II SAB/Po 34/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do udzielenia informacji publicznej, II. stwierdza, Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałej części skargę oddala, V. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej Fundacji kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Po 34/16 Uzasadnienie Fundacja reprezentowana przez prezesa Zarządu L. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się: zobowiązania Wójta Gminy do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązania Wójta Gminy do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nie załatwienia sprawy w terminie, wymierzenia organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a, zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 08.03.2016 r. za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej ePUAP został doręczony do gminy wniosek z dnia 07.03.2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie metryczki subwencji oświatowej dla gminy na rok 2015 i 2016; informacji o stanie realizacji zadań oświatowych wynikających z art. 5a ust. 4 ustawy o systemie oświaty za rok szkolny 2014/15, 2013/14, 2011/13; sprawozdań ze sposobu wykorzystania środków przyznanych na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli za lata 2013 - 2015 przekazanych przez dyrektora Zespołu Szkół w K. C. w trybie § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 marca 2012 r. w sprawie podziału środków na wspieranie doskonalenia zawodowego nauczycieli ... (Dz. U. z 2002 r. nr 46 poz. 430). W dniu 16.03.2016 r. za pośrednictwem wiadomości elektronicznej e-mail otrzymano w załączniku "metryczkę subwencji oświatowej dla gminy na rok 2015" oraz "Informację o realizacji zadań oświatowych za rok szkolny 2012/13". Informacja ta wyczerpuje złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej określonej w pkt 1 wniosku oraz częściowo w pkt. 2. W kolejnej wiadomości e-mail przesłanej w tym samym dniu, tj. 16.03.2016 r. w załączniku do wiadomości otrzymano w jednym pliku "Informacje o realizacji zadań oświatowych za rok szkolny 2013/14 i 2014/2015". Dokumenty te wyczerpały żądnie określone we wniosku o udostępnienie informacji publicznej w pkt. 2. W dniu 17.03.2016 r. otrzymano w załączniku do wiadomości dokumenty, którym nadano tytuł zgodny z żądaniem określonym w pkt. 3 złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednakże nie są to dokumenty, o które we wniosku wystąpiono. Z dokumentów wynika, że jest to skan dokumentu księgowego Gminy stwierdzający poniesienie wydatków na doskonalenie zawodowe nauczycieli Zespołu Szkół w K. C. Do tego dokumentu jedynie dopisano tytuł zgodny z żądaniem zawartym we wniosku, natomiast sam dokument nie spełnia wymogów określonych w pkt 3 złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku chodzi o dokument, do którego złożenia zobowiązany jest dyrektor Zespołu Szkół w K. C., który powinien zawierać określone przepisami prawa elementy. Udostępniony dokument nie spełnia tych wymogów, jak również nie jest przez nikogo podpisany. Z udostępnionego dokumentu wynika, że Zespół Szkół w K. C. wydał pieniądze na doskonalenie zawodowe nauczycieli, jednakże nie wskazuje jakie to były szkolenia oraz ilu nauczycieli w nich uczestniczyło. Mając na uwadze żądanie określone w pkt 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej dokumentów tych nie można uznać za dokumenty, o które wystąpił wnioskodawca. W dniu 22.03.2015 r. wnioskodawca (Fundacja) skierowała za pośrednictwem ePUAP do Wójta Gminy pismo, w którym zawarta była informacja, że pkt. 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie został wykonany, a tym samym przesłanych dokumentów nie można uznać za dokumenty, o które wnioskodawca wnosił W ocenie skarżącego Wójt Gminy nie udostępnił informacji publicznej w zakresie pkt. 3 wniosku z dnia 07.03.2016r., W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie argumentując, że w odpowiedzi na wnioski Fundacji, Wójt Gminy udzielił Fundacji posiadaną informację publiczną dotyczącą w/w spraw, informacje niniejsze w formie elektronicznej, zawierające zeskanowane dane dotyczące wnioskowanych tematów, zostały przesłane wnioskodawcy w dniu 16 i 17 marca 2016r. Bezspornym między stronami jest fakt wyczerpującego udzielenia informacji publicznej objętej punktem 1 i 2 wniosku. Skarżący natomiast zarzuca , ze nie uzyskał oczekiwanej informacji publicznej dotyczącej punktu 3 wniosku. Ze stanowiskiem skarżącego organ się nie zgadza bowiem po pierwsze z wniosku nie wynika jakiego sprawozdania wnioskodawca oczekuje, po drugie zgodnie z § 6 ust.3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 marca 2002r.w sprawie sposobu podziału środków na wspierania doskonalenia zawodowego nauczycieli /Dz. U. z 2002r.Nr 46 poz.430/,dyrektor szkoły składa sprawozdanie przy czym nie określono formy sprawozdania. Z wskazanego przepisu wynikało iż Dyrektor szkoły lub placówki w terminie do dnia 31 marca danego roku, składa organowi prowadzącemu sprawozdanie ze sposobu wykorzystania środków przyznanych na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli w poprzednim roku budżetowym." Z powyższego wynika, że Rozporządzenie nie ustala obowiązującej formy sprawozdania ze sposobu wykorzystania przyznanych środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli w poprzednim roku budżetowym. W związku z powyższym, dostarczone wnioskodawcy informacje pokazujące sposób wykorzystania środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli za lata 2013-2015 zawierają informacje sprawozdawcze, gdyż wykazują ile środków w poszczególnych latach przeznaczono na doskonalenie zawodowe w formie studiów /§ 4300/,kosztów delegacji /§ 4410/ oraz kursów i szkoleń /§4700/. Dalej argumentowano, że wspomniany przepis Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 marca 2002r. obowiązywał do dnia 31 grudnia 2015 r,, bowiem z dniem 1 stycznia 2016r.weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 listopada 2015r.