazała się niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym, jak orzekł w punkcie 1 postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, orzeczono jak w punkcie 2 postanowienia.