II SAB/Po 157/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem oznaczonym datą 30 sierpnia 2024 r. M. M. (dalej: "Skarżący") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzucił Wojewodzie bezczynność w zakresie rozpoznania złożonego w dniu 23 lutego 2023 r. wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący podniósł zarzut naruszenia: art. 12, art. 35, art. 36 i art. 37 oraz art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 77 ust.2, art. 7, art. 32 i art. 47 Konstytucji RP. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że wniesienie skargi nie zostało poprzedzone ponagleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przepis art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako "k.p.a.") przewiduje, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż warunek ten nie został zachowany. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Skarżącego z dnia 20 czerwca 2024 r., kierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego – Delegatura w K., w którym Skarżący wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy (znak [...]) do 31 sierpnia 2024 r., pod rygorem złożenia ponaglenia i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W piśmie tym przytoczono treść art. 35 § 3 i art. 37 § 1 k.p.a. a także treść art. 100d § 1 i art. 1 § 1 ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm.). Zauważyć należy, iż choć ponaglenie należy do środków prawnych odformalizowanych, niemniej nie można przyjąć, że każde pismo strony kierowane do organu prowadzącego postępowanie, w którym zawarto wniosek (prośbę) o przyspieszenie rozpoznania sprawy, stanowi środek prawny, o którym mowa w art. 37 K.p.a., warunkujący dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie NSA z 13 kwietnia 2023 r. o sygn.. akt II OSK 1919/22 – dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść opisanego wyżej pisma z 20 czerwca 2024 r. jednoznacznie wskazuje, że intencją jego autora i wyłącznym celem ich złożenia było wyrażenie prośby, skierowanej do [...] Urzędu Wojewódzkiego – Delegatura w K. (Wojewody [...]), o przyspieszenie procedury i jak najszybsze wydanie decyzji zezwalającej na pobyt. Okoliczność, że tożsamy cel przyświeca także ponagleniu, nie jest wystarczającym argumentem, by z tego tylko powodu zakwalifikować jako ponaglenia pisma strony skarżącej. Trzeba podkreślić, iż Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy do 31 sierpnia 2024 r. pod rygorem złożenia ponaglenia i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Tym samym w piśmie tym wyraził jedynie zamiar wniesienia ponaglenia, w przypadku nieuwzględnienia jego wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy i miał świadomość konieczności zrealizowania warunków formalnych przed wniesieniem skargi. Zauważyć też należy, że adresatem tego pisma nie jest, wbrew regulacji art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a., organ wyższego stopnia nad organem prowadzącym, w ocenie skarżącego, przewlekłe postępowanie w sprawie, tj. nad Wojewodą. Z uwagi na powyższe nie można podzielić stanowiska Skarżącego wyrażonego w piśmie procesowym z dnia 6 października 2024 r., że pismo z dnia 20 czerwca 2024 r. spełnia wszystkie wymagane elementy ponaglenia. Z kolei wniesienie ponaglenie w dniu 4 października 2024 r, a więc po dacie złożenia skargi na bezczynność i przewlekłość Wojewody, nie może sanować niespełnienia warunków wniesienia skargi, określonych w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Niedochowanie wymogu z art. 52 § 2 p.p.s.a. obligowało zatem Sąd do odrzucenia, na posiedzeniu niejawnym, skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, orzeczono jak w punkcie 2 postanowienia.