II SAB/Po 181/26

Dnia 13 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi M. E. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi. Pismem z 25 maja 2026 r. M. E. (dalej: skarżący) wniósł do tutejszego Sądu skargę, w której kwestionuje bezczynność Wojewody. Przedmiot sprawy został opisany w rubrum niniejszego postanowienia. W toku postępowania sądowoadministracyjnego ujawniono brak formalny skargi, a także brak w postaci niewykazania wyczerpania środków zaskarżenia. Przewodniczący Wydziału II Sądu wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL, względnie złożenia oświadczenia o braku numeru PESEL oraz udowodnienie, że wniesienie skargi na bezczynność Wojewody skarżący poprzedził ponagleniem - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu dnia 27 lipca 2026 r. w trybie zastępczym. Skarżący na wezwanie nie odpowiedział. Sąd zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z kolei w myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie zaistniały dwie przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi – nieuzupełnienie braku formalnego w postaci podania numeru PESEL albo złożenia oświadczenia o braku numeru PESEL i niewykazanie wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Począwszy od podania numeru PESEL albo złożenia oświadczenia o braku numeru PESEL, zgodnie z art. 46 § 1 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponadto stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wymieniony element pisma (numer PESEL skarżącego, względnie oświadczeniu o braku numeru PESEL) stanowi jeden z wymogów formalnych skargi w postępowaniu sądowym, których brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przypadkiem, w którym P.p.s.a. stanowi inaczej jest właśnie art. 58 § 1. Sąd podkreśla, że w najnowszym orzecznictwie przyjmuje sie, iż numer PESEL, pomimo braku skomplikowania tej przesłanki formalnej skuteczności wniesienia skargi, jest w pełni równoważnym wymogiem pierwszego pisma procesowego i jego niedoręczenie, pomimo skutecznego wezwania, musi skutkować odrzuceniem skargi (zob. uchwałę NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie uzupełnił tego braku formalnego skargi, mimo stosownego wezwania. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi skutkuje jej odrzuceniem niezależnie od tego, jaki to brak formalny. Przechodząc do drugiej z zaistniałych przesłanek odrzucenia skargi, w myśl art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia jest warunkiem koniecznym do "otwarcia" drogi sądowej (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.). Jeżeli nie zostanie wyczerpany środek zaskarżenia, to wówczas skarga taka musi być potraktowana jako niedopuszczalna, a w konsekwencji musi zostać odrzucona przez sąd administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność (przewlekłość) organu jest bowiem możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponieważ złożona w niniejszej sprawie skarga, nie została poprzedzona wniesieniem ponaglenia, gdyż tego nie udało się wykazać, jest ona niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wezwanie do uzupełnienia ww. braków wraz z prawidłowym pouczeniem zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 lipca 2026 r. (k. 58 akt sądowych) w trybie zastępczym. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji podczas próby doręczenia, przesyłkę dwukrotnie awizowano. Adnotacje na kopercie wskazują na prawidłową procedurę doręczenia korespondencji. Pomimo tego nie odebrano jej. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 73 § 4 P.p.s.a., który wskazuje, że skutek doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu liczonego od pierwszej próby doręczenia korespondencji. Zatem dzień 27 lipca 2026 r. otworzył 7-dniowy termin do spełnienia obowiązku, wynikającego z wezwania, które odebrał fikcyjnie skarżący. Termin do uzupełnienia braków, tj. nadesłania numeru PESEL albo oświadczenia o jego braku, jak i wykazania wyczerpania środków zaskarżenia upłynął bezskutecznie z dniem 3 sierpnia 2026 r. Do tego dnia skarżący na wezwanie nie odpowiedział. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Wobec odrzucenia skargi, od której uiszczono wpis, należało go zwrócić skarżącym. O tym zaś orzeczono na postawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 232 § 2 P.p.s.a.