II SAB/Po 24/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi I.C. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie przeprowadzenia badań określenia poziomu promieniowania elektromagnetycznego; postanawia odrzucić skargę /-/ A. Łaskarzewska Skarżąca I.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zakresie niewydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie badań pola elektromagnetycznego wokół transformatora wysokiego napięcia umieszczonego bezpośrednio pod mieszkaniem skarżącej na Os. [...] w P. W uzasadnieniu skargi podała, że sprawa nie została załatwiona zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawców i przepisami kodeksu postępowania administracyjnego; postępowanie wszczęte przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie zostało zakończone wydaniem decyzji. Skarżąca nie wniosła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie na podstawie - art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. z 2000r.). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej odrzucenie jako bezprzedmiotowej, a w wypadku nie uwzględnienia wniosku o odrzucenie, o oddalenia skargi jako bezzasadnej. Argumentując za odrzuceniem skargi organ podniósł, że pismo I.C. nie wszczynało postępowania kontrolnego, ani administracyjnego. Przepisy prawne zawarte w rozdziale 3 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tj. Dz. U. Nr 112, poz. 982 ze zm., z 2002r.) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) nie przewidują możliwości wszczęcia postępowania kontrolnego poprzez doręczenie wniosku pochodzącego od osoby trzeciej względem kontrolowanego. Skarżąca nie wykazał interesu prawnego umożliwiającego jej wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Ze względu na brak interesu prawnego skarżąca nie mogła być stroną postępowania, ani innego rodzaju uczestnikiem postępowania upoważnionym do jego wszczęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jednakże z innych powodów niż wskazane w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę. Niewątpliwie w przypadku bezprzedmiotowości postępowania organ administracji publicznej powinien zakończyć postępowanie poprzez wydanie decyzji o jego umorzeniu - art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.). Taki sposób zakończenia postępowania zapewnia stronie gwarancje procesowe przewidziane w postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza możliwość odwołania się do organu II instancji oraz zaskarżenia decyzji ostatecznej tego organu do sądu administracyjnego (wyrok NSA z 16 lipca 1982r. opublikowany w ONSA 1982, z . 2, poz.. 72, Lex nr 9693). Wskazać należy, że przesłanka bezprzedmiotowości może powstać w trakcie postępowania, czyli w sprawie zawisłej, albo może wtedy się ujawnić, albo też dopiero w toku postępowania zostanie stwierdzona (B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne" Warszawa 2002, str. 213.). Zgodnie z art. 52 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca przed skierowaniem sprawy na drogę sądowoadministracyjną powinna wyczerpać środki zaskarżenia dostępne w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie służy stronie zażalenie, które wnosi się do organu wyższego stopnia. Tego koniecznego warunku dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego skarżąca nie spełniła. Nie można uznać, że czynności procesowe skarżącej w postaci: zażalenia na postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości oraz wezwanie organu I instancji do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] marca 2005r., spełniają warunek wyczerpania środków zaskarżenia dostępnych w postępowaniu przez Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska. Czynności te nie są równoważne wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia, czyli Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wobec powyższego w oparciu o art. 58 §1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia. /-/ A. Łaskarzewska