II SAB/Po 292/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 8 stycznia 2026 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi L. H. (L. H.) na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 17 października 2025 r. L. H. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na braku rozpoznania odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 września 2025 r., znak [...] o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Y. H. od dnia 15 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż mimo wywiedzenia odwołania od decyzji uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego skarżąca do tej pory nie otrzymała odpowiedzi od organu. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezes ZUS) wniósł o umorzenie postępowania sądowego, wskazując że decyzja z dnia 19 września 2025 r. uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego została skutecznie doręczona skarżącej 22 września 2025 r. Pismem z dnia 8 października 2025 r. L. H. wniosła o ponowną weryfikację sprawy, zaś w dniu 17 października 2025 r. wywiodła odwołanie od powyższej decyzji i złożyła je równolegle ze skargą na bezczynność Prezesa ZUS. Organ wskazał nadto, iż postanowieniem z 5 listopada 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w związku z czym wnosi o umorzenie postępowania, albowiem odwołanie zostało rozpatrzone zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. Ubocznie skarżony organ wskazał, iż decyzją z 20 listopada 2011 r. działając w ramach wznowienia postępowania administracyjnego Zakład Ubezpieczeń społecznych uchylił decyzje własną z dnia 19 września 2025 r. i orzekł co do istoty sprawy przyznając skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na pełny okres i w pełnej wysokości. Z przekazanych sądowi przez organ akt administracyjnych nie wynika by w przedmiotowej sprawie wpłynęło ponaglenie o jakim mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej K.p.a.). W związku powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 listopada 2025 r. wezwano skarżącą do złożenia w terminie 7 dni dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie uznane zostało za doręczone z dniem 19 grudnia 2025 r. (k. 23). W zakreślonym terminie nie przedstawiono dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę na bezczynność organu powinno poprzedzać wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak przewiduje art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. W przypadku przewlekłości (bezczynności) takim środkiem zaskarżenia jest ponaglenie. Jak przewidziano bowiem w art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy w takim przypadku prawo do wniesienia ponaglenia. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skorzystania z prawa skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15). W przedmiotowej sprawie przed wniesieniem skargi strona nie skorzystała ze środka zaskarżenia w postaci ponaglenia. Skoro skarżąca nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej, to wniesienie skargi uznać należało za niedopuszczalne, a skargę w związku z tym odrzucić. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w skardze oraz w piśmie procesowym z 24 września 2024 r. Sąd wyjaśnia, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była wyłącznie kwestia bezczynności Prezesa ZUS w rozpoznaniu odwołania skarżącej, co oznacza, iż Sąd w niniejszym postępowaniu nie był uprawniony do czynienia jakikolwiek ustaleń i rozważań dotyczących prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięć organu administracji, który uchylił skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na córkę. Z tych samych powodów Sąd nie był uprawniony do oceny prawidłowości stanowiska organu co do uchybienia przez stronę skarżąca terminowi do wniesienia odwołania. Odnośnie skuteczności doręczenia skarżącej wezwania w trybie tzw. fikcji doręczenia wskazać należy, iż zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, to jest okresu czternastu dni od zawiadomienia adresata o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Powyższe uzasadniało uznanie wezwania do złożenia dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie za doręczone z dniem 19 grudnia 2025 r., co oznacza, iż termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 29 grudnia 2025 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak sentencji postanowienia