II SAB/Po 28/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Starosty w przedmiocie niezałatwienia sprawy z wniosku I. zobowiązać Starostę do wydania w terminie 30 dni decyzji w przedmiocie wniosku Stowarzyszenia o wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M. Ławniczak /-/ T. Geremek /-/ W. Długaszewska Stowarzyszenie A w Z. podaniem z dnia [...] maja 2007r. wniosło o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Starosty z dnia [...] r nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową na działce nr [...] przy ul. [...] w Z . Celem żądania było wszczęcie postępowania w zakresie zbadania czy ww. decyzja wygasła i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia [...] maja 2007r. skierowanym do stowarzyszenia, Starosta poinformował wnioskodawców, iż wskazana powyżej decyzja nie wygasła. Swoje stanowisko organ administracji obszernie uzasadnił. W dniu [...] czerwca 2007r. stowarzyszenie skierowało ponownie pismo w tej sprawie, w którym nie zgadza się ze stanowiskiem organu administracji oraz podtrzymuje swój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Starosta w dniu [...] czerwca 2007r. przywołując swoje dotychczasowe stanowisko udzieli ponownych wyjaśnień stronie. Wojewoda rozpoznając sprawę na skutek złożonego przez wnioskodawców zażalenia na bezczynność Starosty, postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził niezasadność wniesionego środka prawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż instytucja przewidziana w art. 37 Kpa stanowi w swej istocie szczególny środek prawny mający za zadanie wyłącznie zwalczanie bezczynności organu administracji poprzez otwarcie drogi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Wojewody, jego negatywne stanowisko w sprawie wyrażone w formie postanowienia, winno ograniczać się wyłącznie do kwestii niezasadności zażalenia, a "bezzasadność tego zażalenia jako kwestia merytoryczna co do bezczynności organu, bez względu na przyczynę takiej oceny nie oznacza bezprzedmiotowości zażalenia na bezczynność organu". Pismem z dnia [...] czerwca 2008r. wnioskodawcy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Starosty. W uzasadnieniu swojej skargi, skarżący powołali się na dotychczasową argumentację zawartą w aktach administracyjnych sprawy. W odpowiedzi na skargę oraz piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2008r. Starosta przedstawił przebieg całego postępowania podkreślając, iż w jego ocenie nie ma bezczynności, gdyż udzielał wyczerpujących odpowiedzi stronie w przewidzianych przez prawo terminach. W tej sytuacji, organ administracji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Już na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa, którą zajmuje się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dotyczy bezczynności Starosty w związku z żądaniem skarżących opartym na art. 37 (błędnie przez skarżących wskazany art. 36) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego (DZ.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Starosty z dnia [...]r nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową na działce nr [...] przy ul. [...] w Z . Sąd nie ocenia czy decyzja Starosty z dnia [...] r. wygasła, czy też nie, a jedynie przesądza, że organ administracji winien w niniejszej sprawie wydać rozstrzygnięcie przewidziane przepisami prawa (decyzję, postanowienie, inny akt). Postępowanie administracyjne może zostać wszczęte z urzędu bądź na żądanie strony - co ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący składając wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia ww. decyzji, zainicjowali postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. O podjęciu postępowania świadczą także czynności organu administracji i udzielane w formie pism procesowych odpowiedzi. Przepisy ogólnego postępowania administracyjnego, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, nie regulują formy wszczęcia postępowania zwykłego. Zagadnienie formy wszczęcia postępowania, a zwłaszcza odmowy wszczęcia postępowania ma dla strony kapitalne znaczenie, bowiem determinuje możliwość zrealizowania żądania, czy wniesienia skargi do sądu. Organ administracji winien w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności ocenić żądanie zawarte w podaniu, pod kątem spełnienia łącznie dwóch przesłanek: czy żądanie dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym (o charakterze indywidualnym zaś decyduje konkretność podwójnie oznaczona: konkretność oznaczenia adresata decyzji oraz konkretność oznaczenia sytuacji, którą decyzja ma rozwiązać) i wreszcie, czy dopuszczalne jest rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji, bądź innego aktu. Formę załatwienia sprawy określają natomiast przepisy prawa materialnego. W przypadku uznania, iż ze względu na swoją ogólnikowość ustalenie wskazanych przesłanek nie jest możliwe, należy wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. Podkreślić należy, iż organy administracji publicznej, w myśl zasady sformułowanej w przepisie art. 6 Kpa, działają na podstawie przepisów prawa i odnosi się to również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i art. 36 Kpa. Obowiązek, z art. 35 § 1 Kpa, załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki pozostaje również w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i art. 8 Kpa, zobowiązującymi organ do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2000r., sygn.akt IV SA 105/00, Lex Nr 53462). Istotne jest nadto, iż zgodnie z przepisem art. 61 § 3 Kpa wszczęcie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od dowolnego uznania organu ponieważ następuje w dniu złożenia żądania, z mocy prawa. Takim żądaniem strony w niniejszej sprawie było pismo z dnia [...]maja 2007r. Zauważyć trzeba, iż z prowadzonej ze skarżącymi korespondencji jasno wynika, iż skarżący wnieśli o wydanie formalnego rozstrzygnięcia, od którego będą mogli odwołać się, a następnie zaskarżyć do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie możemy mówić o bezczynności organu administracji publicznej gdyż prowadząc postępowanie - nie zakończył go wydaniem aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia lub też innego aktu). W tym rozumieniu można stwierdzić, że Starosta dopuścił się zwłoki w załatwieniu sprawy bo naruszył reguły określone w art. 35 Kpa. Tylko prawne okoliczności mogłyby zwolnić organ administracji z zarzutu bezczynności, okoliczności faktyczne zaś (jak np. udzielanie odpowiedzi w formie pism procesowych) nie usprawiedliwiają zwłoki. Skoro niewątpliwym jest, że w sprawie nie został wydany przez organ administracji władczy akt administracyjny, ani też nie podjął on innej stosownej czynności, do której w świetle prawa jest zobowiązany i uprawniony (np. już na wstępie odmówił wszczęcia postępowania), to uznać należało, że pozostaje on w bezczynności. Nie jest bowiem ważne z jakich powodów organ nie wydał określonego aktu administracyjnego, w szczególności, czy było to spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. W tym stanie rzeczy, zgodnie z treścią art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ M.Ławniczak /-/ T.Geremek /-/ W.Długaszewska MK