II SAB/Po 117/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w przedmiocie przekazania skargi postanawia odrzucić skargę (-) E. Podrazik Pismem z dnia [...] maja 2014 r. T. K. wniósł skargę na "zaniechanie organu administracji – władzy publicznej «Sąd Apelacyjny w Poznaniu»", polegające na nieprzekazaniu Ministrowi Sprawiedliwości (1) skargi z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], oraz (2) skargi z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]. Ponadto skarżący wniósł o wyciągnięcie konsekwencji dyscyplinarnych wobec pracownika, odpowiedzialnego za zaniechanie organu administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wniósł o (1) odrzucenie skargi w zakresie bezczynności, polegającej na nieprzekazaniu Ministrowi Sprawiedliwości pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r., oraz o (2) oddalenie skargi w zakresie bezczynności, polegającej na nieprzekazaniu Ministrowi Sprawiedliwości pisma skarżącego z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu organ administracji publicznej wyjaśnił, że w istocie T. K. złożył dwie skargi. Pismo z dnia [...] stycznia 2014 r. nigdy nie wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, wobec czego nie mogło również dojść do bezczynności organu, co z kolei uzasadniania odrzucenie pierwszej skargi. Z kolei odpowiedź na pismo z dnia [...] marca 2013 r. została przekazana w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. W tym ostatnim piśmie wskazano na brak podstawy prawnej do przekazania pisma z dnia [...] marca 2013 r. Ministrowi Sprawiedliwości. W tym zakresie zatem skarga powinna być oddalona. W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. T. K. zaznaczył, że pismo z dnia [...] stycznia 2014 r. zostało przekazane organowi administracji publicznej w dniu [...] stycznia 2014 r., co potwierdza prezentata tego organu. Skarżący załączył przy tym kserokopię pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie należy zauważyć, że w skardze z dnia [...] maja 2014 r. T. K. kwestionował "zaniechanie" Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, polegające na nieprzekazaniu Ministrowi Sprawiedliwości skarg z dnia [...] stycznia 2014 r. i z dnia [...] marca 2014 r. (k. 2 akt sądowych). Tym samym skarga z dnia [...] maja 2014 r. zdaje się prima facie dotyczyć bezczynności organu administracji publicznej. Trzeba jednak zaznaczyć, że taka skarga dotyczy w świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") jedynie enumeratywnie wyliczonych przypadków bezczynności organu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem taką skargę można wnieść tylko wtedy, gdy na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek podjęcia: (1) decyzji administracyjnej; (2) postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo postanowienia kończącego sprawę, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczający, na które służy zażalenie; (4) innego niż określony w pkt. 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; bądź też (5) pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach. Należy przy tym podkreślić, że powyższe wyliczenie przypadków, gdy możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organu administracji publicznej, ma charakter wyczerpujący i nie podlega wykładni rozszerzającej. Odnosząc dotychczasowe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy należy zauważyć, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], adresowanym do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, T. K. wniósł skargę na "nienależyte załatwienie sprawy", tj. niepodanie "podstawy prawnej uzasadniającej niepodejmowanie przez Organ czynności polegającej na powoływaniu sygnatury pisma, którego dotyczy odpowiedź Organu" (k. 22-23 akt sądowych). Z kolei w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., znak [...], również adresowanym do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, T. K. wniósł skargę na "zaniechanie" tego organu, polegające na odmowie potwierdzenia przez pracownika przyjmującego skargę, że organ ten zapoznał się z doręczoną skarżącemu kserokopią 11 kart uzasadnienia orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. akt [...] (k. 14-16 akt sądowych). Jednocześnie pracownik Sądu Apelacyjnego w Poznaniu odmówił skarżącemu sporządzenia odpisu tejże przesyłki i włączenia do akt sprawy dowodu z zapoznania się z tą przesyłką, co skutkowało odmową przyjęcia ustnego uzupełnienia skargi T. K. Poza tym skarżący wskazał w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., że odmówiono mu przyjęcia złożonej ustnie w dniu [...] marca 2014 r. skargi. W uzasadnieniu tego pisma skarżący zakwestionował dodatkowo sposób doręczania i sporządzania odpisów orzeczeń przez pracowników Sądu Okręgowego w P. W obu wymienionych pismach T. K. kwestionuje więc prawidłowość funkcjonowania organu wymiaru sprawiedliwości i rzetelne wywiązywanie się z obowiązków przez zatrudnione w nim osoby. Wskazuje przy tym w szczególności na nienależyte w jego ocenie wykonywanie zadań przez pracowników Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, prowadzące do naruszenia jego interesów. Przytoczona wyżej treść pism skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r., jak i z dnia [...] marca 2014 r. wskazuje, że pisma te należałoby zakwalifikować jako skargi powszechne z art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zgodnie z powołanym przepisem, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga powszechna jest więc odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym I-instancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Zasadą jest, że organem właściwym do załatwiania skarg są organy wyższego stopnia lub organy sprawujące bezpośredni nadzór. W tym miejscu trzeba jednak wskazać, że kwestia składania i rozpatrywania skarg na organy wymiaru sprawiedliwości została uregulowana odrębnie w art. 41a-41e ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 247 z późn. zm., dalej: "p.u.s.p.") oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. poz. 524). Przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowią lex specialis do regulacji zawartej w Dziale VIII Skagi i wnioski Kodeksu postępowania administracyjnego i wyłączają jej stosowanie w zakresie skarg dotyczących działalności sądów powszechnych. Podkreślić przy tym należy, iż w myśl art. 41b § 2 i § 3 p.u.s.p. organem właściwym do rozpatrzenia skarg dotyczących działalności sądu apelacyjnego jest prezes sądu apelacyjnego, zaś skarg na działalność prezesa sądu apelacyjnego – Krajowa Rada Sądownictwa. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz stanowiskiem doktryny sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego, zaś czynności podejmowane w trybie wymienionego postępowania skargowego nie należą do kategorii czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji brak jest możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu w wymienionym postępowaniu skargowym. Podobnie należy traktować czynności podejmowane w postępowaniu skargowym z art. 41a-41e ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że skarga T. K. dotyczy postępowania skargowego unormowanego w przepisach art. 41a-41e ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, którego kontrola nie należy do właściwości sądów administracyjnych – i jako taka podlega odrzuceniu. W tej sytuacji Sąd orzekł na podstawie art. 16 § 2, art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. /-/ E. Podrazik