II SAB/Po 34/18

Dnia 21 sierpnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100,00 zł, skarżący M. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że z uwagi na stan zdrowia (przewlekła infekcja bakteryjna) nie dysponuje pracą, dochodami i jakimikolwiek środkami na utrzymanie, co powoduje że od maja 2011 roku w zakresie dachu nad głową i pożywienia znajduje się pod opieką matki utrzymującej się z emerytury w wysokości [...] zł. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, czy wartościowych ruchomości, ani żadnych oszczędności. Nie wskazał wysokości zobowiązań i stałych wydatków. Według skarżącego jego stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy, a wysokość emerytury matki skarżącego uśredniona na dwie osoby – swą wysokością uniemożliwia uzyskanie pomocy społecznej, co sprawia, że emerytura jego matki staje się jedynym źródłem utrzymania. M.K. oświadczył, że jego matka również choruje, co sprawia, że uzyskiwane z emerytury środki reglamentowane są na leczenie i związane z tym koszty, a w pozostałej części stanowią źródło utrzymania gospodarstwa domowego. Ponadto skarżący oświadczył, że obecne środki pozostające w dyspozycji matki skarżącego wraz z uzyskanymi w styczniu 2014 roku z likwidacji polisy ubezpieczeniowej stanowić muszą zaplecze zabezpieczenia środków materialnych dla przeprowadzenia zabiegów ratujących życie i zdrowie matki skarżącego. Ponadto wskazał, że z emerytury matki do [...] zł miesięcznie przeznaczane było na leczenie do 2014 roku, a do tego dochodziły koszty wizyt z dojazdami w ośrodkach zdrowia, rehabilitacji u specjalistów schorzeń. Wszelkie środki poza absolutnie niezbędnymi do utrzymania gromadzone są na operacje i zabiegi. W ramach odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie wszystkich aktualnych oświadczeń i dokumentów źródłowych, M.K. podtrzymał swoje stanowisko, że stan jego zdrowia nadal uniemożliwia mu podejmowanie pracy zarobkowej, rejestrację w urzędzie zatrudnienia, a stan zdrowia jego matki (inwalidki), z którą nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wymaga stałej opieki – dalszego zaangażowania w zakresie świadczonej pomocy. Skarżący oświadczył, że pozostaje bez pracy i środków na utrzymanie z uwagi na jego stan zdrowia oraz sprawowaną opiekę nad matką. Brak odpowiedniego stanu zdrowia eliminuje jego osobę z możliwości skorzystania z rejestracji w urzędzie pracy. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnych źródeł dochodu stałych i dorywczych, a w konsekwencji nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego w sytuacji skrajnego ubóstwa. Jednocześnie nie może on zostać zaliczony do osób uprawnionych do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Według niego w latach 2014 – 2015 w skali miesiąca jego matce pozostawało na życie ok. 400 zł miesięcznie. Z uwagi na realizację operacji i zabiegów zmuszony był zlikwidować jedyne konto bankowe i polisę ubezpieczeniową, a pozyskane środki w lutym 2014 roku zostały przekazane na konto jego matki. Obecnie nie posiada lokat terminowych, kredytów ani pożyczek, a skany z rachunków bankowych obiecał przesłać poczta elektroniczną. Podkreślił, że nie może wyjaśnić tytułu prawnego do nieruchomości przy ulicy [...], która nigdy nie stanowiła miejsca zamieszkania w Poznaniu, a jedynie adres pod którym dokonuje on odbioru przesyłek poleconych. M.K. oświadczył, że nie posiada żadnego samochodu. Zaznaczył również, że wcześniej korzystał wyłącznie z odpłatnej pomocy lekarskiej, ale ze względów materialnych pozostaje jedynie pod diagnostyczną kontrolą lekarzy – konsekwentnie redukując dotychczasowe wydatki na własne leczenie, celem umożliwienia gromadzenia środków chorej matce na jej leczenie. Jednocześnie koszty leczenia matki pochłaniają ok. [...] zł, ale koszty te są zmniejszane z powodu ich niewystarczalności na utrzymanie. Ponadto oświadczył, że nie może przedstawić szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania nie mając stałych dochodów i oszczędności. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.". Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna uprawdopodobnić złożony wniosek w sposób wiarygodny i rzetelny. Brak aktualnych informacji dotyczących bieżącej sytuacji wnioskodawcy powoduje, że materiał dowodowy pozostaje niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. W przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 6.02.2013 r., sygn. akt I GZ 10/13). W rozpoznawanej sprawie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, z jego oświadczenia wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, skoro razem mieszkają i matka zapewnia mu wyżywienie. Wspólne zamieszkiwanie, finansowane z dochodu tylko jednej osoby oznacza bowiem wspólne gospodarowanie. Niemniej jednak jeśli gospodarstwo domowe prowadzi sam, dochód matki nie stanowiłby przeszkody do udzielenia wnioskodawcy pomocy przez pomoc społeczną, skoro skarżący deklaruje, że nie posiada żadnego dochodu. W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że wnioskodawca mimo przesłania pisemnej odpowiedzi na wezwanie skierowane do niego w trybie art. 255 P.p.s.a., w istocie nie wywiązał się z obowiązku rzetelnego uzupełnienia oświadczenia majątkowego, uchylając się tym samym od obowiązku złożenia wystarczających wyjaśnień odnośnie swoich rzeczywistych możliwości finansowych i majątkowych, które pozwoliłyby przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo wezwania wnioskodawca nie złożył bowiem żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu finansowego i rodzinnego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa uzasadnia twierdzenie, że nie stać go na poniesienie kosztów postępowania sądowego chociażby w części. W szczególności nie wyszczególnił aktualnie ponoszonych kosztów leczenia, nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, nie podał szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i matki (opłaty za żywność, mieszkanie, leki i leczenie, inne konieczne wydatki), nie przedłożył rachunków i faktur i nie podał z jakich źródeł koszty te ponosi. Ponadto wnioskodawca nie wyjaśnił, dlaczego jego stan zdrowia nie pozwala mu zarejestrować się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy, albowiem w zakresie stanu swojego zdrowia nie przedstawił żadnych zaświadczeń lekarskich. Wnioskodawca oświadczył, iż ogranicza koszty własnego leczenia odpłatnego celem gromadzenia środków na leczenie chorej matki, co oznacza, że dysponuje on środkami finansowymi. Wskazał wręcz, że obecnie wszelkie środki poza absolutnie niezbędnymi do utrzymania gromadzone są na operacje i zabiegi dla matki. Z tego wynikałoby, że skarżący posiada jakieś oszczędności. Wnioskodawca nie wyjaśnił również mimo zadanego pytania jaki tytuł prawny posiada względem nieruchomości położonej przy ulicy [...] w P. ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że pod wskazanym adresem dokonuje jedynie odbioru przesyłek poleconych. Wobec powyższego przyjąć należało, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenia nie odzwierciedlają jego pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wykonał w pełni wezwania do uzupełnienia złożonego oświadczenia w sprawie jego aktualnej sytuacji, w sprawie nie wykazano, że w stosunku do wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy. Brak rzeczywistej współpracy, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musiał zatem odmową przyznania tego prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga