II SAB/Po 134/24

Dnia 22 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2024 roku sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Komisariatu Policji [...] do załatwienia sprawy z wniosku P. K. o udzielenie informacji publicznej z dnia 24 lipca 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Komendant Komisariatu Policji [...] dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Komendanta Komisariatu Policji [...] na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. K. (dalej też jako: "strona" lub "skarżący") w piśmie z dnia 24 lipca 2024 r. (data wpływu do organu – 25 lipca 2024 r.) zwrócił się do Komendanta Komisariatu Policji [...], w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej również jako: "ustawa" albo "u.i.d.p."), o udzielenie informacji: "Czy i w jaki sposób obecny na spotkaniu w dniu 17 lipca 2024 r. w CUS R. funkcjonariusz publiczny st. sierż. W. D., zrealizował ustalenia poczynione na wspomnianym spotkaniu? Czy obecny na spotkaniu w dniu 17 lipca 2024 r. w CUS R. funkcjonariusz publiczny st. sierż. W. D. powziąwszy informację o okolicznościach związanych z uruchomieniem Niebieskiej Karty, będąc obowiązany zapisami art. 304 § 2 kpk, dopełnił obowiązków wynikających z treści rzeczonego artykułu, i niezwłocznie zawiadomił o tym swojego przełożonego czy prokuratora, a przede wszystkim przedsięwziął niezbędne czynności, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa, uniemożliwiając tym samym matactwo ze strony funkcjonariuszy publicznych z CUS R., którzy w obawie przed karą mogliby dopuścić się fałszowania dokumentacji, związanej z działaniami w kontekście wsparcia mojej córki, K. Z.?". Następnie pismem datowanym na dzień 23 sierpnia 2023 r. (data wpływu do organu) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...]. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie skarżący wniósł: 1) o zobowiązanie Komendanta Komisariatu Policji [...] do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 24 lipca 2024 r. o dostęp do informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia; 2) na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), o wymierzenie organowi grzywny; 3) o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił Komendantowi Komisariatu Policji [...] bezczynność w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący podniósł, że wniosek został złożony 24 lipca 2024 r., a do chwili złożenia skargi nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto organ wskazał, że pismo skarżącego z dnia 24 lipca 2024 r. zostało zarejestrowane jako skarga na funkcjonariusza policji i wniosek o dostęp do informacji publicznej. W ocenie organu skarga jest bezzasadna, a skarżący pismem z 19 sierpnia 2024 r. otrzymał odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z dnia 24 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935). Zgodnie z art. 119 pkt 4 powyższej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność Komendanta Policji w Komisariacie Policji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego z dnia 24 lipca 2024 r. Wzorzec materialnoprawny dla oceny zasadności przedmiotowej skargi stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że Komendant Komisariatu Policji [...] jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu administracji w dniu 25 lipca 2024 r. i tego dnia rozpoczął się bieg terminu do udzielenia żądanych informacji. W konsekwencji, termin do udostępnienia żądanych informacji, ewentualnie do powiadomienia o przyczynach opóźnienia ze wskazaniem terminu, w którym organ udostępni informację, upłynął w dniu 8 sierpnia 2024 r. Jak wskazuje analiza akt sprawy, skarżący w piśmie z dnia 24 lipca 2024 r. (data wpływu do organu – 25 lipca 2024 r.), powołując się na treść ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Komendanta Komisariatu Policji [...] o udzielenie informacji: "Czy i w jaki sposób obecny na spotkaniu w dniu 17 lipca 2024 r. w CUS R. funkcjonariusz publiczny st. sierż. W. D., zrealizował ustalenia poczynione na wspomnianym spotkaniu? Czy obecny na spotkaniu w dniu 17 lipca 2024 r. w CUS R. funkcjonariusz publiczny st. sierż. W. D. powziąwszy informację o okolicznościach związanych z uruchomieniem Niebieskiej Karty, będąc obowiązany zapisami art. 304 § 2 kpk, dopełnił obowiązków wynikających z treści rzeczonego artykułu, i niezwłocznie zawiadomił o tym swojego przełożonego czy prokuratora, a przede wszystkim przedsięwziął niezbędne czynności, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa, uniemożliwiając tym samym matactwo ze strony funkcjonariuszy publicznych z CUS R., którzy w obawie przed karą mogliby dopuścić się fałszowania dokumentacji, związanej z działaniami w kontekście wsparcia mojej córki, K. Z.?". Do momentu rozpoznania przedmiotowej sprawy wniosek powyższy nie został jednakże rozpoznany. W szczególności – wbrew argumentom podniesionym w odpowiedzi na skargę – brak jest podstaw do uznania, aby odpowiedź na powyższe pismo została zawarta w piśmie z dnia 19 sierpnia 2024 r. Jak wskazuje analiza powyższego pisma informowało ono skarżącego o sposobie rozpoznania wniesionej skargi i opisywało czynności podejmowane w sprawie. Natomiast nie odniosło się wprost do jasno wyartykułowanych żądań w zakresie informacji publicznej. W ocenie Sądu odpowiedzi na przedstawione pytania nie można domniemywać, a ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa sposób działania organu administracji publicznej w przypadku złożenia stosownego wniosku. Tym samym uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, a obowiązkiem Sądu było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, o czym orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Z akt sprawy oraz wyjaśnień złożonych przez organ wynika, że w przedmiotowej sprawie organ prowadził czynności wyjaśniające, natomiast powinien zawiadomić skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku. Wobec tego Sąd stwierdził, że bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z tych samych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Ubocznie Sąd zaznacza, że w przedmiotowej sprawie szczególnego rozważenia wymagało, czy wnioskowana informacji stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Komendant Komisariatu Policji [...] jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia powyższej kwestii. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.