II SAB/Po 21/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-20

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Wniosek o prawo pomocy nie zawierał pełnej informacji o stanie majątkowym i dochodach, a skarżąca nie uzupełniła braków pomimo wezwań sądu, co uniemożliwiło dokonanie pełnych ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, utrzymując się z emerytury i opiekując się chorym synem. Wniosek był niepełny, a skarżąca mimo wezwań sądu nie uzupełniła go o szczegółowe dane dotyczące kosztów utrzymania, leczenia i wyciągów z rachunków bankowych. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie ochrony zwierząt postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 17 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 156 m² oraz oszczędności w wysokości łącznie około [...] zł. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Nadto wskazała, że sytuacja materialna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej skarżącej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi skarżąca podała, że z powodu stanu zdrowia posiada jako jedyne źródło dochodu emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, z której wraz z chorym i niepracującym synem ponosi koszty leczenia i przejazdów do ośrodka zdrowia i utrzymuje wspólne gospodarstwo domowe. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Podała, że w lutym i marcu 2012r. otrzymała odszkodowanie, które przeznaczyła na leczenie. Koszty bieżącego utrzymania jakie ponosi to leki – 600 zł w lutym (900 zł w innych miesiącach), energia elektryczna - 320 zł na dwa miesiące, podatek od nieruchomości i śmieci w cyklu rozliczeniowym - 250 zł, telefon komórkowy – 75 zł, koszty dojazdów – 250 zł miesięcznie, abonament telewizyjny - 57 zł. Oświadczyła, że wyciągi z rachunków bankowych załączy po ich uzyskaniu, a szczegółowy spis kosztów miesięcznego utrzymania złączy po zgromadzeniu wszystkich aktualnych danych. Wnioskodawczyni dołączyła kserokopie: - PIT-37 za 2011r., PIT-40A za 2012r., z którego wynika dochód w wysokości [...] zł, - faktur z apteki na sumę około 585,86 zł w styczniu 2013r., 300 zł w lutym 2013r., 640 zł w marcu 2013r., - faktury za media, podatek od nieruchomości, - karty leczenia szpitalnego z 2007r., 2012r., opinie o stanie zdrowia z 2011r. 2012r. i 2013r. dowody wpłaty należności za wizyty lekarskie z 2011r. na kwotę 100 i 120 zł. Wnioskodawczyni powtórzyła powyższe oświadczenia w piśmie z 6 kwietnia 2013r. i 14 kwietnia 2013r. oraz ponownie złożyła kserokopie powyżej opisanych dokumentów. Nadto zwróciła się z prośbą o wydłużenie terminu do przedłożenia spisu aktualnych kosztów utrzymania i wyciągów z rachunków bankowych, których nie jest w stanie uzyskać i przesłać na czas. Ponownym zarządzeniem wezwana została do podania wyszczególnionych kosztów leczenia, w tym do podania czy skarżąca korzysta z odpłatnej pomocy lekarskiej, w jakiej wysokości i w jakim ośrodku zdrowia oraz do przedłożenia wyciągów z jej rachunku bankowego za okres ostatnich 6 miesięcy. Powyższe wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem koniecznego utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej obecnej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Ostatecznie, wnioskodawczyni nie potwierdziła w jakikolwiek sposób swoich twierdzeń o ponoszeniu obecnie kosztów prywatnego leczenia. Przedłożone dowody wpłaty pochodzą z 2011r. i łącznie wynoszą 250 zł. Zauważyć należy, że pomimo pozostawienia wnioskodawczyni, na jej prośbę, dodatkowego czasu nie uzupełniła swojego wniosku o prawo pomocy w części dotyczącej spisu kosztów miesięcznego utrzymania oraz podania wysokości kosztów leczenie w tym odpłatnego. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca przesyła korespondencję drogą elektroniczną – składa oświadczenia oraz załącza kopie dokumentów. Mogła więc udzielić odpowiedzi opartej na oświadczeniu wiedzy w każdym czasie, czego nie uczyniła. Wyjaśnienie powyższych okoliczności jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania, bowiem wysokość miesięcznych wydatków również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza. Nadto skarżąca nie przedłożyła wyciągów ze swoich rachunków bankowych. Obroty na rachunku, bowiem najpełniej odzwierciedlają wysokość środków jakimi strona realnie dysponuje. Wskazać przy tym należy, że wnioskodawczyni oświadczyła, że nadal posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Wskazała również że otrzymała odszkodowanie, które przeznacza na leki. Nie podała przy tym kwoty tego odszkodowania jaką jeszcze dysponuje. W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie pełnych ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni, pozwalających określić, czy skarżąca może pokryć chociażby część kosztów niniejszego postępowania. Brak przekonującego materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania oraz wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło