II SAB/Po 21/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-06-23
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika ze względu na swoją sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni, dysponując oszczędnościami i dochodami wystarczającymi na pokrycie kosztów utrzymania własnego i syna, nie wykazała, że po uiszczeniu tych kosztów nie dysponuje wolnymi środkami na pokrycie kosztów postępowania, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca C. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie ochrony zwierząt, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz syna, który jest na jej utrzymaniu. Skarżąca utrzymuje się z emerytury i ponosi koszty leczenia syna, który nie może podjąć pracy. Przedstawiła dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i stan zdrowia, a także wyciągi bankowe wykazujące oszczędności.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy wnioskodawczyni.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie ochrony zwierząt postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca C. K. wniosła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (k. 614), uzupełniony wnioskiem z 15 czerwca 2015r. (k. 679 i nast.). W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który znajduje się na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Z emerytury kwotę [...] zł przeznacza na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w okolicach P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Z uwagi na przewlekłość schorzeń nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów.
W oparciu o zgromadzone kserokopie dokumentów źródłowych zaczerpniętych z akt sądowych o sygnaturze II SAB/Po 164/14 ustalono, że jedynym źródłem dochodów stałych, jak i dorywczych skarżącej jest jej emerytura w wysokości [...] zł. Ponosi pełne koszty utrzymania i leczenia syna, który nie może podjąć zatrudnienia. Syn z uwagi na brak zatrudnienia, stan zdrowia, brak możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy jako bezrobotny, korzysta wyłącznie z prywatnej pomocy lekarskiej. Skarżąca korzysta z pomocy publicznej służby zdrowia. Obroty na posiadanym przez wnioskodawczynię rachunku bankowym sprowadzają się do uzyskiwania emerytury i jej wydatkowania, nie ma kredytów, pożyczek, ani zajęć komorniczych. Nie posiada samochodu. Koszty leczenia, które wynoszą do [...] zł. miesięcznie pokrywa z emerytury. Dochód w 2014r. wyniósł [...]zł. Dołączono rachunki za media, zaświadczenia o stanie zdrowia z 2010, 2012, 2013r, marca i sierpnia 2014r., zestawienia wydatków za media, ubezpieczenie, leki, koszty utrzymania samochodu za okres od stycznia do grudnia 2014r. w wysokości [...] zł., rachunki za leki w kwocie [...]zł, [...]zł i [...]zł, [...] zł, [...]zł w styczniu i lutym 2014r. oraz [...]zł i [...]zł w grudniu 2013r.
Z wyciągów z rachunku bankowego skarżącej za okres od października 2014r. do kwietnia 2015r. wynika, że stan środków na koniec października 2014r. wynosił [...]zł, listopada 2014r. wynosił [...]zł, grudnia 2014r. wynosił [...]zł, stycznia 2015r. wynosił [...]zł, lutego 2015r. wynosił [...]zł, marca 2015r. wynosił [...]zł, kwietnia wynosił [...]zł.
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycja art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Przy czym należy podkreślić, że sytuację finansową skarżącej należy badać w kontekście dochodów i kosztów utrzymania wszystkich członków jego rodziny – matki i syna.
Ze zgromadzonej dokumentacji źródłowej wynika, że comiesięczne dochody jakie uzyskuje skarżąca wystarczają w całości na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania jej i syna. Nie korzysta z pożyczek ani kredytów. Dysponuje niezmienną od kilkunastu miesięcy kwotą oszczędności przekraczającą [...]zł, jakie zgromadziła na rachunku bankowym. Nie podała, by w ostatnim czasie poniosła dodatkowe nadzwyczajne i wysokie wydatki, w tym koszty leczenia i zabiegów, które uszczuplałyby posiadane oszczędności. Korzysta bowiem z publicznej opieki zdrowotnej. Przedstawione zaświadczenia lekarskie dotyczą stanu zdrowia z lat 2010-2013 oraz 2014r. Zebrane dokumenty nie potwierdziły, by ponosiła kwotę [...] zł miesięcznie na leczenie czy leki.
Wobec powyższego, zasadą jest, że skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść skarżąca inicjująca postępowanie sądowe. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania.
W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy oraz zebrane dokumenty dotyczące aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, niemożliwe okazało się stwierdzenie, że obecnie nie może pokryć całkowitych kosztów niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło