II SAB/Po 221/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2025r. II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa IV. zasądza od Prezesa Sądu na rzecz skarżącego kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 1 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") i wniósł o orzeczenie o istnieniu obowiązku Prezes Sądu do udostępnienia informacji publicznej w ilu sprawach, w których przegrywała strona reprezentowana przez Kancelarię z siedzibą przy ul. [...] w L. i w których orzekała referendarz sądowy N. P., został obciążony kosztami uczestnik reprezentowany przez tę kancelarię. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 21 maja 2025 r. zwrócił się do Prezesa Sądu o udzielenie informacji publicznej. We wniosku zawarł trzynaście pytań w punktach odnoszących się do konkretnych informacji. Prezes Sądu udostępnił informacje publiczne w zakresie jedenastu punktów, przy czym odnośnie punktu 2 in fine, odnoszącego się do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej ustalenia w ilu sprawach, w których przegrywała strona reprezentowana przez Kancelarię z siedzibą przy ul. [...] w L. i w których orzekała referendarz sądowy N. P., została obciążona kosztami strona reprezentowana przez tę kancelarię, Prezes Sądu wbrew obowiązkowi ustawowemu ani nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że treść skargi wskazuje na niezrozumienie udzielonej informacji w piśmie z dnia 5 czerwca 2025 r., albowiem niewskazanie ilości takich spraw oznaczało, że spraw, w których wspomniana kancelaria byłaby obciążona kosztami nie było. Mając na względzie treść wniesionej skargi Prezes Sądu pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. udzielił ponownie skarżącemu informacji w zakresie punktu 2 wniosku. Złożona skarga jest więc bezpodstawna i powinna zostać oddalona. Prezes Sądu nie pozostawał w bezczynności i udzielił żądanej informacji, która stanowiła informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu w zakresie udostępnienia J. C. określonej w punkcie 2 wniosku z dnia 21 maja 2025 r. informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznych. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Prezes Sądu jako organ władzy publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udostępnienia na żądanie informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Bezsporne między stronami jest także, że informacja zawarta w punkcie 2 wniosku, tj. w ilu sprawach, w których orzekała referendarz sądowy N .P. i w których uczestników reprezentowała Kancelaria, kosztami została obciążona strona reprezentowana przez tę kancelarię, jest informacją publiczną udostępnianą w trybie ustawy. Istota sporu sprowadzała się natomiast do rozstrzygnięcia, czy zarzucana Prezesowi Sądu w skardze bezczynność rzeczywiście zaistniała. W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wskazane przepisy określają prawną formę działania organów i mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Decyzja wydawana jest wtedy, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy wniosek został skierowany do podmiotu, który nie jest zobowiązany do udzielenia informacji w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy podmiot ten nie dysponuje przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem lub niejasnej. Bezczynność zaistnieje także wtedy, gdy organ odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie lub nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważenia wymaga, że skarżący zawarł we wniosku z dnia 21 maja 2025 r. 13 punktów z pytaniami, przy czym w pytaniu nr 2 zawarte są w rzeczywistości 3 odrębne pytania. Pytanie we wniosku, którego dotyczy spór brzmiało: "W ilu sprawach, w których uczestników reprezentowała Kancelaria, począwszy od objęcia stanowiska referendarza sądowego orzekała Pani N. L.? W ilu z tych spraw zapadały rozstrzygnięcia niekorzystne dla strony reprezentowanej przez ww. Kancelarię oraz w ilu sprawach kosztami została obciążona strona reprezentowana przez "Kancelaria"? (k. 1 akt adm.). W odpowiedzi z dnia 5 czerwca 2025 r. w zakresie tego pytania organ wskazał, że "w 96 sprawach orzekała Pani N. P. , w 12 sprawach zapadły niekorzystne dla kancelarii orzeczenia" (k. 2 akt adm.). Oznacza to, że organ odpowiedział więc jedynie na dwie pierwsze części pytania, pozostawiając bez jakiekolwiek odpowiedzi ostatnią część pytania, czyli "w ilu sprawach kosztami została obciążona strona reprezentowana przez Kancelarię". Błędne jest przy tym stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że udzielona odpowiedź nie została przez skarżącego dobrze zrozumiana i powinien był się on domyślić, że "niewskazanie ilości takich spraw oznaczało, że spraw, w których ta kancelaria byłaby obciążona kosztami nie było". Nie jest to bowiem ani jasne, ani oczywiste. Brak udzielenia odpowiedzi na pytanie nie jest równoznaczne z udzieleniem odpowiedzi "nie było takich spraw", czy też "0 spraw". Skarżący miał podstawy aby sądzić, że ta część jego pytania została przeoczona lub też że milczenie organu jest równoznaczne z odmową udzielenia informacji publicznej przy jednoczesnym braku wydania decyzji w tym zakresie. Organ ma natomiast obowiązek udzielić żądanej informacji każdorazowo w sposób jasny i pełny. W innym przypadku naraża się właśnie na zarzut bezczynności. Dalej, skoro wniosek z dnia 21 maja 2025 r. wpłynął do organu w dniu 26 maja 2025 r. (prezentata na wniosku, k. 1 akt adm.) oznacza to, że organ winien udzielić stosownej informacji do dnia 9 czerwca 2025 r. Ostatecznie z akt sprawy wynika, że organ po wpływie do niego skargi udzielił żądanej informacji w piśmie z dnia 8 sierpnia 2025 r. wskazując, że spraw, w których ta kancelaria byłaby obciążona kosztami nie było (k. 5 akt adm.). Oznacza to, że organ pozostawał w bezczynności od dnia 10 czerwca 2025 r. do dnia 8 sierpnia 2025 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, natomiast z uwagi na załatwienie przez organ wniosku skarżącego już po wniesieniu skargi, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w pkt I sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2025 r. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie III wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa, albowiem organ nie zlekceważył wniosku strony i udzielił na niego odpowiedzi, omyłkowo omijając jedną część pytania. Zaraz po wpływie skargi organ udzielił przy tym żądanej informacji. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.