-Dz.U.2015.1973- zmieniające rozporządzenie w sprawie podziału środków na wspieranie doskonalenia zawodowego nauczycieli pomiędzy budżety poszczególnych wojewodów, form doskonalenia zawodowego dofinansowanych ze środków wyodrębnionych w budżetach organów prowadzących szkoły, wojewodów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania tych środków, które § 6 nadało zupełnie inne brzmienie i nie przewiduje się obecnie obowiązku składania przez dyrektorów szkół sprawozdań ze sposobu wykorzystania środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli. Ponadto wyjaśniono, że w dniu 15 kwietnia 2016r.wysłano wnioskodawcy w formie elektronicznej nowe sprawozdania za lata 2013-2015 dostarczone przez Dyrektora Zespołu Szkół w K. C. W toku postępowania sądowoadministracyjnego strony podtrzymywały swoje stanowisko skarżący odpowiednio w piśmie procesowym z dnia 2.05.2016 r., a Wójt Gminy w piśmie z 3.06.2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję. Sprawa w zakresie bezczynności Wójta Gminy podlega umorzeniu z tej racji, że wnioskodawca Fundacja otrzymała od organu posiadane przez tenże organ informacje. W tym miejscu należy dokładnie przypomnieć treść żądania. We wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7.03.2016 r. sformułowano żądanie udostępnienia informacji w następującym zakresie. 1. Metryczka subwencji oświatowej dla gminy na rok 2015 i 2016. 2. Informacje o stanie realizacji zadań oświatowych wynikające z art. 5a ust. 4 ustawy o systemie oświaty za rok szkolny: 2014/15, 2013/14,2012/13. 3. Sprawozdania ze sposobu wykorzystania środków przyznanych na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli za lata 2013 - 2015 przekazane przez dyrektora Zespołu Szkół w K. C. w trybie § 6 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie sposobu podziału środków na wspieranie doskonalenia zawodowego nauczycieli (Dz. U. z 2002 r. Nr 46 poz. 430) Informacja miała być przekazana w formie elektronicznej. Skarżący zgadza się, że informacja jaką otrzymał w dniu 16.03.2016 r. wyczerpuje złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej określonej w pkt. 1 i 2 wniosku. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2016 r. poz. 718.) ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Rozpoznanie przez organ sprawy, w której złożono skargę na bezczynność wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga została wniesiona w dniu 11.04.2016 r., a w dniu 15.04.2016 r. wysłano wnioskodawcy w formie elektronicznej sprawozdania za lata 2013 do 2015 r. Tym samym Wójt Gminy udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację, a więc w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, to jest w dniu 15.06.2016 r. niemożliwym stało się wydanie rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też, postępowanie sądowe podlegało, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 powyższej ustawy, umorzeniu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że nie ma racji skarżący kwestionując, że otrzymana informacja nie spełnia wymogów. Zgodnie z art. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. 2015. poz. 2058) Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jeśli zważyć, że dyrektor Zespołu Szkół w K. C. sporządził odrębnie za każdy rok sprawozdanie ze sposobu wykorzystania środków przeznaczonych na doskonalenie zawodowe nauczycieli za lata 2013, 2014 i 2015 i te sprawozdania przedłożył organowi założycielskiemu to w zakresie dostępu do informacji publicznej może przedstawić sprawozdanie o treści i w formie jaka została sprawozdaniom nadana. W toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie kwestionowania ani treści ani formy w jakiej dokument podlegający udostępnieniu sporządzono. W dalszej części sąd wyjaśnia, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa Innymi słowy, nawet w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wcześniejsze wydanie decyzji przez organ (czy też udzielenie informacji publicznej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), sąd administracyjny jest obowiązany do dokonania oceny skargi i ustalenia czy działanie, względnie zaniechanie organu administracji publicznej, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wyczerpywało przesłankę rażącego naruszenia prawa. Przechodząc do dokonania niniejszej oceny wskazać należy, że ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Jak wskazuje analiza akt sprawy organ – stosownie do treści powołanych powyżej przepisów przesłał skarżącemu informację, która wyczerpuje żądanie wniosku z 7.03.2016r. Tym samym w momencie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 15.06.2016 r. nie pozostawał on już w bezczynności, a postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowego Z tego względu należało jeszcze ocenić, czy istniejąca w dniu wniesienia skargi bezczynność "organu" przybrała w rozpoznawanej sprawie postać kwalifikowaną, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie . Sąd podkreśla, że co prawda organ dopuścił się opóźnienia w jej udzieleniu – wniosek został złożony w dniu 7.03.2016 r., natomiast końcowa informacja została udzielona w dniu 15.04.2016 r., jednak sam okres zwłoki była nieznaczny w ocenie sądu niezawiniony przez organ i wynikał z konieczności doprecyzowania treści żądania. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt III sentencji).W tych okolicznościach stanu faktycznego nie ma żadnych przesłanek aby organowi wymierzyć grzywnę. Zgodnie bowiem z art. 149 §2 p.p.s.a sąd w przypadku o którym mowa w §1 może orzec o wymierzeniu grzywny. Natomiast §1 art. 149 p.p.s.a mówi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Ponieważ nie ma podstaw do zobowiązywania organu tym samym nie ma podstaw do wymierzenia grzywny wobec czego w tym zakresie sąd skargę oddalił. ( pkt. IV wyroku ) Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu.