II SAB/Po 165/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z [...] 2017 r., znak: [...], Burmistrz W. odmówił J. K. wydania zaświadczenia. Pismem z 10 lipca 2017 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, J. K. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na powyższe postanowienie. Pismem z 21 sierpnia 2017 r., doręczonym w dniu 18 września 2017 r. zawiadomiono J. K. o pozostawieniu jego zażalenia bez rozpoznania. W zawiadomieniu wyjaśniono, iż mimo wystosowania w dniu 3 sierpnia 2017r. stosownego wezwania, J. K. nie uzupełnił braków formalnych zażalenia na postanowienie Burmistrz W. z [...] 2017 r. Kolegium wskazało, że przesłanie zeskanowanego zażalenia na skrzynkę poczty elektronicznej tego organu nie może zostać uznane za uzupełnienie barków formalnych środka zaskarżenia. W dniu 21 września 2017 r. J. K. wniósł za pośrednictwem poczty elektronicznej skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu jego zażalenia złożonego w dniu 10 lipca 2017r. W skardze wskazano, iż organ ten pozostaje bezczynny mimo wniesionego ponaglenia. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisało dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśniło, że w dniu 24 sierpnia 2017 r. do Kolegium wpłynęło za pośrednictwem poczty elektronicznej ponaglenie dotyczące nierozpoznania złożonych przez J. K. zażaleń. Pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało J. K. do usunięcia braków formalnych ponaglenia. Braki formalne nie zostały jednak uzupełnione, wobec czego Kolegium pozostawiło ponaglenie bez rozpatrzenia. Organ wyjaśnił także, iż skarga jest bezzasadna, bowiem nie mógł rozpoznać złożonego zażalenia na postanowienie Burmistrza W. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych środka zaskarżenia. Odpowiadając na wezwanie Sądu, w dniu 10 października 2017 r. J. K. uzupełnił brak formalny skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie. Ponadto nadesłał dowód złożenia w dniu 24 sierpnia 2017 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, ponaglenia do Samorządowe Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.) w przypadku bezczynności organu stronie przysługuje prawo wniesienia ponaglenia. W świetle art. 37 § 3 ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Jak wynika z wyjaśnień organu oraz skarżącego, J. K. przed wniesieniem w dniu 21 września 2017 r. skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego przesłał, na skrzynkę poczty elektronicznej tego organu, pismo zatytułowane jako ponaglenie. Organ wskazał jednak w odpowiedzi na skargę, iż ponaglenie to było obarczone brakiem formalnym (brakiem podpisu), który mimo wezwania nie został uzupełniony i z tej też przyczyny nie mogło zostać ono rozpoznanie przez Kolegium. Okoliczność złożenia ponaglenia w formie skanu, przesłanego pocztą elektroniczną, potwierdził również skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu (k. 14-15 akt sądowych). W ocenie Sądu powyższe oznacza, iż J. K. przed złożeniem skargi nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, bowiem wniesione przez niego ponaglenie nie spełniało warunków formalnych, jakie nakładają na nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie mogło wywołać skutków procesowych polegających na otworzeniu drogi do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, iż art. 37 k.p.a. nie określa szczególnych warunków formalnych jakim powinno odpowiadać ponaglenie, z wyjątkiem zawartego w art. 37 § 2 k.p.a. obligu sporządzenia jego uzasadnienia. Stwierdzić zatem trzeba, iż w pozostałym zakresie do ponaglenia zastosowanie znajdą ogólne wymogi określone w art. 63 k.p.a. dotyczące zarówno treści jak i formy (por. A. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". 2017 r. Wydanie 15. – komentarz do art. 37 k.p.a. – opubl. w Systemie Informacji Prawnej: Legalis). Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Art. 63 § 3 k.p.a. stanowi natomiast, że podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z kolei art. 63 § 3a k.p.a. wskazuje, iż podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: 1) być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej; 2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru; 3) zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. Jeżeli podanie, w tym wypadku ponaglenie, nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa , w tym w art. 63 k.p.a., to zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z powyższego wynika, iż brak podpisu osoby wnoszącej podanie (lub jego stosownego uwierzytelnienia), jeśli nie zostanie usunięty pomimo wezwania do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania. Innymi słowy ponaglenie bez stosownego podpisu nie jest ponagleniem w rozumieniu art. 37 k.p.a. w zw. z art. 63 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 15 września 2000 r. o sygn. akt III SA 417/00 – publ. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 472117 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1414/16 – dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zaznaczyć przy tym należy, iż przepisy art. 63 § 3a K.p.a. ściśle określają sposób podpisania lub uwierzytelniania podania składanego do organu drogą elektroniczną. Jak stwierdzono wyżej, ponaglenie złożone przez J. K. w dniu 24 sierpnia 2017 r. nie spełniało wymogów określonych w art. 63 § 3 ani § 3a k.p.a. w zakresie jego podpisu (uwierzytelnienia). Skarżący swoje ponaglenie przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na adres poczty elektronicznej tego organu w formie skanu. Niemniej nie zostało ono podpisane podpisem elektroniczny, ani podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Z wyjaśnień organu, jak też skarżącego (wydruk korespondencji prowadzonej przez skarżącego, a działem Obsługi Klienta domeny "home.pl") wynika nadto, iż ponaglenie nie zostało uwierzytelnione przez zastosowanie innych technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 570 ), a więc w ramach prowadzonego przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego odrębnego systemu teleinformatycznego. Skarżący nie uzupełnił tego braku mimo wezwania przez organ. Tym samym przesłane do Kolegium ponaglenie nie mogło wywołać skutków prawny, bowiem nie mogło zostać rozpoznane. W konsekwencji uznać należy, iż przed wniesieniem skargi J. K. nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia – w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a – nie wniósł skutecznie ponaglenia. Tym samym jego skarga nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.