II SAB/Po 26/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 września 2008 r. sprawy ze skargi H. P. i D. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie; I. nakazuje Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. załatwienie, w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, wniosku H. P. z dnia 30 stycznia 2008 r. przez wydanie postanowienia w trybie art. 113 § 2 kpa, II. oddala skargę D. G., III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego H. P. kwotę 357,- zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zobowiązał B. i M. S. do zaniechania wszelkich robót budowlanych na rozbudowanym budynku inwentarskim (chlewni) oraz przebudowanych dachach budynków gospodarczych, zlokalizowanych na działce nr ewid. geod. [..] przy ul. Kr. w L., gm. K. Decyzję tę doręczono stronom postępowania H. P., D. G. oraz B. i M. S. w dniu 21 stycznia 2008r. W dniu 30 stycznia 2008r. H. P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w oparciu o przepis art. 113 § 2 kpa o wyjaśnienie powyższej decyzji. W szczególności zażądał wyjaśnienia: 1. Czy w związku z tym, że decyzja dotyczy zaniechania wszelkich robót budowlanych na rozbudowywanych i przebudowywanych budynkach, można sądzić, że roboty budowlane nie zostały zakończone? Jeśli tak, to jakie roboty budowlane pozostały jeszcze do wykonania? 2. Na jakiej podstawie organ stwierdza, ze inwestor dokonał odstępstwa od warunków udzielonego pozwolenia na budowę tylko w zakresie zmiany konstrukcji obiektu, gdy tymczasem z ustaleń dokonanych w trakcie dowodu z oględzin jednoznacznie wynika, że charakterystyczne parametry obiektu budowlanego (np. kubatura) mogą być inne niż w zatwierdzonym projekcie? 3. Z decyzji nie wynika, że chlewnia jest usytuowana w odległości 4,57 m od granicy działki wnioskodawcy? 4. Z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] wynika jednoznacznie, że wybór czynności nakazowej z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego zależny jest nie od charakteru i kwalifikacji odstąpienia, a od stopnia zaawansowania robót budowlanych. W przedmiotowej decyzji organ nie uzasadnił (nie wykazał) w żaden sposób swojego wyboru - zaniechania robót od stopnia ich zaawansowania. 5. Oczywistym jest, że nakaz zaniechania wszelkich robót jest równoznaczny z brakiem możliwości na obecnym etapie użytkowania chlewni i przebudowywanych budynków gospodarczych. Tolerowanie użytkowania w/w obiektów i nie podejmowanie czynności, o których mowa w art. 57 ust. 7 i art. 59 f Prawa budowlanego należy postrzegać jako przestępstwo z art. 231 § 1 kk. 6. Czy inwestor, chcąc legalnie przystąpić do użytkowania chlewni i przebudowywanych budynków gospodarczych powinien wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie nowego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, czy tylko o zatwierdzenie projektu budowlanego? W odpowiedzi organ pismem z dnia 28 lutego 2008r., doręczonym H. P. w dniu 4 marca 2008r., wezwał do uzupełnienia wniosku - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania - poprzez dostarczenie upoważnienia D. G. do występowania w jej imieniu przed organem, Wezwanie uzasadnił wskazując, iż z dokumentów będących w posiadaniu organu wynika, że D. G. jest również współwłaścicielką nieruchomości przy ul. K. w L., której dotyczą sprawy poruszane przez wnioskodawcę w podaniu. W dniu 17 marca 2008r. D. G. złożyła pismo, w którym wyjaśniła, iż uzupełnia jej i H. P. wniosek zgodnie z wezwaniem z dnia 28 lutego 2008r. i w związku z tym przedkłada nowy wniosek podpisany przez nią i jej brata H. P.. Do pisma dołączyła wniosek odpowiadający treści wnioskowi H. P. z 30 stycznia 2008r. Pismem z dnia 16 kwietnia 2008r., doręczonym adresatom w dniu 18 kwietnia 2008r., organ udzielił odpowiedzi na pismo D. G. i H. P. z dnia 17 marca 2008r., jednocześnie wskazując, iż uważa, że żądania podnoszone przez stronę w poszczególnych jego punktach w większości nie dotyczą treści przedmiotowej decyzji, w związku z powyższym nie widzi podstaw do zastosowania procedury określonej w art. 113 § 2 kpa. W dniu 5 maja 2008r. D. G. i H. P. wnieśli zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na niezałatwienie w terminie żądania strony z dnia 30 stycznia 2008r. w sprawie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..]. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wezwanie przez organ I instancji H. P., który występował w swoim imieniu, do przedłożenia upoważnienia D. G. było bezzasadne. Organ powinien był w drodze postanowienia, na które służy zażalenie wyjaśnić wątpliwości co do treści decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydając przez ponad trzy miesiące postanowienia naruszył przepis art. 35 kpa. Następnie w dniu 4 lipca 2008r. D. G. i H. P. wnieśli do Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w załatwieniu sprawy - żądania z dnia 30 stycznia 2008r. wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia 16 stycznia 2008r. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 12, 35, 113 § 2 kpa poprzez ich niezastosowanie oraz art. 61 § 3 kpa przez jego błędną wykładnię i jego niezastosowanie. Podnieśli, iż wyjaśnienie wątpliwości treści decyzji wymaga - zgodnie z art. 113 § 2 kpa - wydania postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Od złożenia podania z dnia 30 stycznia 2008r. minęły ponad cztery miesiące, a sprawa nie została załatwiona. Tym samym naruszono przepis art. 35 kpa zobowiązujący organ do załatwienia sprawy w terminie miesiąca. W ocenie skarżących organ bezpodstawnie wezwał H. P. do przedstawienia upoważnienia D. G. do złożenia wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji. Nadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był stosownie do przepisu art. 133 w zw. z art. 144 kpa przesłać zażalenie na bezczynności wraz z aktami sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w terminie 7 dni, od dnia, w którym otrzymał zażalenie. Tymczasem organ zażalenie przesłał niemalże z miesięcznym opóźnieniem. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, iż skoro właścicielami nieruchomości przy ul. K. w L. są H. P. i D. G., a żądanie zostało podpisane tylko jednego ze współwłaścicieli – H. P., to należało wezwać go w trybie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia wniosku o upoważnienie D. G. do występowania w jej imieniu. W zakreślonym przez organ terminie nie uzupełniono wniosku, dlatego organ pozostawił go bez rozpoznania. Dopiero w dniu 17 marca 2008r. D. G. złożyła "ponowne" żądanie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia [..] podpisane przez oboje skarżących. Pismem z dnia 16 kwietnia 2008r. organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi, informując jednocześnie, że nie było podstaw do zastosowania procedury przewidzianej w art. 113 § 2 kpa. Jednocześnie organ uznał, że pismo z D. G. i H. P. z dnia 5 maja 2008r. nie jest zażaleniem na niezałatwienie sprawy, ponieważ stronom udzielono odpowiedzi w przewidzianym terminie. Powiatowy Inspektor wskazał też, że nie podziela poglądu organu odwoławczego jakoby bezzasadnie wezwano H. P. do uzupełnienia podania, a następnie pozostawiono podanie bez rozpoznania. Organ wzywając wnioskodawcę do uzupełnienia pisma z dnia 30 stycznia 2008r. chciał bowiem jednocześnie uzyskać potwierdzenie autentyczności podpisu, gdyż złożony na wniosku podpis był nieczytelny, znacznie różnił się od wcześniej składanych podpisów i trudno było stwierdzić, czy pochodzi od wnioskodawcy. Ponadto zdaniem organu I instancji Wojewódzki Inspektor nie uwzględnił faktu, ze większość żądań wniosków z 30 stycznia i 17 marca 2008r. nie dotyczyła treści spornej decyzji, a wcześniejszych rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skargę D. G. i H. P. uznać należało za dopuszczalną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Pkt 2 art. 3 § 2 powołanej ustawy przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Oznacza to, że do sądu administracyjnego można zaskarżyć m.in. bezczynność organu, w przypadku, gdy ten zobowiązany jest do wydania postanowienia, na które służy zażalenie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2008r. H. P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z żądaniem wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia [..] zobowiązującej B. i M. S. do zaniechania wszelkich robót budowlanych na rozbudowanym budynku inwentarskim (chlewni) oraz przebudowanych dachach budynków gospodarczych, zlokalizowanych na działce nr ewid. geod. [..] przy ul. K. w L., gm. K. Żądanie to zostało wniesione w trybie art. 113 § 2 kpa. Stosownie do powołanego przepisu organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Na postanowienie w sprawie wyjaśnienia służy zażalenie (§ 3 przepisu). Tym samym skoro skarga dotyczyła bezczynności organu co do niewydania postanowienia w przedmiocie wątpliwości co do treści decyzji, na które przysługuje zażalenie, skargę należało uznać za dopuszczalną. W ocenie Sądu nie zasługiwała na uwzględnienie skarga D. G. Wyjaśnić trzeba, że przedmiotem niniejszej skargi była bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K co do niezałatwienie wniosku nie D. G., lecz H. P. z dnia 30 stycznia 2008r., którym to zażądał on od organu wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia [..]. Skoro zatem jedynie H. P. zwrócił się pismem z dnia 30 stycznia 2008r., w trybie art. 113 § 2 kpa, do organu o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie można uznać, iż organ pozostawał w bezczynności wobec D. G.. Bez znaczenia przy tym jest, że skarżący w dniu 17 marca 2008r. wspólnie zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z [..]. Wniosek ów i kwestia jego załatwienia aktem z dnia 16 kwietnia 2008r. nie są bowiem przedmiotem skargi. W ocenie Sądu zasadna zaś okazała się skarga H. P. Po pierwsze stwierdzić należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem art. 64 § 2 kpa wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku z dnia 30 stycznia 2008r. o wyjaśnienie treści decyzji. Z przepisu tego wynika, że organ wzywa wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, jeżeli podanie to nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Tymczasem organ, wzywając w dniu 28 lutego 2008r. skarżącego do dostarczenia upoważnienia D. G. do występowania w jej imieniu przed organem, nie wskazał ani podstawy prawnej swego żądania, ani nie uzasadnił, skąd wywodzi, iż wniosek w trybie art. 113 § 2 kpa skarżący wnosi również w imieniu D. G.. Zwrócić należy uwagę na fakt, że H. P. we wniosku z dnia 30 stycznia 2008r. wyraźnie wskazał, iż to on żąda wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji organu z [..]. Z treści wniosku w żaden sposób nie wynika, by wolą skarżącego było również działanie w imieniu D. G.. Ponadto żaden przepis prawa nie stanowi, by z wnioskiem o wyjaśnienie treści decyzji w przedmiocie odstępstw od pozwolenia na budowę, współwłaściciele nieruchomości mogli wystąpić jedynie wspólnie. Uznając więc, iż bezzasadne było wezwanie do usunięcia braków wniosku, konsekwentnie stwierdzić należy, że nie było podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z powyższego wynika zatem, że organ pozostawiając wniosek bez rozpoznania dopuścił się bezczynności. Zobowiązany był bowiem, stosownie do treści art. 113 § 2 w zw. z art. 35 § 1-3 kpa bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca, wydać postanowienie wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji, ewentualnie postanowienie o odmowie wyjaśnienia wątpliwości. Dlatego, Sąd na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Skargę D. G. oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku), zaś o kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). /-/ M.Kwiecińska /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska