II SAB/Po 267/25
WyrokWSA w Poznaniu2026-01-08
Skład orzekający: Arkadiusz Skomra, Wiesława Batorowicz, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zachodzi, gdy organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, ale skarżący kwestionuje kompletność i zakres udzielonych informacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że bezczynność organu nie zachodzi, gdy organ udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie i w zakresie posiadanych informacji, nawet jeśli skarżący uważa odpowiedź za niewystarczającą. Organ powinien wypowiedzieć się co do posiadania informacji lub ich braku, a także wskazać, gdy żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W takim przypadku skarga na bezczynność jest bezzasadna i powinna zostać oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczący szczepień ochronnych. Organ udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, jednak skarżąca uznała je za niewystarczające i wniosła skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2026 r. w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
J. K. (dalej jako: "Skarżąca") pismem z 23 września 2025 r. (data wpływu do organu 25 września 2025 r.) wniosła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako: "organ" lub "PPIS") wniosek o udostępnienie informacji publicznej na wskazane 22 pytania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 8 października 2025 r. nr [...] udzielił Skarżącej odpowiedzi na wniesione pismo.
Pismem z 21 października 2025 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej oraz wniosła o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku i udzielenia informacji publicznej;
2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie dotyczącym szczepień ochronnych. Pismem z dnia 8 października 2025 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek, niemniej jednak, zdaniem Skarżącej organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania", odsyłając Skarżącą do publikacji. Do dnia złożenia skargi Skarżącej nie udzielono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 8 października 2025 r. W ocenie Skarżącej odpowiedzi oraz odesłanie do publikacji są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o oddalenie wniosków w niej zawartych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pismem z dnia 8 października 2025 r. (znak: [...]), a więc z zachowaniem ustawowego terminu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny udzielił skarżącej odpowiedzi odnośnie pkt. 2, 4, 6, 10, 12 i 18 wniosku. W zakresie pkt. 1, 3, 5, 9 (w części dotyczącej pytania "ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu") oraz 11 wniosku organ udzielił odpowiedzi stwierdzając, że nie posiada żądanej informacji. W odniesieniu natomiast do pytań zawartych w pkt. 7,8, 9 (w części dotyczącej pytania "kto ustala liczbę przeciwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?"), 14, 16, 17 i 22 wniosku oraz jego nienumerowanej części organ wskazał, iż żądane w nich informacje nie stanowią informacji publicznej. Zapytania zawarte w tych punktach dotyczyły: (pkt 7) powodów braku zaleceń Głównego Inspektora Sanitarnego w zakresie "posiewu wkierunku prątka szczepionkowego BCG", (pkt 8) przypadków "gruźlicy poszczepiennej" wśród dzieci w Polsce, (pkt 9) listy przeciwskazań do szczepień w Polsce, (pkt 14) naruszenia art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z "przymuszaniem do szczepień", (pkt 16) wykluczenia przez lekarza "nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem" oraz badań, które "można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności", (pkt 17) zaleceń WHO dotyczących "stosowania przymusu szczepień" i (pkt 22) prawnego obowiązku szczepień ochronnych w Niemczech. Z kolei w zakresie pytań 13 i 15 wniosku, które dotyczyły ubiegania się o odszkodowanie w przypadku śmierci lub uszczerbku na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz liczby wypłaconych odszkodowań w Polsce w związku z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, organ poinformował, że dysponentem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jest Rzecznik Praw Pacjenta, stąd wszelkie pytania w tym zakresie należy kierować bezpośrednio do Biura Rzecznika Praw Pacjenta. W odniesieniu natomiast do pkt. 19-21 wniosku, które dotyczyły de facto procesu legislacyjnego rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, organ wskazał, że wydawanie rozporządzeń regulujących kwestie obowiązkowych szczepień ochronnych pozostaje w kompetencji Ministra Zdrowia, a zatem wszelkie pytania w tym zakresie należy kierować bezpośrednio do Ministerstwa Zdrowia.
PPIS wskazał, iż w świetle powyższego zarzuty zawarte w skardze, dotyczące nieudostępnienia "innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 8 października 2025 r.", jak również udzielenia odpowiedzi na zadane pytania "w nikłym stopniu" oraz "odsyłania do publikacji" są całkowicie bezpodstawne. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy, organ ustosunkował się do każdego pytania zadanego przez skarżącą oraz udzielił odpowiedzi w granicach posiadanych kompetencji i wiedzy odnośnie poruszanych zagadnień - co istotne, większość z nich nie dotyczyła uprawnień organu określonych w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) i wykraczała poza zakres pojęcia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a..
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek Skarżącej z dnia 23 września 2025 r. (wpływ do organu 25 września 2025 r.).
W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.), z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).
Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".
Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także takiej, której organ nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17, CBOSA).
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności można mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W niniejszej sprawie nie jest również przedmiotem sporu, iż państwowy powiatowy inspektor sanitarny był podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p..
Oceniając zakres przedmiotowy wniosku Skarżącej wskazać należy, iż zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 u.d.i.p., który w formie przykładowego (tj. otwartego) katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym.
Wobec powyższego wskazać należy, iż Skarżąca wystąpiła do organu o udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?
5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu i całego kraju na przestrzeni ostatnich 5 lat?
6. Czy w statystykach Państwa urzędu, jak i całego kraju rozróżnia się przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak, to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie, to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?
7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?
8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?
9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień, w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
19. Czy Minister Zdrowia, wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?
22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób - np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?
Zdaniem Sądu z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku Skarżącej pytań, nie wszystkie z podniesionych kwestii mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416, dalej jako: u.p.i.s.), została ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego (art. 3 u.p.i.s.) i bieżącego (art. 4 u.p.i.s.) nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 5 u.p.i.s.), a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 6 u.p.i.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., czyli w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2024 r., poz. 924, dalej jako: u.z.z.c.z.), państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Źródłami danych do rejestru są m. in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze (por. m. in. wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., III OSK 6176/21 i cyt. tam orzecznictwo).
Objęte spornym wnioskiem informacje, o których mowa w pytaniach nr: 1, 9, 14-22 leżą poza obszarem publicznej działalności inspektora sanitarnego. Pytania nr 1, 9 i 16 stanowią zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych, a zatem nie stanowią informacji publicznej. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres wyznacza art. 17 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2024 r. poz. 924; dalej jako: u.z.z.c.z.) w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2011 r., nr 182, poz. 1086). Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki, której dotyczy pytanie 1 zawarte we wniosku (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2024 r., II SAB/Łd 129/23 i cyt. tam orzecznictwo). Ponadto Inspektor wprost wskazał, że nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych. Podobny charakter ma pytanie numer 9, które dotyczy "listy przeciwskazań do szczepień w Polsce" i tego, kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia. Pytanie jest dość niejasne, ale sprowadza się do wiedzy medycznej, a częściowo także prawniczej – ale niewątpliwie są to informacje z zakresu wiedzy specjalistycznej. Wypada także zauważyć, że przeciwskazania do podania leku są wskazywane w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2024 r., poz. 686). Również odpowiedź na pytanie, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem (pytanie numer 16) niewątpliwie stanowi element wiedzy medycznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2024 r., IV SAB/Po 69/24). Organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów. Nie stanowią one informacji publicznej. Taki charakter mają zapytania o zgodność obowiązku poddania się szczepieniu z Konstytucją RP (pytanie numer 14), a także o tryb dochodzenia odszkodowania w związku z negatywnymi następstwami szczepienia (pytanie numer 15); dotyczy to także pytań nr 18 – 22. Odpowiedź na te pytania sprowadza się do znajomości przepisów prawa, których treść nie stanowi informacji publicznej, a ponadto należy stwierdzić, że Inspektor nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2024 r., II SAB/Bd 16/24). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia - pytanie nr 17 (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z 16 marca 2023 r., II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z 24 stycznia 2023r., II SAB/Lu 161/22 oraz cyt. tam orzecznictwo). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym.
Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.
W zakresie pytania nr 8 (odszkodowania za niepożądane odczyny poszczepienne) skarżąca domagała się z kolei udzielenia informacji publicznej, co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta. Natomiast w zakresie pytania nr 2 (liczba osób dorosłych uchylających się od szczepień) i pytania nr 3 (liczba osób zaszczepionych z rozbiciem na wskazane przez skarżącą konkretne narodowości) skarżąca domagała się udzielenia przez organ informacji, których organ nie posiada, ponieważ tego rodzaju statystyk nie obejmują ani prowadzone przez niego rejestry, ani też przekazywane mu przez podmioty prowadzące szczepienia informacje zawarte w kwartalnych sprawozdaniach.
Organ prawidłowo poinformował zatem skarżącą, że nie posiada informacji w żądanym zakresie. Sąd stanął na stanowisku, mając na uwadze dokonaną wyżej analizę kompetencji organów inspekcji sanitarnej, że udzieloną przez organ w tym zakresie odpowiedź należy uznać jako wystarczającą.
Należy również dodatkowo dostrzec, że organ udzielił skarżącej w odpowiedzi informacji i wyjaśnień, których zakres wykracza poza wykonanie obowiązku udzielenia informacji publicznej. Na tej podstawie nie można również sformułować, po uzyskaniu tego rodzaju dodatkowych odpowiedzi, zarzutu pozostawania w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielnie informacji publicznej. Zauważyć przy tym należy, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi zastrzeżeń, co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której przywołano fragment z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż niepełna lub niejasna odpowiedź wyczerpuje znamiona bezczynności. Jak już odnotowano powyżej, na etapie postępowania sądowo-administracyjnego (w skardze) nie wskazano na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi, w tym zwłaszcza, które z wypowiedzi organu są dla skarżącej niewystarczające.
Rozpoznanie wniosku wbrew ocenie skarżącej było tym samym pełne. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że udzielenie odpowiedzi na wniosek nastąpiło również terminowo.
W przedmiotowej sprawie podstawowy termin 14 dni na rozpoznanie wniosku w związku z jego wpływem do organu w dniu 25 września 2025 r. upływał z dniem 9 października 2025 r. Przed upływem tego terminu w dniu 8 października 2025 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek.
Podsumowując stwierdzić należy, że organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącej w ustawowym terminie, w miarę posiadanych informacji - w sposób możliwie pełny i konkretny. Uczynił to, udzielając wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na wszystkie zadane pytania. Stąd też brak podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W zapytaniach dotyczących kwestii niebędących w zakresie kompetencji PPIS organ wskazał, w jakich specjalistycznych jednostkach można uzyskać odpowiedzi. Żadne z 22 pytań nie pozostało bez odpowiedzi. Zarzuty skargi okazały się zatem bezpodstawne. Brak jest też dokładnego wskazania przez skarżącą, w jakim zakresie – jej zdaniem – odpowiedzi były "nikłe", co nie pozwala na szersze ustosunkowanie się do tego zarzutu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło