II SAB/Po 129/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-01-03

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a tym samym czy jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega merytorycznemu rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 pkt 1 a) P.p.s.a. W związku z tym rozpoznanie jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega merytorycznemu rozpoznaniu w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony.
Stan faktyczny
M. K. złożył skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie zasiłku celowego. W ramach tej skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący jest inwalidą, utrzymuje się ze świadczenia z pomocy społecznej i posiada zobowiązania finansowe, które uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 stycznia 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga M. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. B. Odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że M. K. jest inwalidą i zmaga się z szeregiem schorzeń, które szczegółowo opisał we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca oświadczył, że posiada udział w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia z pomocy społecznej w wysokości [...] zł. Jednocześnie zadeklarował następujące zobowiązania i stałe wydatki: czynsz za mieszkanie w wysokości [...] zł, prąd – ok. [...] zł, gaz – ok. [...] zł, telefon – ok. [...] zł, recepty w zależności od ceny leków niezbędnych do życia i prawidłowego funkcjonowania. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 2 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w sprawie dotyczącej uzyskania pomocy finansowej w postacie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Skarżący pozostaje zwolniony na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca dysponuje jedynie dochodami pochodzącymi ze świadczenia z pomocy społecznej w wysokości [...] zł, które w całości są przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca nie posiada żadnych innych dochodów, ani oszczędności, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Ponadto stan zdrowia wnioskodawcy uniemożliwia jego dodatkowe zarobkowanie. Przedstawiona przez M. K. sytuacja finansowa potwierdza zatem, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło