II SAB/Po 22/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-09
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie wynagrodzenia radcy prawnemu z urzędu za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Opłata ustalana jest w wysokości co najmniej połowy opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem wartości przedmiotu sprawy, i podlega podwyższeniu o podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu ze skargi na bezczynność Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pełnomocnikowi z urzędu przysługiwało wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną przed sądem I instancji oraz za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesioną przez organ do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu J. K. od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu opłatę w określonej wysokości, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 kwietnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku wniosku radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi D. K. na bezczynność Miasta P. – Dyrektora Zarządu Transportu Miejskiego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia przyznać radcy prawnemu J. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu opłatę w wysokości [...] zł ([...] złotych) podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł ([...] złotych [...]) /-/ R. Talaga
Postanowieniem z dnia 17 marca 2015 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego z urzędu.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 roku Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła do reprezentowania skarżącego radcę prawnego J. K.
Wyrokiem z dnia 9 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał przedmiotową skargę oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną w I instancji, nieopłaconą nawet w części.
Pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną organu wniesioną od powyższego wyroku oraz zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych oświadczając, iż nie zostały one pokryte ani w całości ani w części.
Dnia 8 grudnia 2017 roku pełnomocnik skarżącego (prawidłowo zawiadomiony) nie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, a wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu skarżącego przekazał do rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, że w uchwale z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odpowiedź na skargę kasacyjną, o której mowa w art. 179 P.p.s.a., jest pismem procesowym strony, która nie wniosła skargi kasacyjnej. Mimo, że pismo to nie podlega szczególnym rygorom poza wskazanymi w art. 49 P.p.s.a., jej autor, profesjonalny pełnomocnik, powinien w terminie jaki zakreślił mu ustawodawca, ustosunkować się do żądań zawartych w skardze kasacyjnej, podnosić zarzuty i argumenty przeciwko podstawom kasacyjnym i ich uzasadnieniu. Zatem swym charakterem odpowiedź na skargę kasacyjną najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym przyjąć należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna), jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., I OZ 710/13).
Zgodnie z § 22 obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r. poz. 1715), które weszło w życie 2 listopada 2016r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują zatem przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1805), które weszło w życie 1 stycznia 2016 roku.
W myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2015 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia z 2015 roku, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast zgodnie § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015 roku, gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Wyjściowa kwota opłaty maksymalnej wynosi zatem 480 zł.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik został wyznaczony przed wydaniem wyroku Sądu I instancji i otrzymał wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną przed sądem I instancji. Następnie pełnomocnik sporządził i złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wniesioną w sprawie przez organ do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, należało określić za udzieloną skarżącemu z urzędu pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł (50% z [...] zł) stosownie do § 4 ust. 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia z 2015 roku. Jednocześnie należało uwzględnić, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, należało uznać, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] zł (½ z [...] zł). Opłata za udzielenie pomocy prawnej z urzędu ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2, § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2015 roku, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło