II SAB/Po 274/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 21 września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 12 października 2025 r. J. M. (dalej też jako skarżący lub strona) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskania informacji publicznej, przez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość jej przesłania. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z dnia 21 września 2025 r. dotyczącego przesłania pocztą elektroniczną informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze gminnej - ulicy [...] od 16 maja 2025 r., elektronicznej wersji dokumentów (lub ich treści) otrzymanych, wytworzonych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Motywując skargę skarżący podał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli w dniu 6 października 2025 r. W tym terminie, ani do dnia sporządzenia skargi organ w żaden sposób nie zareagował na jego maila, w związku z czym Burmistrz Miasta pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dniu 4 maja 2025 r. do Urzędu Miejskiego w [...] drogą elektroniczną od skarżącego z adresu: [...], wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej i przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji dla ul. [...] w Z.. W dniu 15 maja 2025 r. odpowiedziano skarżącemu, że w związku z brakiem organizacji ruchu drogi gminnej ul. [...] podjęto w trybie pilnym prace projektowe. W związku z podjętą deklaracją organ zlecił wykonanie projektu Planu Organizacji Ruchu (POR). Przedmiotowy dokument został sporządzony przez projektanta i odebrany w dniu 19 maja 2025 r. Wprowadzenie POR zostało zgłoszone z dniem 1 sierpnia 2025 r. na podstawie pisma znak [...] z dnia 23 lipca 2025 r. Burmistrz wskazał, że nie zarejestrował wpływu wniosku J. M. za pomocą poczty elektronicznej dnia 21 września 2025 r., o którym skarżący pisze w swojej skardze. Skarżący nie wykazał również składając skargę w niniejszej sprawie, aby taki wniosek został przez niego złożony w jakiejkolwiek formie. W związku ze złożoną w dniu 12 października 2025 r. skargą na bezczynność Burmistrza Miasta dotyczącą nieudostępnienia informacji publicznej w zakresie organizacji ruchu na drodze gminnej - ulicy [...], organ potraktował ją jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiotowej sprawie. W dniu 27 października 2025 r. skarżący otrzymał od organu w wersji elektronicznej Projekt zmiany stałej organizacji ruchu na ulicy [...]. Pismem procesowym z dnia 18 stycznia 2026 r. J. M. odnosząc się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, wskazał, że wniosek z 21 września 2025 r. nie był pierwszą korespondencją skierowaną przez skarżącego do organu na adres opublikowany na jego stronach internetowych. Poprzedni wniosek z 4 maja 2025 r. został załatwiony prawidłowo - skarżący odpowiedź uzyskał w terminie na adres, z którego wysłał wniosek. Wobec tego jego adres powinien być już zarejestrowany w systemach organu jako bezpieczny nadawca i kolejne wiadomości nie powinny być blokowane. Na potwierdzenie wysłania wniosku 21 września 2025 r. skarżący przedstawił wydruk wiadomości do pliku PDF opatrzonego podpisem kwalifikowanym. W ramach zarządzania wysłanymi wnioskami, jak i w celach dowodowych każdy wniosek skarżący wysyła z kopią ukrytą na indywidualny adres email w systemie Nozbe, generowany odrębnie dla każdego zadania w poszczególnych projektach. Wiadomość została wysłana 21 września 2025 r. o godz. 00:58, a godz. 00:59:01 została zarejestrowana w systemie Nozbe. W ciągu kilkudziesięciu kolejnych sekund zarejestrowane zostały zmiany dokonane przeze stronę - m.in. termin na udzielenie odpowiedzi został ustawiony na 6 października 2025 r. Skarżący załączył wydruk z ww. systemu. Skarżący potwierdził także, że Burmistrz udostępnił mu w dniu 27 października 2025 r. objęte wnioskiem z 21 września 2025 r. informacje, wobec czego zmodyfikował swoje żądanie i wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, obowiązkiem sądu w pierwszej kolejności jest wówczas zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez tę ustawę. W świetle u.d.i.p., aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organ, do którego skarżący skierował wniosek z 21 września 2025 r. tj. Burmistrz Miasta, jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, w związku z czym – jako organ władzy publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że żądana informacja, jako dotycząca sposobu wykonywania zadań publicznych przez organ, posiada kwalifikowany przymiot na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczy ona wykonywania jego zadań, jako organu zarządzającego ruchem na drogach w rozumieniu art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), w szczególności w formach wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784). Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że otrzymał jedynie pierwszy z wniosków strony wystosowanych e-mailem z dnia 4 maja 2025 r. Tymczasem niniejsza skarga dotyczy wniosku z 21 września 2025 r. który wedle wiedzy organu nigdy do niego nie dotarł. Zauważenia wymaga, że skarżący przy piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2026 r. przedłożył wydruk z poczty e-mail oraz z systemu Nobze (który stanowi internetowe narzędzie do zarządzania zadaniami- dop. autor), które wskazują że w dniu 21 września 2025 r. na adres email organu [...] został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej (k.52-54 akt sądowych). W ocenie Sądu skarżący wykazał, że skutecznie złożył wniosek. Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził jedynie, że wniosku nie otrzymał, nie przedstawił jednak żadnej argumentacji ani dowodów, która miałaby to potwierdzić bądź usprawiedliwić. Podkreślić należy, że skoro skarżący przedstawił niebudzący wątpliwości Sądu wydruk potwierdzający wysłanie do organu na prawidłowy i opublikowany na oficjalnej stronie internetowej organu adres e-mail to samo oświadczenie organu o nieotrzymaniu emaila nie mogło podważyć tej okoliczności. Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną, a złożenie wniosku dostępowego wywołuje konieczność adekwatnego działania organu, zgodnie z wymogami stawianymi w przepisach u.d.i.p. Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskującego w tej formie o udostępnienie informacji publicznej. A zatem organ zobowiązany jest do obsługi elektronicznej skrzynki pocztowej w sposób sprawny, umożliwiający skuteczny przepływ informacji, w szczególności poprzez bieżącą kontrolę, czy wysyłane do niego wiadomości nie wpadają do "spamu" (por. np. wyrok NSA z 19 maja 2017 r., I OSK 2589/15). Wobec tego Sąd uznał, że skarżący skutecznie złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną, co skutkowało przeniesieniem ciężaru braku doręczenia takiej korespondencji na organ, któremu ostatecznie organ nie sprostał. Burmistrz nie udzielił skarżącemu informacji w terminie 14 dni, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym dopuścił się bezczynności, która ustała dopiero po wniesieniu skargi. W tych okolicznościach Sąd - w pkt. II sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku. Jednocześnie jednak uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt. III sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego, czego w niniejszej sprawie nie można było się dopatrzyć. Wniosek w przepisanej formie został bowiem załatwiony w dniu wniesienia skargi. Wobec ustania bezczynności po wniesieniu skargi, w pkt. I sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł w pkt. IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.