II SAB/Po 144/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-06-01
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżąca, mimo przedstawienia swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Posiadanie przez skarżącą oszczędności na rachunku bankowym stanowiło podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy, gdyż instytucja ta ma służyć osobom, które obiektywnie nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz syna, który jest na jej utrzymaniu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedłożyła dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, stanu zdrowia oraz wyciągi z rachunku bankowego. Sąd uznał, że przedstawione dowody nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 czerwca 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie w wysokości [...] zł skarżąca C. K. wniosła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 81 i nast.). W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który znajduje się na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Z emerytury kwotę [...] zł przeznacza na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w okolicach P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Z uwagi na przewlekłość schorzeń nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do aktualnej sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie aktualnych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
Skarżąca odpowiedziała pismem z 10 kwietnia 2015. (podpisane k. 180 akt sąd.) oraz przesłała drogą elektroniczną scany dokumentacji źródłowej.
Wnioskodawczyni powtórzyła, że jedynym źródłem dochodów stałych, jak i dorywczych jest jej emerytura w wysokości [...] zł. Uczestniczka nadto ponosi pełne koszty utrzymania i leczenia syna, który nie może podjąć zatrudnienia. Oświadczyła, że syn z uwagi na brak zatrudnienia, stan zdrowia, brak możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy jako bezrobotny, korzysta wyłącznie z prywatnej pomocy lekarskiej. Skarżąca korzysta z pomocy publicznej służby zdrowia. Obroty na posiadanym przez wnioskodawczynię rachunku bankowym sprowadzają się do uzyskiwania emerytury i jej wydatkowania, nie ma kredytów, pożyczek, ani zajęć komorniczych. Nie posiada samochodu. Koszty leczenia, które wynoszą około [...] zł. pokrywa z emerytury. Przesłała kserokopie artykułu prasowego dotyczącego leczenia nowotworów, scanu decyzji ZUS o wysokości emerytury, rocznego rozliczenia przychodów za 2013r. z którego wynika jej dochód w wysokości [...] zł. oraz rachunków za media, zaświadczeń o stanie zdrowia z 2012, 2013r, marca i sierpnia 2014r., zestawienia wydatków za media, ubezpieczenie, leki, koszty utrzymania samochodu za okres od stycznia do grudnia 2014r. w wysokości [...] zł. (k. 405 akt sąd.), rachunków za leki w kwocie [...] zł w styczniu i lutym 2014r. oraz [...] zł w grudniu 2013r.
Nadto wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie wyciągów z jej rachunku bankowego za okres od 8 marca 2014r. do 01 września 2014r., na którym stan środków na 3 marca 2014r. wynosił [...] zł, 5 kwietnia 2014r. wynosił [...] zł, 5 maja 2014r. wynosił [...] zł, 4 czerwca 2014r. wynosił [...] zł, 7 lipca 2014r. wynosił [...] zł, 5 sierpnia 2014r. wynosił [...] zł, 1 września 2014r. wynosił [...] zł. (k.133–1354v, 167-169v akt sąd.). Podobny stan środków na rachunku skarżącej utrzymuje się aktualnie, co wynika z kopii wyciągów z rachunku bankowego dołączonych do akt sprawy II SAB/Po 164/14.
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycja art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania skarżącej i jej rodziny.
Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Przy czym należy podkreślić, że sytuację finansową skarżącej należy badać w kontekście dochodów i kosztów utrzymania wszystkich członków jego rodziny – matki i syna.
Ze zgromadzonej dokumentacji źródłowej wynika, że skarżąca dysponuje niezmienną od kilkunastu miesięcy kwotą oszczędności rzędu około [...] zł, jakie zgromadziła na rachunku bankowym. Nie podała, by w ostatnim czasie poniosła dodatkowe koszty na leczenie i zabiegi, przedstawione zaświadczenia lekarskie dotyczą stanu zdrowia z lat 2012, 2013 oraz marca i sierpnia 2014r. Zasadą jest, że skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść skarżąca. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania.
W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i jego uzupełnienie, niemożliwe okazało się stwierdzenie, że w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni nie może pokryć całkowitych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło