II SAB/Po 20/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Zieliński po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2008r. sprawy ze skargi Spółki "A" na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie niewydania uwierzytelnionych odpisów operatów szacunkowych oddala skargę /-/ A. Zieliński Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. (złożonym w dniu [...] kwietnia 2008 r.) G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, powołując się na art. 73 § 2 K.p.a., wniosła o doręczenie reprezentującemu ją pełnomocnikowi odpisu operatu szacunkowego sporządzonego w postępowaniach administracyjnych w sprawie ustalenia, w stosunku do Spółki, jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ([...],[...]). Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. wyjaśnił, że uwierzytelnione odpisy operatów szacunkowych zostaną wydane po dostarczeniu przez G. Sp. z o.o. dowodów uiszczenia opłaty skarbowej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1a, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 226, poz. 1635) oraz pkt 4 części II załącznika do ustawy, opłata za dokonanie poświadczenia zgodności odpisu wynosi 5 zł od każdej pełnej lub zaczętej strony. Organ wskazał, że operaty szacunkowe sporządzone w celu określenia wartości nieruchomości położonych w P., obręb Ł., arkusz mapy [...], działki nr [...] i [...] oraz działka nr [...] zawierają odpowiednio 32 i 29 stron, a tym samym opłata skarbowa za poświadczenie ich odpisów powinna być uiszczona w kwotach [...] zł i [...] zł. W odpowiedzi na wyjaśnienia organu skarżąca wskazała, iż art. 73 § 2 K.p.a. (jak również żaden inny przepis K.p.a.), nie uzależnia wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt postępowania od uiszczenia przez stronę opłaty skarbowej. Jednocześnie G. Sp. z o.o. wyznaczyła termin doręczenia odpisów operatu szacunkowego do dnia [...] maja 2008 r. albo wydania w tym terminie postanowienia o odmowie wydania odpisu w trybie art. 74 § 2 K.p.a. Uzupełniając skarżąca wyjaśniła, iż jej zdaniem art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o opłacie skarbowej dotyczy czynności urzędowych, a wydanie uwierzytelnionych odpisów nie jest taką czynnością. W kolejnym piśmie (z dnia [...] maja 2008 r.) Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. wskazał skarżącej, że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z ustawy o opłacie skarbowej. Organ przyznał, że w poprzednim piśmie omyłkowo powołano art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy dotyczący dokonania czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek i jednocześnie dodał, iż zastosowanie w sprawie znajdzie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy oraz pkt 4 części II załącznika do niej. Zgodnie z tymi przepisami opłacie skarbowej podlega: w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, wydanie zaświadczenia na wniosek. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od wydania zaświadczenia powstaje z chwilą złożenia wniosku. Opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty. Poświadczenie zgodności duplikatu, odpisu, wyciągu, wypisu lub kopii, dokonywane przez organy administracji objęte jest opłatą za każdą pełną lub zaczętą stronicę w wysokości 5 zł. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. wskazał również, że skutki nieuiszczenia opłaty skarbowej reguluje art. 261 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Jeśli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana. W konkluzji pisma, organ ponownie wyznaczył skarżącej 7 dniowy termin do złożenia opłaty za wydanie poświadczonego odpisu operatu szacunkowego. W skardze na bezczynność Prezydenta Miasta P. (działającego za pośrednictwem Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G.) G. Sp. z o.o. wniosła o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie uwierzytelnionych odpisów operatów szacunkowych sporządzonych w toku postępowań toczących się pod oznaczeniami [...] oraz [...], a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania i skierowanie sprawy do postępowania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że art. 73 § 2 K.p.a. nie uzależnia wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt postępowania od uiszczenia przez stronę opłaty skarbowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wskazując