II SAB/Po 215/24

Dnia 27 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2025 roku sprawy ze skargi P. L. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w B. do załatwienia sprawy z wniosku P. L. o udzielenie informacji publicznej z dnia 23 października 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w B. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w B. na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. L. (dalej też jako: "strona" lub "skarżący") pismem datowanym na dzień 18 grudnia 2024 r. (data wpływu do organu) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w B. (dalej również jako: "organ" albo "Dyrektor"). Skarżący zarzucił organowi naruszenie: art. 61 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez nieudostępnienie informacji polegającej na udostępnieniu; art. 61 ust. 1 Konstytucji poprzez nieudostępnienie informacji polegającej na udostępnieniu na wniosek; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej również jako: "ustawa" albo "u.i.d.p.") poprzez brak terminowego zrealizowania obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie skarżący wniósł: 1) o zobowiązanie Dyrektora do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynniśc; 3) o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 23 października 2024 r. zwrócił się w formie e-maila do Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w B. o udzielenie informacji publicznej: 1. Jaką kwotę subwencji otrzymała Szkoła Podstawowa w B. na ucznia B. L. w okresie od lutego 2023 r. do października 2024 r. z podziałem na poszczególne miesiące?; 2. W jaki sposób wydatkowana była subwencja oświatowa na w/w ucznia; 3. Jakie pomoce dydaktyczne zostały zakupione od lutego 2023 r. do października 2024 r. z których korzystał B. L.; 4. Jakie materiały dydaktyczne lub inne pomoce zostały na bieżący rok zaplanowane w ramach pomocy wynikającej z orzeczenia mojego syna. Pomimo wskazania, że informacja publiczna ma być udostępniona w formie e-mail w ustawowym terminie nie została ona udostępniona. Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że choć adres e-mail – sekretariat@[...].pl jest adresem e-mail szkoły to jednak w dniu 23 października 2024 r. nie wpłynęła korespondencja dotycząca wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Po otrzymaniu informacji o bezczynności dyrektora szkoły sprawdzono pocztę elektroniczną szkoły, w tym również folder SPAM, jednak nie odnaleziono przedmiotowego wniosku. Dyrektor zwrócił uwagę, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność skarżący nie zastosował ponaglenia, ani nie w żaden sposób nie kontaktował się ze szkołą w tej sprawie. Sposób złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak dążenia do uzyskania potwierdzenia odbioru tego wniosku, nie skorzystanie z możliwości zastosowania jakiejkolwiek formy ponaglenia, nie miały na celu uzyskanie informacji publicznej, tylko dążenie do złożenia skargi na bezczynność dyrektora szkoły. Wątpliwości Dyrektora budzi również to, czy odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania stanowią informację publiczną. Pismem procesowym z dnia 13 stycznia 2025 r. skarżący wyjaśnił, że jako nadawca wiadomości email z adres <[...]@wp.pl> posiada jednoznaczne dowody na to, że wiadomość e-mail została wysłana i doręczona do skrzynki pocztowej pozwanej na adres: -sekretariat@[...].pl>. Zgodnie z zapisem w systemie pocztowym mojego dostawcy usług e-mail, wiadomość została wysłana o godzinie 22:36:13 w dniu 23 października 2024r. Po wysłaniu wiadomości nie otrzymałem informacji zwrotnej o błędach w wysyłce, zatem należy uznać, że wiadomość została pomyślnie dostarczona do skrzynki odbiorczej pozwanej. Wiadomość otrzymała od operatora pocztowego unikalną nazwę Message-ID: [...]@grupawp.pl. Skarżący odniósł się również do argumentów podniesionych w odpowiedzi na skargę. Kolejnym pismem procesowym z dnia 13 lutego 2025 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko, a dodatkowo zarzucił Dyrektorowi Szkoły Podstawowej rzekome fałszowanie dokumentacji edukacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935). Zgodnie z art. 119 pkt 4 powyższej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie wyjaśnić należy, w kontekście zarzutów podniesionych w odpowiedzi na skargę, że wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona złożeniem ponaglenia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego z dnia 13 października 2024 r. Równocześnie poza zakresem sądowej kontroli pozostaje kwestia rzekomego fałszowania dokumentacji dotyczącej małoletniego syna skarżącego. Wzorzec materialnoprawny dla oceny zasadności przedmiotowej skargi stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w B. jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został nadany e-mailem z dnia 23 października 2024 r. W tym miejscu Sąd zauważa, że organ odpowiadając na skargę wskazuje, że korespondencja powyższa nie wpłynęła do szkoły. Mając jednak na względzie argumenty przedstawione przez skarżącego nie można było przyjąć, jakoby e-mail powyższy nie został nigdy wysłany. W powyższym zakresie należało przyjąć, że doszło do skutecznego zainicjowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a termin do jego rozpoznania rozpoczął się w dniu 24 października 2024 r. W konsekwencji, termin do udostępnienia żądanych informacji, ewentualnie do powiadomienia o przyczynach opóźnienia ze wskazaniem terminu, w którym organ udostępni informację, upłynął w dniu 07 listopada 2024 r. Równocześnie – co warte podkreślenia w kontekście niniejszej sprawy – nawet gdyby przyjąć, że wniosek istotnie nie wpłynął do organy w dniu 24 października 2024 r., to jednak organ uzyskał o nim wiedzę w dniu wniesienia skargi na bezczynność. Pomimo tego, nie podjął żadnych działań w celu jego rozpoznania. W konsekwencji do momentu rozpoznania przedmiotowej sprawy wniosek z dnia 24 października 2024 r. nie został rozpoznany, co przyznano w odpowiedzi na skargę. Tym samym uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, a obowiązkiem Sądu było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, o czym orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Z akt sprawy oraz wyjaśnień złożonych przez organ wynika, że nie był on świadomy złożonego wniosku, co choć nie wyłączało konieczności orzeczenia o bezczynności, to jednak przesądza, że stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.