II SAB/Po 158/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi I. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: stu) złotych uiszczonego wpisu od skargi. I. M., działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego - adwokata A. T., w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2022 r. wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie nierozpoznania jej wniosku z dnia 21 lipca 2022 r. (k. [...]). Skarga została opłacona wpisem w kwocie 100 zł (k. [...]). Do skargi został dołączony uwierzytelniony przez adwokata odpis pełnomocnictwa udzielonego mu m.in. przez I. M.. W dokumencie tym zawarte zostało oświadczenie o następującej treści: "Udzielam pełnomocnictwa adwokatowi T. T. ..................................... w sprawie skargi na bezczynność sanepidu (ustawa o dostępie do inf. pub.) ........." (k. [...]). W związku ze stwierdzonymi brakami skargi Sąd w dniu 23 września 2022 r. (data doręczenia – k. [...]) wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa (lub jego uwierzytelnionego odpisu) do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi (k. [...], [...]). W odpowiedzi na wezwanie sądowe adwokat A. T. przy piśmie procesowym z dnia 30 września 2022 r. (k. [...]) przedłożył odpis tego samego pełnomocnictwa, które dołączył wcześniej do skargi (k. [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Przepis art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a. stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Co do zasady, przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawiają stronom i ich organom lub przedstawicielom ustawowym prawo wyboru w zakresie sposobu reprezentacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. do skargi wnoszonej przez pełnomocnika należy dołączyć dokument, z którego wynika jego umocowanie (pełnomocnictwo) do dokonania tej czynności, jeżeli nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Nieprzedłożenie pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi. Stosowne do treści art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przewodniczący wzywa do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Z kolei, z brzmienia art. 36 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnictwo w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądem administracyjnym, 2) do prowadzenia poszczególnych spraw, 3) do niektórych czynności w postępowaniu. W świetle brzmienia przywołanych przepisów stwierdzić należy, że z treści pełnomocnictwa (dwukrotnie złożonego uwierzytelnionego odpisu tego samego dokumentu) załączonego do akt sądowych jednoznacznie nie wynika, jaki jest jego charakter oraz zakres upoważnienie dla adw. A. T. do reprezentowania strony skarżącej przed sądem administracyjnym. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z treści obu przedłożonych dokumentów, które miały potwierdzać umocowanie do działania w niniejszej sprawie – w istocie są to dwa odpisy tego samego pełnomocnictwa – nie wynika, aby miały one charakter pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi. Nie jest to również dokument dotyczący konkretnego zakresu spraw bądź też jednej, indywidualnej sprawy. Dokument umocowania w żaden sposób nie precyzuje, że prowadzenie sprawy ma dotyczyć konkretnej skargi składanej do sądu administracyjnego. Treść zwartego w tym dokumencie oświadczenia wskazuje, że miałoby ono dotyczyć jakiejś skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, nie wiadomo jednak o działanie jakiego konkretnie organu chodzi ani nawet, czy umocowanie to dotyczy skargi wnoszonej w trybie art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że "skarga" to także środek wskazany m.in. w art. 227 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego. Wspomniana regulacja stwarza możliwość wnoszenia skarg w związku z zaniedbaniem lub nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszeniem praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłym lub biurokratycznym załatwianiem spraw. Innymi słowy, skarga na działanie organu administracji może być wniesiona również w trybie wskazanym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego lub trybie określonym w przepisach szczególnych. Nie można zatem zakładać, że jeżeli tylko taki rodzaj pisma wskazano w pełnomocnictwie, to sąd administracyjny będzie w każdym wypadku adresatem pisma będącego "skargą" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 516/08, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że wskazany w pełnomocnictwie "sanepid", to potoczna nazwa stanowiąca skrótowiec nazwy "stacja sanitarno-epidemiologiczna" stosowana dla oznaczenia Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej: PIS), która działa poprzez swoje organy centralne i terenowe. Jak wynika z ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021 r., poz. 195), terenowymi organami PIS są państwowi inspektorzy sanitarni, kierujący stacjami sanitarno-epidemiologicznymi – odpowiednio: państwowy wojewódzki, państwowy powiatowy i państwowy graniczny inspektor sanitarny (patrz: art. 10 ustawy o PIS). Również i w tym aspekcie przedłożony Sądowi dokument nie pozwalał na identyfikację konkretnej sprawy administracyjnej, z związku z którą miałoby pełnomocnictwo to być udzielone. Jak już to zostało wyjaśnione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, w związku ze stwierdzonymi wadami formalnymi skargi Sąd wezwał zawodowego pełnomocnika (adwokata) do uzupełnienia tych braków poprzez złożenie pełnomocnictwa (lub jego uwierzytelnionego odpisu) do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi adwokat nadesłał uwierzytelniony odpis tego samego dokumentu, który wcześniej został dołączony do skargi. W tej sytuacji należało stwierdzić, że z żadnego ze złożonych odpisów pełnomocnictwa nie wynika jednoznacznie, przed jaką konkretnie instytucją – tj. przed jakim organem PIS – i do jakiej sprawy został umocowany adwokat reprezentujący skarżącą. Nie sposób ustalić, czy był on umocowany do wniesienia w imieniu I. M. skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w konkretnej sprawie dotyczącej informacji wskazanych we wniosku z dnia 21 lipca 2022 r. (k. [...] akt sąd. i k. [...] akt adm.). Sąd podziela przy tym to prezentowane w orzecznictwie stanowisko, z którego wynika, że przed odrzuceniem skargi sąd administracyjny nie jest zobowiązany dodatkowo wezwać bezpośrednio samą stronę do podpisania skargi. Nie ma podstaw prawnych do ponownego wezwania do uzupełnienia braków skargi bezpośrednio stronę skarżącą w sytuacji, gdy mimo prawidłowego wezwania nie zostały one uzupełnione przez osobę pełnomocnika, którego wskazano w takim charakterze w ramach sporządzenia i wniesienia skargi (por. postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2020 r. sygn. akt I FZ 252/20 oraz 23 marca 2017 r. sygn. akt I FZ 2/17 i 28 lutego 2022 r. sygn. akt I FZ 262/21, dostępne jw.). Zdaniem Sądu, przepisy ustawy nie pozwalają na przyjęcie, że jeden brak formalny (tu: niedołączenie dokumentu wykazującego umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu strony) może na skutek jego nieuzupełnienia w terminie przekształcić się w inny (w tym wypadku w brak podpisu strony na skardze). Skarga w niniejszej sprawie została bowiem podpisana, stosownie do wymogów z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podsumowując, brak wykazania prawidłowego umocowania do wniesienia skargi uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu. Wobec tego skarga podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym ze względu na zaistnienie tejże przesłanki. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia (pkt 1). Sąd z urzędu zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt 2 sentencji. Rozstrzygnięcie to wiąże Sąd od momentu, w którym postanowienie o odrzuceniu skargi będzie prawomocne.