dodatkowo, że zaniechano wydania uwierzytelnionych dokumentów w oparciu o art. 261 § 3 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Przed przedstawieniem merytorycznych powodów rozstrzygnięcia Sąd zaznacza, iż wobec wniosku skarżącej i w braku żądania (innych stron) przeprowadzenia rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W skardze G. Sp. z o.o. domagała się zobowiązania organu do wydania uwierzytelnionych odpisów operatów szacunkowych z akt postępowań toczących się wobec tej spółki. Zgodnie z art. 261 § 1 K.p.a., jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej ma obowiązek wyznaczyć jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostaje zaniechana (art. 261 § 2 K.p.a.). W sytuacji, gdy czynność urzędowa polegająca na wydaniu poświadczonych akt sprawy zostaje zaniechana z przyczyn określonych w art. 261 § 2 K.p.a. nie znajduje też zastosowania art. 74 § 2 K.p.a. Przepis ten określa formę załatwienia wniosku o wydanie bądź udostępnienie akt, jeżeli zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 74 § 1 K.p.a. Tymczasem dla nadania trybu takiemu wnioskowi muszą być najpierw spełnione warunki wstępne określone w art. 261 § 1 K.p.a. Opłaty obowiązujące w sprawach rozpatrywanych w postępowaniu administracyjnym są ustanawiane i pobierane na podstawie przepisów odrębnych. Zasadniczym aktem prawnym regulującym tą problematykę jest ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 ze zm.). Jak słusznie zauważył organ, dla dokonania czynności polegającej na poświadczeniu zgodności duplikatu, odpisu, wyciągu, wypisu lub kopii, dokonanej przez organy administracji rządowej lub samorządowej lub archiwum państwowe, ustanowiono opłatę skarbową w wysokości 5 zł od każdej pełnej lub zaczętej stronicy (część II, pkt 4 załącznika do ustawy). Zasady uiszczenia tej opłaty określone zostały w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej. Zgodnie z tym przepisem opłata za wydanie odpisu wymagającej poświadczenia powinna być uiszczona z góry. W przypadku, gdy opłata skarbowa nie zostanie uiszczona, znajdzie zastosowanie wprost art. 261 § 2 K.p.a., a organ powinien zaniechać czynności uzależnionej od opłaty (wydania poświadczonych dokumentów z akt). Skoro zatem G. Sp. z o.o. występując o wydanie dokumentów z akt wymagających poświadczenia, nie uiściła opłaty skarbowej z góry, organ mógł powstrzymać się z wydaniem żądanych dokumentów. Na marginesie sprawy Sąd wyjaśnia, iż grupa czynności określona w ustawie o opłacie skarbowej mianem "Zaświadczenia" (art. 6 ust. 1 pkt 2, część II załącznika do ustawy) nie ogranicza się do wydania zaświadczeń w rozumieniu Działu VII K.p.a. i powinna być interpretowana - na potrzeby tej ustawy - z uwzględnieniem katalogów czynności zawartych w jej załączniku. W ustawie o opłacie skarbowej czynności podejmowane przez organy podzielono na urzędowe (część I załącznika do ustawy) i zaświadczenia (część II załącznika). Czynność jakiej domagała się skarżąca obejmowała poświadczenie określone w punkcie 4 części II załącznika, objęte opłatą 5 zł od pełnej lub zaczętej stronicy. Wymaga też wskazania, iż nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej mimo nie uiszczenia opłaty - na podstawie art. 261 § 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności, która powinna być uiszczona z góry 1) jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony, 2) jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity lub, 3) jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą. Żadna z tym przesłanek nie zachodziła w sprawie. Również podane przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku motywy obejmujące konieczność "zweryfikowania na zlecenie strony prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego przez podmiot posiadający uprawnienia biegłego sądowego" nie możne przemawiać za wydaniem poświadczonego operatu bez opłaty. Jak trafnie zauważył organ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. rzeczoznawca majątkowy, w tym biegły sądowy, nie ma uprawnień do weryfikowania prawidłowości operatu szacunkowego. Oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonywać może organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Także sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego (art. 157 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ A. Zieliński