II SAB/Po 119/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu [...] lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę. /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] września 2019 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] września 2019 r. [k. 9 akt sąd., nr nadawczy [...]], A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania warunków zabudowy. Na wezwanie Sądu organ oraz skarżący nadesłali dokumenty, z których wynika, że ponaglenie do organu zostało wniesione przez skarżącego poprzez nadanie pisma w placówce pocztowej w dniu [...] września 2019 r. [k. 29 – 31 i 34 – 36 akt sąd.; nr nadawczy przesyłki ([...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei na mocy art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie – a więc z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi do Sądu – złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Niezłożenie takiego środka prawnego w czasie poprzedzającym wniesienie skargi stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem, albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, jeszcze w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 P.p.s.a. Wskazany przepis wyraźnie bowiem stanowi, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia" (tak też NSA w postanowieniach z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1579/15 i z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3044/15 – wszystkie wskazane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność lub przewlekłość i ponaglenia, albo wnoszenia tego ostatniego już po wniesieniu skargi podważałoby racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do K.p.a. instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Instytucja ta nie może być postrzegana wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy bowiem uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Powyższa wykładnia znajduje wsparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt I FPS 1/16, w której wyrażono stanowisko, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia, po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie. W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z który sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik