II SAB/Po 310/25

Dnia 12 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2026 roku sprawy ze skargi A. H. na przewlekłość Wojewódzkiego Zespółu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia 1. zobowiązuje Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do załatwienia sprawy z wniosku A. H. z dnia 03 lutego 2025 r. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w punkcie 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na rzecz skarżącej kwotę 497;- (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. H. (dalej jako: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej: WZOON), który od dnia 03 lutego 2025 r. nie rozpatrzył złożonego przez nią wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Skarżąca w dniu 03 lutego 2025 r. złożyła za pośrednictwem portalu empatia.gov.pl wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wraz z załącznikami. Od daty złożenia wniosku upłynęło ponad 10 miesięcy, a przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone. Wobec braku rozstrzygnięcia, Skarżąca w dniu 15 listopada 2025 r. złożyła ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej jako: "K.p.a."). Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 12 § 1 K.p.a. i art. 35 § 3 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne, a także art. 36 § 1 i 2 K.p.a. ze względu na brak powiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie. Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty uwzględnienia skargi; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w odpowiedzi na skargę z dnia 09 grudnia 2025 r. wyjaśnił, że w dniu 03 lutego 2025 r. został złożony wniosek w formie elektronicznej o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Z powodu zbyt dużej liczby otrzymanych wniosków w stosunku do możliwości ich rozpatrzenia, Wojewódzki Zespół, na podstawie art. 36 K.p.a., pismem z dnia 09 grudnia 2025 r. zawiadomił stronę, że wniosek nie może być rozpatrzony w ustawowym terminie trzech miesięcy. Wyznaczono nowy orientacyjny termin rozpatrzenia na dzień 13 marca 2026 r. Organ poinformował również, że w dniu 17 listopada 2025 r. wpłynęło ponaglenie w zakresie terminowości rozpatrywania wniosku. Organ argumentował następnie, że w Województwie [...] odnotowano wpływ ponad 61 tysięcy wniosków. Jednocześnie organ stale podejmuje działania w celu skrócenia czasu rozpatrywania spraw, co pozwoliło na realizację ponad 32 tysięcy wniosków. Organ wskazał na szereg podjętych działań zaradczych, w tym: informowanie Ministerstwa o rosnącym napływie spraw , oddelegowanie pracowników z innych wydziałów , wystosowanie propozycji współpracy do Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie, Powiatowych Urzędów Pracy i innych instytucji w celu pozyskania specjalistów do komisji , przyznanie 12 dodatkowych etatów od stycznia 2025 r. , zatrudnienie 11 osób i przeniesienie 3 kolejnych w okresie do maja 2025 r., a także zaangażowanie 9 osób na umowę zlecenie. Z uwagi na powyższe, organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 6bł w zw. z art. 6b? ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 931), decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek, który jest rozpatrywany w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do zespołu. Stosownie do art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Obowiązek ten ciąży na organie również w przypadku zwłoki z przyczyn od niego niezależnych (art. 36 § 2 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie chronologia zdarzeń kształtuje się następująco: w dniu 03 lutego 2025 r. Skarżąca złożyła wniosek elektroniczny; w dniu 17 listopada 2025 r. wpłynęło do organu ponaglenie skarżącej; w dniu 03 grudnia 2025 r. wpłynęła do organu skarga do sądu administracyjnego; pismem z dnia 09 grudnia 2025 r. organ zawiadomił stronę na podstawie art. 36 K.p.a., wyznaczając nowy termin na 13 marca 2026 r. Trzymiesięczny termin do załatwienia sprawy upłynął na początku maja 2025 r., a organ pozostawał bezczynny do momentu poinformowania o przedłużeniu terminu pismem z dnia 09 grudnia 2025 r. W tych okolicznościach bezspornym jest, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w sprawie, a pismo informacyjne z art. 36 K.p.a. zostało wysłane dopiero po wniesieniu ponaglenia i samej skargi. Wobec stwierdzenia bezczynności i przewlekłości, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku Skarżącej z dnia 03 lutego 2025 r. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oceniając jednak, czy zwłoka organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględnił obiektywne okoliczności podniesione w odpowiedzi na skargę. Z informacji przekazanych przez organ wynika bardzo wysokie obciążenie ilością wniosków (ponad 61 tysięcy). Organ wykazał również, że podjął szereg konkretnych działań o charakterze systemowym i kadrowym, w tym liczne nowe zatrudnienia, oddelegowania pracowników oraz wystąpienia o współpracę do jednostek zewnętrznych w celu uzupełnienia składów orzeczniczych. Niewątpliwie bezczynność organu nie była w tym wypadku wywołana lekceważeniem ciążących na nim obowiązków. Z tego względu Sąd uznał, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Z tych samych powodów Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącej o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł. (pkt 4 sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 116) zasądzając kwotę: 480;- zł – tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (zgodnie z ww. rozporządzeniem) oraz 17 zł,- – tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.