II SAB/Po 189/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do rozpoznania wniosku z dnia 11 listopada 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu 11 listopada 2023 r. J. M. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") zwrócił się do Starostwa Powiatowego [...] o nadesłanie za pośrednictwem platformy ePUAP: – informacji na temat stanu zatwierdzenia i wdrożenia projektu organizacji ruchu dla drogi [...], - elektronicznej wersji umowy/zlecenia/zamówienia opracowania tego projektu; - dokumentów związanych z odbiorem i rozliczeniem pracy projektanta m.in. protokołów, odbioru , faktura/rachunek, potwierdzenie płatności. Pismem z 10 grudnia 2023 r. J. M. złożył natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskania informacji publicznej, przez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość jej przesłania. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia opisanego wyżej wniosku z 11 listopada 2023r ., 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej do dnia wniesienia skargi pozostał bez odpowiedzi. Zaznaczono ,iż informacja o organizacji ruchu stanowi informację publiczną. Tak samo informacja o działaniach w tym zakresie i dokumenty związane z tą organizacją podlegają udostępnieniu. Odpowiadając na skargę, w piśmie z 20 grudnia 2023 r. Starosta wniósł o umorzenie postępowania. Organ wskazał, iż 6 grudnia 2023 r. przygotował odpowiedź na wniosek ze stosownymi złącznikami, jednak dopiero 11 grudnia 2023 r. zrealizował w całości wniosek Skarżącego dokonując wysyłki ww. odpowiedzi. Organ zauważył, iż opóźnienie było nieznaczne, a organ w tym samym czasie musiał przygotować kilka przetargów na wykonanie remontów i modernizację dróg powiatowych oraz chodników. Znaczący wpływ na niedotrzymanie terminu miała absencja chorobowa pracowników. W piśmie z 07 stycznia 2024 r. Skarżący potwierdził, iż po wniesieniu skargi Starosta udostępnił wnioskowaną informację. W związku z powyższym Strona zmodyfikowała punkt 1 petitum skargi i w miejsce zobowiązania organu do załatwienia opisanego wniosku, wniosła o stwierdzenie bezczynności na dzień wniesienia skargi, bez rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym i rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W kontrolowanej sprawie Skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż J. M. był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Starosta jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie jest też sporne między stronami, iż powyższy wniosek z 11 listopada 2023 r. dotyczył informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Nie budzi także wątpliwości tut. Sądu, że wniosek Skarżącego do takich informacji się odnosił. Termin do załatwienia wniosku o udzielenia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie termin ten, z uwagi iż wniosek wpłynął w sobotę 11 listopada 2023 r., upływał z dniem 27 listopada 2023 r. Organ miał możliwość zapoznania się z wnioskiem dopiero 13 listopada 2023 r., o czym świadczy umieszczona na nim prezentata. W tym względzie pomocniczo powołać się można na art. 57 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Jest to rozwiązanie powszechnie przyjmowane przez prawodawcę przy obliczaniu biegu terminów i to w różnych gałęziach prawa (por. art. 115 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w terminie tym odpowiedź nie została udzielona. Z odpowiedzi na skargę - jak też załączonej do niej dokumentacji - wynika, natomiast, iż wnioskowana informacja został udostępniona w pełni w dniu 11 grudnia 2023 r., co zresztą częściowo ( co do kompletności udzielonej informacji) potwierdza Skarżący w piśmie z 7 stycznia 2024 r. Tym samym uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Strony, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Bezczynność ta ustała po doręczeniu organowi skargi i przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Ostatecznie podmiot zobowiązany prawidłowo, lecz z opóźnieniem, załatwił wniosek Skarżącego, udzielając mu wnioskowanej informacji. Mając na względzie, że wniosek J. M. został załatwiony przed wydaniem wyroku, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie I wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 11 listopada 2023 r. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a . Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, przekroczenie terminu nie było znaczne i brak jest podstaw do uznania, iż wynikało ono z celowego lekceważenie prawa Skarżącego dostępu do informacji publicznej. Podnoszone braki kadrowe oraz konieczność terminowej realizacji innych obowiązków organu, nie stanowią co prawda okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałą w sprawie bezczynność, niemniej jednak mogą one stanowić obiektywną trudność po stronie organu, która wpływa na ocenę tego, czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.